Κυριακή 25 Ιουνίου 2023
"Τα αγριόχορτα" (μουσική: Αρετή Κοκκίνου, στίχοι: Ειρήνη Παπαδοπούλου, ερμηνεία: Βασίλης Γισδάκης)
Τετάρτη 21 Ιουνίου 2023
ΚΥΚΛΟΦόΡΗΣΑΝ ΟΙ ΔύΟ ΝέΕΣ ΠΟΙΗΤΙΚέΣ ΣΥΛΛΟΓέΣ ΤΟΥ ΣΩΤήΡΗ ΚΑΚίΣΗ "ΜΙΑ ΔάΦΝΗ" και "ΑΝάΠΟΔΑ Ο άΝΕΜΟΣ" ΣΕ ΚΟΙΝή έΚΔΟΣΗ ΑΠό ΤΟ ΒΑΚΧΙΚόΝ ...
Μια δάφνη
1.
την πιο μεγάλη δάφνη σ’ όλη τη Βόρεια
Εύβοια, στο σπίτι μου απέξω, στην πόρτα του κήπου, έχω. τη φυτέψαμε μικρή,
κι έγινε δέντρο που περνάς από κάτω του, που δεν την καταλαβαίνεις, που
την ψάχνεις ξαφνικά, πού είναι, πού χάθηκε, σαν τη ζωή: πιο μεγάλη από
σένα γίνεται, τελικά, πιο ψηλή, πιο σκιερή, πιο δέντρο, πιο άνθρωπος.
και τα φύλλα της για το φαΐ της μάνας μου πολύ παραπάνω από την ευωδιά
της, πολύ παραπάνω από μένα πια.
2.
πίσω από ένα μυρμήγκι ένα άλλο
μυρμήγκι, ακόμα πιο αόρατο, ακόμα πιο βιαστικό. κι οι πέτρες στο δρόμο
του σαν άλλων ζωών οι τάφοι, υπόγεια πάνω στη Γη μνημεία, οι αποχρώσεις
τους κτερίσματα, αναθήματα, χρυσές στα φώτα οι πέτρες από κάτω, για
τα μυρμήγκια τίποτα, ή όλα, ή κάτι ανάμεσα τελικά, και νεκροί οι πέτρες,
και οι πιο τρομερές με την ακινησία τους οι πέτρες. να κρυφτώ κι εγώ σαν
τρίτο μυρμήγκι κάπου, πίσω τους, να σταθώ βιαστικά κι εγώ σαν χρόνος,
σαν ανάμεσα σ’ όλα κι εγώ πάνω από τη δάφνη μου μετέωρος για πάντα.
3.
κοίτα τον ύπνο! δεν λέει να σηκωθεί
απόψε αυτός, συνέχεια δικός μου σύμμαχος, δεν λέει ο ύπνος σαν άνθρωπος
κι όχι θεός πια να μειώσει τα πρόσωπα εντός του, που εκτός του από κάθε εποχή
πηγαινοέρχονται, σαν Νέκυια όλο και πιο αχανής εκτείνονται. και φωνές,
παντού φωνές αναίμακτες, και σκιές χωρίς αίμα έξω άλλες, κι εγώ στον δικό
μου ύπνο μέσα ανήμπορος, μ’ όλους όσους με πλησιάζουν όλο και πιο ξένος,
όλο και πιο άγνωστος. άυπνος, νυσταγμένος, αδύναμος, αδύνατος σαν άνθρωπος
κι ο ύπνος μου.
4.
δίπλα μου η Ρόδος. σαν να’ χει περπατήσει
από ’κει χαμηλά στον χάρτη, με την Κω σαν κοριτσάκι κρατώντας την απ’
το χέρι, σαν να ’ρθανε οι δυο τους εδώ από κάτω, κοριτσάκια μου η Ρόδος
κι η Κως, όμορφα νιάτα τα πολλών χιλιάδων χρόνων νερά τους, η θάλασσα,
οι θάλασσές τους ολόγυρα, και, ακόμα πιο βαθιά, στη μέση του Αιγαίου
πηγαίνοντας, στο βράχο εδώ από κάτω, σαν με βαρκούλες τον Ιλισό ξαναβρίσκοντας,
τον Ιλισό ξεσκεπάζοντας κι ακολουθώντας, στο σπίτι μου, στην οδό Σεμέλης
κι η Κως κι η Ρόδος, δεν ξέρω γιατί, αλλά να, κι αυτές δίπλα μου.
5.
