Κυριακή, 26 Σεπτεμβρίου 2021

Ο "Καπετάν Μιχάλης" του Δημήτρη Μαραμή έρχεται στο Ηρώδειο








Δελτίο τύπου

Μετά τη θριαμβευτική πορεία της στην Κρήτη, η πρωτότυπη σύγχρονη λαϊκή όπερα «Καπετάν Μιχάλης» του συνθέτη Δημήτρη Μαραμή, βασισμένη στο εμβληματικό μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη, έρχεται στο Ηρώδειο την Κυριακή 10 Οκτωβρίου.

Πρόκειται για την κορυφαία καλλιτεχνική πρόταση της Περιφέρειας Κρήτης για τον εορτασμό για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, την οποία υποδέχθηκε με ενθουσιασμό το κοινό και στις τέσσερις πόλεις που παρουσιάστηκε - στα Χανιά, στο Ρέθυμνο, στο Ηράκλειο και στον Άγιο Νικόλαο - αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές.

Το λιμπρέτο, το οποίο μαζί με τη μουσική σύνθεση υπογράφει ο Δημήτρης Μαραμής, στηρίζεται στο πρωτότυπο κείμενο του συγγραφέα, ενώ οι στίχοι των χορικών ανήκουν στον ποιητή Σωτήρη Τριβιζά. Τη σκηνοθεσία της λαϊκής όπερας υπογράφει η Έφη Θεοδώρου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης.

Συμμετέχει η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Κρήτης Δήμου Ηρακλείου ΣΟΝΚΔΗ, υπό τη διεύθυνση του διακεκριμένου μαέστρου Μίλτου Λογιάδη.

Στη σύγχρονη λαϊκή όπερα «Καπετάν Μιχάλης», ο συνθέτης ταυτίζεται με το όραμα της Κρήτης, που είναι ο αγώνας του ανθρώπου για την ελευθερία.

Με αυτό το πρωτότυπο, οικουμενικό έργο που συνθέτει ο Δημήτρης Μαραμής στη φόρμα του μουσικού θεάτρου, επιδεικνύοντας βαθιά γνώση και σεβασμό στην κρητική γραμματεία, ιστορία και παράδοση, με την οποία καταπιάνεται χρόνια τώρα, έρχεται ν’ αναδείξει σημαντικές πτυχές του επικού μυθιστορήματος του Καζαντζάκη: το αιώνιο πάθος των Κρητικών για την ελευθερία, την αγωνία και το μαρτύριο του απαγορευμένου έρωτα, το πάλεμα της ψυχής του ανθρώπου για το δίκαιο, για την τιμή, για τους προγόνους, για την επανάσταση, για τη ζωή και τον θάνατο.

Το έργο αποτελεί ανάθεση της Περιφέρειας Κρήτης και παρουσιάζεται από το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης σε συμπαραγωγή με την Artway-Τεχνότροπον.

Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται σε συνεργασία με τους Δήμους Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Αγίου Νικολάου.

Συντελεστές
Σύνθεση, Λιμπρέτο Δημήτρης Μαραμής
Στίχοι Σωτήρης Τριβιζάς

Σκηνοθεσία Έφη Θεοδώρου
Διεύθυνση ορχήστρας Μίλτος Λογιάδης

Σκηνικά Εύα Μανιδάκη
Κοστούμια Άση Δημητρολοπούλου
Κίνηση Ζωή Χατζηαντωνίου
Φωτισμοί Νίκος Βλασόπουλος
Μουσική διδασκαλία Μάτα Κατσούλη
Ήχος Δημήτρης Χατζάκης
Βοηθός σκηνοθέτη Γιώργος Παπαδάκης