ως εδώ, ως εκεί μπόρεσα. η καταιγίδα
των λέξεων άλλων ως τώρα εποχών, κι οι έννοιες, πολιτισμοί ολόκληροι
στο μυαλό μου μέσα το στενάχωρο, το μονοτάξιο, το μικρό, σιγά―σιγά
κοπάζουνε. τώρα πια ψιλόβροχο εδώ μέσα ανακουφιστικό, (κι ανησυχία
μόνο για όσα για μας ήθελα να γίνουν), τα μάτια μου όχι πια διαπεραστικά,
του εγωισμού τής ζωής μου υπάκουα, αποφασιστικά, αποφασισμένα. τα
μάτια μου μάτια εκατομμυρίων πια μεγάλων παιδιών, της Ιστορίας όλης
περίληψη. τα μάτια μου όλο και πιο παιδιά, όλο και πιο έκπληκτα.
Ανάποδα ο άνεμος
1.
τελείωσαν οι άνθρωποι.
τι άχρηστο, άλλωστε, είδος, τι υπερφίαλο, τι κενό. εδώ, ανάμεσα στις
γάτες, πόσο πιο καλά, πόσο πιο ανθρώπινα. με κοιτάνε όλες στα μάτια,
με τα ωραία, πολύ ωραία, μεγάλα τους μάτια, με σέβονται, με υπολήπτονται,
με ανέχονται, με φροντίζουν. κι οι πατούσες τους είναι τόσο τρυφερές,
μα τόσο τρυφερές! να, σαν καρδιές οι πατούσες τους μονάχες τους, σαν
καρδιές τέσσερις επιπλέον πάνω τους, από κάτω τους, πάνω μου. κύριοι,
κυρίες των δυνάμεων, με τα νύχια γύρω τους όχι στέφανος εξ αγκαθών,
αλλά εξόριστα κι ανιδιοτελή κι αυτά πάνω τους φωτοστέφανα.
2.
πιο πολύ απ’ όλα αγαπάω
το τελευταίο που τρέχει με το κοπάδι, την πιο μικρή, την πιο λαχανιασμένη
ζέβρα, την πιο όμορφη. πιο πολύ αυτή η ζέβρα είναι στη ζωή μου, με τις ρίγες
της σαν σημαία μαυρόασπρη κι εξαίρετη, απ’ όλα τα χρώματα της ζούγκλας
ελεύθερη, απελευθερωμένη. και το σχέδιό της, το σχέδιό μου αυτό είναι:
σαν σχέδιο από τον έγχρωμο και κουραστικό πολύ πίνακα να φύγω, σαν αρχαϊκό
σκαρίφημα από τον σύγχρονό μου κόσμο να δραπετεύσω. γιατί λιοντάρι
και τίγρη ο χρόνος γύρω μου, ύαινες πεινασμένες και ζούγκλα ο λαός
μου, ο πάντα, ο από πάντα πολύ επικίνδυνος.
3.
κοιμάμαι πια και στον
ύπνο μου. στα όνειρα μέσα με βλέπω να κοιμάμαι, ωραία—ωραία κι ήσυχα, κι
αυτό κάπως μ’ ανησυχεί. τι όνειρα λέω να βλέπω έτσι που με βλέπω, γιατί
να μη μπορώ να τα δω; κι αν πιο μέσα στο μαύρο υπάρχει κι άλλο μαύρο, στο
σκοτάδι μέσα κάτι ακόμα πιο σκοτεινό, γιατί να το δω, γιατί ακόμα παραπάνω
να στεναχωρηθώ; σε κανένα μου πάλι όνειρο μέσα ο άλλος εγώ που κοιμάμαι
δεν ξυπνάω, να ρωτήσω, να μου πω. κοιμόμαστε κι οι δύο μαζί ήρεμα, κι
εγώ μόνο στο όνειρό μου μέσα πάντα ξαγρυπνάω.
4.
κι από το σινεμά ανάποδα:
βλέποντας ταινίες, λέξεις στον ακόμα πιο σκοτεινό θάλαμο του μυαλού
μου καταφεύγουν, ξυπνάνε, παραδίνονται. όπου οι σκηνές τους όλες μπερδεμένες,
οι καλύτερες όλες μαζί, οι χειρότερες χωριστά. τις χειρότερες όμως
ξαφνικά εγώ λυπάμαι ο γέροντας πια, στα πιο αποτυχημένα της επικράτειάς
τους σημεία στρέφομαι, βρίσκομαι, αφιερώνομαι. γιατί εκεί το φως ακόμα
πιο λίγο, ακόμα πιο ανήμπορο, ανίσχυρο, λιτό. όχι σαν λαμπρή πολύ τελευταία
ζωή ακριβώς πριν τον θάνατο.
5.
νόημα πάντως δεν έχει
ούτε αυτός ο άνεμος, ο ανάποδα τώρα μέσα μου, ο αναμνηστικός, ο επιπλέον.
από τα ίδια μέρη, από τις ίδιες εποχές ξαναπερνώντας αλλιώς τα ίδια γεγονότα
γιατί να μου ξαναθυμίζει, τα ίδια πρόσωπα γιατί να μη μ’ αφήνει να ξεχάσω;
μικρή η επικράτεια της ζωής μου για να θυμάμαι τόσους πολλούς και τόσα
πολλά, μικρός ο χρόνος μου, όσα πρόλαβα να κάνω και να πω. κι ένα όνομα
ή δύο, ένας τόπος ελάχιστος θα μου έφτανε, θα μου ήταν υπεραρκετός.
Ποιήματα
από τη διπλή ποιητική συλλογή του Σωτήρη Κακίση Μια δάφνη
/ Ανάποδα ο άνεμος, που κυκλοφορεί από τις
εκδόσεις Βακχικόν.
Τρίτη 24 Ιανουαρίου 2023
Δέκα πράγματα που θα χρωστάμε στον Νότη Μαυρουδή
ΔΕΚΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΩΣΤΑΜΕ ΣΤΟΝ ΝΟΤΗ ΜΑΥΡΟΥΔΗ
του Ηρακλή Οικονόμου
1) Την ενορχηστρωτική
προσέγγισή του στα αντάρτικα, προσέγγιση σχεδόν υπόκωφη, απογυμνωμένη, ριζικά
διαφορετική από την σαφώς πιο εξωστρεφή ματιά του Μικρούτσικου. Στον Μαυρουδή
(και βεβαίως και στον Θάνο) χρωστάμε το πέρασμα των αντάρτικων στις επόμενες
γενιές. Ξεχωρίζω το «Άνεμοι Θύελλες» - ένα ψιθύρισμα από το οποίο ξεχύνεται μπροστά
μου ένα ποτάμι ανώνυμων αγωνιστών καθώς βαδίζουν προς τον θάνατο και την
αθανασία.
2) Τη σειρά Café del’ Art με τις δύο κιθάρες, τη δική του και του Παναγιώτη
Μάργαρη, που «νομιμοποίησε» την κιθαριστική μουσική σε ένα ευρύτατο κοινό,
παράγοντας παράλληλα εξαίσιες λυρικές στιγμές. Μουσική για τον κινηματογράφο,
Χατζιδάκις, Θεοδωράκης, Βαμβακάρης, Τσιτσάνης, Λατινική Αμερική, ορχηστρικά που
έφτιαξαν τη δική τους σχολή. Ξεχωρίζω το Λαϊκό Βαλσάκι που περιλαμβάνεται στο Café del’ Art 1 και κατάγεται από …«Κάπου ανατολικοδυτικα».
3) Τη συμβολή του στο Νέο
Κύμα – ήδη από το 1964 ο Μαυρουδής ξεκινάει τις δισκογραφικές του καταθέσεις,
έχοντας παράλληλα κεντρική θέση και στις μπουάτ με την κιθαριστική του
δεινότητα. Αξιοθαύμαστο δεν βρίσκω μόνο το ότι μπήκε στο συγκεκριμένο ρεύμα και
ύφος, αλλά και το ότι βγήκε απ’ αυτό – εννοώ ότι προχώρησε παρακάτω και βάθυνε
την τέχνη του, όπως π.χ. έκανε κι ο μέγας Σπανός. Ξεχωρίζω το «Άκρη δεν έχει ο
ουρανός» με την ερμηνεία του Γιώργου Ζωγράφου.
4) Τη μελοποίηση της ποίησης
του Μάνου Χατζιδάκι στο απαράμιλλης ευαισθησίας «Παιδί της Γης». Εκεί, η
«Μυθολογία» του Μ.Χ. τροφοδοτεί μια μελωδική-ηχητική ατμόσφαιρα που συμβαδίζει
με το χατζιδακικό ύφος προδίδοντας όμως και τη δημιουργική φλέβα του Μαυρουδή
που επρόκειτο να εκραγεί τη δεκαετία του ’80. Ξεχωρίζω την «Κρίση» με την
Αρλέτα φυσικά, χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω επεξήγηση.