Ερμηνεύουν
Καπετάν Μιχάλης Τάσος Αποστόλου
Καπετάν Πολυξίγκης Χάρης Ανδριανός
Νουρήμπεης/Κοσμάς Θοδωρής Βουτσικάκης
Εμινέ Fide Koksal
Ρηνιώ/Θοδωρής Χριστίνα Μαξούρη
Κατερίνα/Μαρία Αγγελική Τουμπανάκη
Μανούσακας/Γερο-Σήφακας Βασίλης Δημακόπουλος
Μπερτόδουλος/Γιάνναρος Νίκος Ζιάζιαρης
Εφεντίνα Καβαλίνα/Μουσταφά-Μπαμπάς/Καπετάν-Τριαλώνης Ιωάννης Κοντέλλης
Βεντούζος/Γερο-Δάσκαλος Χρήστος Ραμμόπουλος
Φουρόγατος/Σουλειμάνης/Γερο- Καμπανάρος Μαρίνος Ταρνανάς

Συμμετέχει η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Κρήτης Δήμου Ηρακλείου ΣΟΝΚΔΗ.
Ενορχηστρώσεις Δημήτρης Μαραμής / Θοδωρής Παπαδημητρίου

Σολίστ
Στέλιος Πετράκης | λύρα


Κριτικές παραστάσεων στην Κρήτη

Εφημ. "Πατρίς"
."Και πρώτη φορά ένιωσα… γελαστό και προσηνή τον Καπετάν Μιχάλη, τον άνθρωπο που δεν στοίχειωσε μόνο τα όνειρα του γιου του, αλλά την ίδια την αιματηρή ιστορία της Κρήτης που λες και το χρέος της ήταν η Επανάσταση! Δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμα τα συναισθήματα όταν βρίσκεσαι στο κηποθέατρο του «Νίκου Καζαντζάκη» για να παρακολουθήσεις ένα εμβληματικό έργο του με μουσικές αναφορές στον τιτάνα Μάνο Χατζιδάκι και την παράσταση την ίδια αφιερωμένη στον τεράστιο Μίκη Θεοδωράκη! Η παράσταση του Δημήτρη Μαραμή «Καπετάν Μιχάλης» έδειξε ότι πραγματικά η Κρήτη παράγει πραγματικά ιστορία από αυτήν που μπορεί να… καταναλώσει, σε βάζει σε δρόμους δύσκολους..."

Εφημ. "Ρεθεμνιώτικα Νέα"
"... Χαιρόμαστε και μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι που ο «Καπετάν Μιχάλης» ζει μια δεύτερη ζωή μέσα από τη μουσική του Δημήτρη Μαραμή και τη σπουδαία φωνή και σκηνική παρουσία του βαθύφωνου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Τάσου Αποστόλου...."

Εφημ. "Ανατολή"
Για μια ακόμα φορά το κρητικό κοινό, όρθιο στο τέλος της παράστασης, επιδοκίμασε ερμηνευτές και δημιουργούς, μ’ ένα θερμό, παρατεταμένο χειροκρότημα, υποδεχόμενο με ενθουσιασμό την παραγωγή της Περιφέρειας Κρήτης, των τεσσάρων Δήμων του νησιού και του ΔΗΠΕΘΕΚ.

Φωτογραφίες: Ikones Productions και Γιώργος Αναστασάκης

Πληροφορίες
Ωδείο Ηρώδου Αττικού
Κυριακή 10 Οκτωβρίου 2021, ώρα 21:00
Τιμές εισιτηρίων: 20 € - 25 € - 30 € - 40 € - 55 € - 65 € - 75 €

Νικόλας Λειβαδίτης (nL) & Ρίτα Αντωνοπούλου - Δύο κόσμοι




5 χρόνια μετά τη σύμπραξή τους στο τραγούδι "Έλα και πάμε", που αγαπήθηκε από τα ραδιόφωνα αλλά και το κοινό τους, ο Νικόλας Λειβαδίτης(nL) και η Ρίτα Αντωνοπούλου ανταμώνουν ξανά καλλιτεχνικά και μας παρουσιάζουν το τραγούδι "Δύο κόσμοι".

Πρόκειται για το τραγούδι που έγραψε ο τραγουδοποιός ως τραγούδι του πρώτου χορού του γάμου του, με τη σύντροφό του.

Οι Χειμερινοί Κολυμβητές στο Faliro Summer Theater





Δελτίο τύπου

ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΙ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ

Στο Φάληρο που πλένεσαι, περιστεράκι γένεσαι


Τετάρτη 6 Οκτωβρίου
Faliro Summer Theater

Οι Χειμερινοί Κολυμβητές (Χ.Κ.) στις 6 Οκτωβρίου επιχειρούν την τελευταία τους βουτιά του καλοκαιριού, απ’ τις ελάχιστες που επιχείρησαν, στα νερά του Φαλήρου, οδηγημένοι απ’ τον εμβληματικό πρώτο στίχο του τραγουδιού του Μάρκου Βαμβακάρη «Στο Φάληρο που πλένεσαι». Πριν από πέντε χρόνια είχαν εμφανιστεί στη γειτονική λίμνη της Βουλιαγμένης, λίγες μέρες πριν τις βουλευτικές εκλογές, με τους ίδιους διοργανωτές, την ομάδα του HALF NOTE. Φέτος συμπληρώνουν 40 χρόνια από την κυκλοφορία του πρώτου τους δίσκου και 55 από τη δημιουργία του αρχικού πυρήνα τους με τους Ι.Παπαδάμου, Κ.Σιδέρη και Α.Μπακιρτζή.

Επειδή, στην πολύ σφιχτή οικονομικά εποχή που διανύσαμε, πολλοί διοργανωτές μουσικών εκδηλώσεων ζητούσαν ολιγομελή μουσικά σχήματα, οι Χ.Κ. από καιρό δημιούργησαν παραρτήματα ή συνιστώσες ή παραφυάδες ή παρακολουθήματα ή σκέλη. Απ’ την άλλη, αντίθετα, παρατηρούμε συχνά, αφού και οι αμοιβές έχουν συρρικνωθεί, συμπράξεις εκλεκτών καλλιτεχνών προς κάθε κατεύθυνση, γάμους, βαφτίσια, πανηγύρια κ.λπ.

Σε πείσμα των καιρών, στο Φάληρο οι Χ.Κ. θα εμφανιστούν, μόνοι τους και σε πλήρη απαρτία. Θα παρουσιάσουν ένα πρόγραμμα εφ’ όλης της ύλης, τραγούδια από την 40χρονη και βάλε παρουσία τους στη μουσική σκηνή με οκτώ δίσκους και πολλά ανέκδοτα. Όπως γίνεται εδώ και πολλά χρόνια, θα διαμορφώσουν το πρόγραμμά τους ανάλογα με το ακροατήριο, τη διάθεσή τους αλλά και επηρεαζόμενοι προφανώς από την εξαιρετικά ιδιαίτερη συγκυρία που διανύουμε. Φυσικά, εφόσον βέβαια η τήρηση των κανόνων ασφαλείας το επιτρέψει, θα πλαισιωθούν από φίλους που τραγουδούν και μέλη της χορωδίας CHORUW VIVENDI υπό τον Γιάννη Βρυζάκη, ενώ κάποιες προβολές θα σχολιάσουν τελευταίες ανέκδοτες δουλειές τους.

Γνωστοί για τις άκρως επιτυχημένες live εμφανίσεις τους και τους φανατικούς οπαδούς τους, οι Χειμερινοί Κολυμβητές προτείνουν μία διαφορετική , sui generis συναυλία, που μένει αξέχαστη σε όσους την έχουν παρακολουθήσει έστω και μία φορά.

Οι σπάνιες εμφανίσεις τους αποτελούν γεγονός, κάθε συναυλία τους είναι διαφορετική γιατί δημιουργείται «επί τόπου» με τη συμμετοχή του κοινού και κάθε παράστασή τους διακρίνεται όχι μόνο για τη μουσική τους πρόταση που συνδυάζει παραδοσιακά και σύγχρονα στοιχεία , εφαρμοσμένα από δεξιοτέχνες μουσικούς, αλλά και για την ευδιάθετη , ζεστή και ουσιαστική ατμόσφαιρα που δημιουργούν με το κοινό τους.