5) Τη δεκαετία 1984 – 1993,
την κατά την ταπεινή μου άποψη περίοδο απόλυτης ακμής του συνθέτη. «Στην όχθη
της καρδιάς μου», «Έρως ανίκατε μάχαν», «Κάπου ανατολικοδυτικά», «Ίσως φταίνε
τα φεγγάρια», «Τοπίο μυστικό». Κι ύστερα «Στην ηχώ του έρωτα» το 2002, στο ίδιο
πνεύμα και αισθητική. Μιλάμε για έξι δίσκους από τους οποίους δεν πετάς τίποτα
– ούτε τραγούδι, ούτε ορχηστρικό, ούτε νότα, ούτε κιχ – που συνοψίζουν τη
διασταύρωση Ανατολής και Δύσης πάνω στην οποία στρογγυλοκάθεται το έντεχνο τραγούδι.
Ξεχωρίζω το «Εμπιστευτικόν» στην αρχική του εκτέλεση με τον Γιάννη Σαμσιάρη - 2
λεπτά και 45 δευτερόλεπτα μιας υπερβατικής εμπειρίας ακρόασης.
6) Την ερωτική του αίσθηση,
την εξύμνηση του πάθους και του ερωτισμού, την κινητοποίηση των αισθήσεων, έναν
αισθησιασμό που διατηρεί ήθος δίχως να χάνει σε ένταση ή πειστικότητα. Δεν
είναι τυχαίο ότι ο Μαυρουδής έγραψε λίγο λιγότερο από μια ντουζίνα τραγούδια με
τον ίδιο τίτλο: «Ερωτικό»! Ξεχωρίζω το «Ερωτικό» με την Ελευθερία Αρβανιτάκη
και τους στίχους του Άκου Δασκαλόπουλου: «Κόκκινο σαν αίμα λέω / το τραγούδι
σου και κλαίω / μες στη νύχτα μου που σ’ είδα / άντρας μου είσαι και πατρίδα».
7) Τις δουλειές του για παιδική
χορωδία, συγκεκριμένα την Παιδική Χορωδία του Δημήτρη Τυπάλδου, στο «Χάρτινο
καράβι» και το «Λούνα Παρκ». Είναι ενδιαφέρουσα η προσέγγισή του, καθώς στην
πλειοψηφία τους δεν μιλάμε για παιδικά τραγούδια αλλά για τραγούδια για
μεγάλους τραγουδισμένα από παιδιά. Τα παιδιά, δηλαδή, δεν είναι ο στόχος, ο
αποδέκτης, αλλά ένα εκφραστικό μέσο - για να τονισθεί ίσως το δραματικό
περιεχόμενο μέσα από το κοντράστ του με το φαινομενικά αθώο φωνητικό περίβλημα;
Δεν έχω ιδέα. Ξεχωρίζω τον πασίγνωστο «Παλιάτσο», αλλά στη live εκδοχή
του από τη «Συναυλία στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού» μαζί με τα ενθουσιώδη παλαμάκια
του κοινού.
8) Μια παντελώς άγνωστη
ενορχηστρωτική δοκιμή του στα ρεμπέτικα από το 1977, με το σόλο μπουζούκι του
Χρήστου Κωνσταντίνου και τίτλο «Πριν το χάραμα». Η εργασία του δεν έχει καμία
σχέση με τα τουριστικά ορχηστρικά της Πλάκας∙ αντιθέτως, παίρνει τη σκυτάλη από
τον Χατζιδάκι και τον «Σκληρό Απρίλη του ’45» και αποκαλύπτει όλη την
πολλαπλότητα των ρεμπέτικων μελωδιών, όλες τις δυνητικές διαδρομές τους.
9) Τον στοχαστικό, κριτικό,
βαθιά πολιτικό του λόγο πέρα από τα τραγούδια του, όπως αποκρυσταλλώνεται στα
σύντομα αλλά περιεκτικά σχόλια – δοκίμιά του στην ιστοσελίδα tar και
αλλού. Υπενθυμίζει το πρότυπο του καλλιτέχνη-διανοουμένου που δεν επιζητά μόνο
τη δική του καλλιτεχνική έκφραση αλλά και την ευρύτερη κοινωνική παρέμβαση.
Υπενθυμίζει, δηλαδή, ότι όσα τραγούδια κι αν γράψεις ή τραγουδήσεις δεν μπορείς
να είσαι ευτυχισμένος σε μια κοινωνία που δυστυχεί.
10) Και φυσικά το «Πρωινό
Τσιγάρο», αυτό τον ύμνο της απάνθρωπης προσωπικής ήττας, αυτό το σάουντρακ του
ερωτικού μακελειού, που στοίχειωσε κι έκαψε κάμποσο κόσμο - κόσμο που είχε την
ατυχία να ξημερωθεί στους άδειους δρόμους, με την πόλη να ’χει ρεπό και με σένα να είσαι μία η μοιραία λύση και μία το άλυτο πρόβλημα. Ξεχωρίζω την
αρχική εκτέλεση με τη χορωδία και με τη βυζαντινή χροιά του Σάκη Μπουλά εντός
της.