Οι Χ.Κ. διανύουν την πέμπτη δεκαετία της δράσης τους ως μουσικό συγκρότημα, καθώς ξεκίνησαν το 1979. Στο Faliro Summer Theater θα εμφανιστούν με την εξής σύνθεση:
Aργύρης Μπακιρτζής: φωνή
Κώστας Βόμβολος: ακκορντεόν
Μιχάλης Σιγανίδης: κοντραμπάσσο, φωνή
Κώστας Σιδέρης: τζουράς, φωνή
Διονύσιος Ρούσσος: κιθάρα, φωνή
Μπάμπης Παπαδόπουλος: κιθάρα
Χάρης Παπαδόπουλος: μπουζούκι

Ημέρα και ώρα παράστασης
Τετάρτη 6 Οκτωβρίου, στις 21:00
Οι πόρτες ανοίγουν στις 20:00

Τιμές εισιτηρίων:
Τραπέζι: 20€
A Ζώνη: 18€
Β Ζώνη: 15€ κανονικό & 13€ (φοιτητικό, ανέργων)

Άννα Ματσούκα, Απόλλων Κουσκουμβεκάκης: "Φύγε"

 



Μουσική: Απόλλων Κουσκουμβεκάκης
Στίχοι: Μαρία Σπυράτου
Ερμηνεία: Άννα Ματσούκα
Video clip: Valeria Isaeva

Έπαιξαν οι μουσικοί:
Γιάννης Ράπτης - ηλεκτρική κιθάρα-μπάσο
Άκης Γαβαλάς - ντραμς
Απόλλων Κουσκουμβεκάκης - κλασική και ακουστική κιθάρα
Μαρία Σπυράτου - πιάνο
και η Athens Chamber Orchestra.

Άδειες σκέψεις που τρυπούν το κενό
άδειες λέξεις που ηχούν με θυμό
είπες φεύγεις, μα ξανά είσ’εδώ

Φύγε μακριά μου να βρω
όρια να σ’αγαπώ
σφαίρα η αγάπη πληγή
όλο μικραίνει μα βρίσκετ’εκεί
φύγε μακριά μην αργείς
μες τον καθρέφτη κανείς
θόρυβος, κρύο, βροχή
χάνονται πάντα μα μένει η στιγμή

Τίνος κλήρος έρχεται ναυαγός
μες το πλήθος χάνεται μοναχός

Φύγε μακριά μου να βρω
όρια να σ’αγαπώ
σφαίρα η αγάπη πληγή
όλο μικραίνει μα βρίσκετ’εκεί
φύγε μακριά μην αργείς
μες τον καθρέφτη κανείς
θόρυβος, κρύο, βροχή
χάνονται πάντα μα μένει η στιγμή

Παρασκευή, 17 Σεπτεμβρίου 2021

Ένα κείμενο του Γιώργου Σταυριανού







ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΒΗΜΑ

Ο υβριδικός άνθρωπος ζει πια ανάμεσά μας. Και αργότερα ο Μετα-άνθρωπος νομοτελειακά θα αποτελέσει την επόμενη βαθμίδα στον αέναο χορό της εξελικτικής διαδικασίας. Οι αλγόριθμοι αντικατέστησαν αρχαίους και σύγχρονους χρησμούς, υποβάθμισαν τις πεποιθήσεις...