Πέμπτη 19 Ιανουαρίου 2023
Συναυλία της εφημερίδας Η ΕΠΟΧΗ - Κυριακή 22 Ιανουαρίου
Την Κυριακή, 22 Ιανουαρίου, στις 6 μ.μ., οι φίλοι της ΕΠΟΧΗΣ οργανώνουν συναυλία στήριξης της εφημερίδας με πολλούς αγαπημένους και αξιόλογους καλλιτέχνες που προσφέρθηκαν να πάρουν μέρος αφιλοκερδώς.
Η ΕΠΟΧΗ κυκλοφορεί ανελλιπώς από το 1988. Ένα παράθυρο στον κόσμο και στον πολιτισμό που ανοίγει διάπλατα με την εθελοντική εργασία των δημοσιογράφων της, κρατώντας την παράδοση στις εφημερίδες άποψης και ελεύθερης γνώμης της Αριστεράς. Η ΕΠΟΧΗ στηρίζεται αποκλειστικά από τους αναγνώστες της. Η τρομακτική αύξηση της τιμής του χαρτιού -διπλασιασμός!- δημιουργεί πια αξεπέραστα προβλήματα, όπως φυσικά σ’ ολόκληρο τον Τύπο -και το βιβλίο- ιδίως στις μικρές εφημερίδες γνώμης. Είμαστε, επομένως πολύ συγκινημένοι από την αλληλεγγύη που επέδειξαν οι καλλιτέχνες που θα πάρουν μέρος στη συναυλία για να ενισχύσουν την εφημερίδα και τους ευχαριστούμε όλες και όλους εκ βαθέων, διότι μας εμψυχώνουν.
Οι συμμετέχοντες και συμμετέχουσες με αλφαβητική σειρά είναι οι εξής:
Βενετσάνου Νένα, τραγουδοποιός
Βέττα Καλλιόπη, τραγουδίστρια, Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ
Γισδάκης Βασίλης, τραγουδιστής
Δασκαλάκη Ειρήνη, τραγουδίστρια
Ιωάννου Κ. Γιάννης, συνθέτης, πιανίστας
Κανελλοπούλου Μαρία, τραγουδίστρια
Κοκκίνου Αρετή, συνθέτρια, κιθαρίστρια
Κωχ Μαρίζα, τραγουδίστρια, συνθέτης, συγγραφέας
Λεκόπουλος Γιάννης, τραγουδιστής
Μαριδάκης Λεωνίδας, τραγουδοποιός
Μπαρκί Σόλις, κρουστά
Μπούσαλης Πάνος, τραγουδοποιός
Μποφίλιου Νατάσα, τραγουδίστρια
Νίττη Μαρία, ακορντεόν
Ξενάκη Πένυ, τραγουδίστρια
Παπαδημητρίου Μάνια, ηθοποιός
Παπαδοπούλου - Τζαβέλα Νατάσα τραγουδίστρια
Ρασούλη Ναταλία, τραγουδίστρια
Τοσικιάν Γιώργος, κιθαριστής
Τσαϊρέλη Μόρφω, τραγουδίστρια
Χαλκιαδάκη Λήδα, τραγουδίστρια
Χριστοδούλου Γιώργης, τραγουδοποιός
Η συναυλία θα είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Νότη Μαυρουδή που πρόλαβε μεν να μας εμψυχώσει για την οργάνωση της συναυλίας αλλά δυστυχώς θα είναι τραγικά απών.
Καλλιτεχνική επιμέλεια – παρουσίαση: Λιάνα Μαλανδρενιώτη
Info:
Μουσική Σκηνή Σφίγγα, Ζωοδόχου Πηγής και Ακαδημίας
Κυριακή 22 Ιανουαρίου 2023. Ώρα έναρξης: 18:00
Τιμή εισιτηρίου 15 ευρώ με ποτό.
Τηλέφωνο κρατήσεων: 6987.844.845, 211.409.6149
Τρίτη 27 Δεκεμβρίου 2022
Χωρίς Ρεφρέν - Το Γιασεμί κι ο Δυόσμος
Μουσική: Κώστας Μουγιάκος
Νέα κυκλοφορία από τον Μπάμπη Παπαδόπουλο
Μέτοικοι - Θέλω να φύγω πια από δω (ποίηση: Κώστα Γ. Καρυωτάκη)