Οι φιλόσοφοι οφείλουν πια να συμπορεύονται με τους επιστήμονες μελλοντολόγους, σκιαγραφώντας την ανορθόδοξη και σκοτεινή γραφή του κόσμου, όπου όλα πια έχουν ειπωθεί. Για πόσο ακόμα αλήθεια θα υπάρχει η Τέχνη έτσι όπως την γνωρίσαμε; Κανένας δεν μπορεί να το προβλέψει με βεβαιότητα. Την ώρα που το Σύμπαν χαλαρώνει τον σφιχτοδεμένο κόμπο της μυστριακής του καταγωγής αποκαλύπτοντας την ανατριχιαστικά απόκοσμη μουσική του, ο καλλιτέχνης καταλαβαίνει ότι, όχι μόνο δεν ορίζει την μοίρα αλλά ούτε και το πεπρωμένο του. Ακόμα και οι έννοιες της Ελευθερίας και της ελεύθερης βούλησης επαναπροσδιορίζονται πάνω σε ένα εντελώς καινούργιο και ερμητικά κλειστό πλαίσιο.

Από τώρα και στο εξής οι συντεταγμένες αλλάζουν. Η προσαρμογή όσο βίαιη κι αν φαντάζει, αποτελεί την μοναδική σανίδα σωτηρίας μέσα σ΄ ένα κόσμο υποταγμένο στην πανίσχυρη όσο και αδυσώπητη Θεότητα της Εξέλιξης.

Γιώργος Σταυριανός

Γιώργος Σταυριανός - "Λύκε, λύκε είσαι εδώ;"





Νέο άλμπουμ


Γιώργος Σταυριανός
Λύκε, λύκε είσαι εδώ;

Κυκλοφορεί από τον Μετρονόμο το νέο άλμπουμ του Γιώργου Σταυριανού με τίτλο «Λύκε, λύκε είσαι εδώ;». Ένα άλμπουμ που περιλαμβάνει έξι ορχηστρικά θέματα, χαρακτηριστικό γνώρισμα στις δουλειές του σημαντικού μελωδού, αλλά και έξι τραγούδια σε στίχους Κωνσταντίνου Μουδάτσου, Μάκη Τσίτα, Πάνου Μπούσαλη και του ίδιου του συνθέτη.

Τα τραγούδια του άλμπουμ ερμηνεύουν (αλφαβητικά) ο Βασίλης Γισδάκης, ο Δώρος Δημοσθένους, ο Παντελής Θαλασσινός και ο Πάνος Μπούσαλης.

Τίτλος άλμπουμ: Λύκε, λύκε είσαι εδώ;
Μουσική - Στίχοι: Γιώργος Σταυριανός
Στίχοι (5): Κωνσταντίνος Μουδάτσος
Στίχοι (7): Μάκης Τσίτας
Στίχοι (9): Πάνος Μπούσαλης

Eνορχήστρωση: Κώστας Παρίσσης
Eνορχήστρωση (4): Γιώργος Καγιαλίκος

Έπαιξαν οι μουσικοί:
Κώστας Παρίσσης: ακουστική και ηλεκτρική κιθάρα, μπάσο, ιρλανδικό μπουζούκι, sound fx
Μάκης Καραντωνίου: κλασική κιθάρα. Κώστας Τζιαγκούλας: κιθάρα, κρουστά (6)
Μάριος Παπούλιας: βιολί, βιόλα. Κυριάκος Γκουβέντας: βιολί (6). Δέσποινα Σπανού: τσέλο
Αλέξης Στενάκης: κλαρίνο. Γιώργος Σταυριανός: πιάνο (6). Αλέξανδρος Κούρος: ντραμς

Ηχογράφηση, μίξη, mastering: Κώστας Παρίσσης, Studio Praxis
Artwork εξωφύλλου: Πέτρος Παράσχης
Παραγωγή: Μετρονόμος (2021)




Βασίλης Χουλιαράς - Η μέρα που άρχισε έχει ήδη τελειώσει




«…Η κλεψύδρα αδειάζει, κόκκο τον κόκκο, και εγώ βυθίζομαι στην άμμο. Σιγά σιγά περνώ στην άλλη της πλευρά. Μα αν όλα είναι για να χαθούν, ας χαθούν. Πρώτα όμως πρέπει να βρω τη δύναμη να μιλήσω. Να αφήσω τη μνήμη μου παρακαταθήκη στους αιώνες. Αστείο δώρο, μα δεν ξέρω τι άλλο μπορεί να προσφέρει κανείς….»


Ένα «de profundis» του ήρωα του βιβλίου μετουσιώνεται σε μια εξομολόγηση «εκ βαθέων» του Ανθρώπου. Ο Άνθρωπος, που γεννιέται για τα μεγάλα και τα υψηλά και βυθίζεται στην απόγνωση, σε μια συνεχή πάλη με το χρόνο, την απώλεια και τη μνήμη. Ένα λυτρωτικό ταξίδι στις σκοτεινές διαδρομές της ύπαρξης, γοητευτικό και απόλυτα καθηλωτικό για τον αναγνώστη.


(από το οπισθόφυλλο)

Μιχάλης Γρηγορίου - "Περί καλλιτεχνικής συνέπειας λόγων και έργων"





Περι καλλιτεχνικης συνεπειας λογων και εργων


του Μιχάλη Γρηγορίου


To κειμενο αυτο ειχε γραφτει στις 27/2/2000 και περιλαμβανεται στο αυτοβιογραφικο βιβλιο “Μαθαινοντας φυσαρμονικα”. Δημοσιευτηκε στο περιοδικο “ΑΙΤΙΟΝ”, τευχος μηδεν, τον Οκτωβριο του 2014


Επειδη συχνα συμβαινει να επανερχομαι σε διαφορες συζητησεις πανω στο ιδιο ζητημα θα επιχειρησω να θεσω ξανα το εφηβικο ερωτημα, σχετικα με το αν εχει νοημα η εννοια της ιδεολογικης και ηθικης συνεπειας στην καλλιτεχνικη δημιουργια. Συνηθως ακουω να διατυπωνεται η αποψη πως αυτο που εχει σημασια ειναι το ιδιο το “εργο” κι' οχι τα κινητρα ή, η σταση του δημιουργου του. Αν δεχτει βεβαια κανεις αυτη τη θεση, τοτε συμπεριφορες οπως εκεινες του Strauss που υπηρξε κομισσαριος κουλτουρας επι Goebbels, ή του Pound που εκανε εκπομπες στο ραδιοφωνο του Μουσολινι ενθαρρυνοντας την εξολοθρευση των Εβραιων, αλλα και πολλων μυθοποιημενων “επωνυμων” της ελληνικης πραγματικοτητας, που επιστρατευουν ιδεες της αριστερας ενω εχουν μετακομισει προ πολλου στο χωρο του δεξηου κατεστημενου, δεν πρεπει να κρινονται σε συναρτηση με τα εργα τους.

Το ερωτημα για μενα τιθεται λοιπον ως εξης : Με ποιο τροπο προσεγγιζει κανεις τα “νοηματα” ενος εργου τεχνης ; Εχουν αραγε αυτα τα νοηματα καποια "αντικειμενικη" υποσταση ; Ειναι αραγε το εργο τεχνης ενα "τελειωμενο προϊον", οπως ενα σκαμνι, ή ενα σπιτι; Η ακομα, εχει την ιδια “αντικειμενικη” υποσταση που εχει μια μαθηματικη εξισωση, ή μια επαληθευσιμη επιστημονικη θεωρια ; Εαν ναι, τοτε στην περιπτωση αυτη ο καλλιτεχνης ειναι ενας απλος παραγωγος, ενας τεχνιτης που προσφερει καποιο "χρησιμο" αντικειμενο, ο δε αποδεκτης του εργου του ειναι ενας καταναλωτης που αντλει καποια ικανοποιηση απο την εξυπηρετηση ορισμενων προσωπικων αναγκων του. Στην περιπτωση αυτη η σχεση του καλλιτεχνη και του κοινου μετατρεπεται σε μια αντικειμενικη σχεση προσφορας και ζητησης, οποτε δεν τιθεται βεβαια ζητημα να ελεγχθουν τα κινητρα κι' η συμπεριφορα του δημιουργου, οπως δεν ενδιαφερουν τα κινητρα ενος ξυλουργου, ενος αρχιτεκτονα, ή ενος επιστημονα. Αυτο που μετραει ειναι η ικανοτητα του τελικου “προϊοντος” να εξυπηρετησει τις αναγκες του φιλοτεχνου “καταναλωτη”. Και βεβαια, στην περιπτωση αυτη δεν μπορουμε να μιλαμε για καποια πνευματικη, ηθικη, ιδεολογικη, ψυχολογικη, συναισθηματικη "επικοινωνια" αναμεσα στους δυο.

Ποιες ομως ειναι αραγε αυτες οι "αναγκες" που ικανοποιει ενα εργο τεχνης και με ποιο τροπο μπορει να κρινει ο "καταναλωτης" οτι εξυπηρετηθηκαν τελικα κι' οτι δεν τον "εκλεψαν στο ζυγι " ; Στην περιπτωση ενος σκαμνιου βεβαια, ή μιας μαθηματικης εξισωσης, μιας τεχνολογικης εφευρεσης ή μιας επιστημονικης ανακαλυψης, αυτο που κρινεται τελικα ειναι η αντικειμενικη χρησιμοτητα, η κατασκευαστικη αρτιοτητα ή, η επιστημονικη εγκυροτητα, η επαληθευσιμοτητα, κλπ. Στην περιπτωση ενος εργου τεχνης ομως μπορουν αραγε να ισχυουν τα ιδια κριτηρια ;

Οταν μιλαμε φυσικα για μια φουγκα, ή για ενα γυψινο διακοσμητικο μοτιβο στο γεισο ενος παραθυρου ειναι ευκολο να διαπιστωσει κανεις αν αυτα τα αντικειμενα εχουν κατασκευαστει συμφωνα με τους κανονες της τεχνικης. Το ιδιο ισχυει και για μια επιστημονικη θεωρια που ελεγχεται κατα ποσο αντεχει στη δοκιμασια της πειραματικης επαληθευσης, ή για μια τεχνολογικη ανακαλυψη που αποτιμαται ως προς τη χρησιμοτητα της στην οικονομια και στην καθημερινη ζωη Η "αληθεια" της επιστημης κι’ η “χρησιμοτητα” της τεχνολογιας διεκδικουν μια αντικειμενικοτητα που βρισκεται περαν των ατομικων προθεσεων. Οι προσωπικες αντιφασεις ενος επιστημονα, ενος μαστορα, ή ενος εφευρετη δεν εχουν καμμια σχεση με το αντικειμενο του. Τι συμβαινει ομως με τις περιπτωσεις εργων τεχνης που διεκδικουν να μεταδοσουν σημασιες και νοηματα που σχετιζονται με τον χωρο των κοινων αξιων, των ηθικων προτυπων, των συναισθηματων, κλπ ; Ολες τουτες οι ιδεες και οι εννοιες και οι συγκινησεις δεν ειναι σε καμμια περιπτωση "αντικειμενικες" αλλα εξαρτωνται απο τον χωρο των συμβολων, των κοινων πεποιθησεων και αξιων που σιγουρα παρεμβαινουν στην αποτιμηση και στην υποκειμενικη βιωση της τεχνης. Μπορει λοιπον στην περιπτωση αυτη να κρινεται ο καλλιτεχνης ως ενας απλος κατασκευαστης, ως ενας παραγωγος, ή ως ενας απλος εκφωνητης ιδεων που δεν του ανηκουν; Εν τελει, ως ενας πλασιε “προϊοντων”, ή ως ενα φερεφωνο ; Μπορει να επιδιωκει να συνομιλησει ενας καλλιτεχνης με την κοινωνια του οταν αποδειχτει πως δεν εχει την πατροτητα των οσων λεει, ή πως αντιφασκει καταφορα με οσα θελει να μεταδοσει;

Στη ζωη, οταν ο συνομιλητης σου αποδειχτει αφερεγγυος, υποκριτης ή ψευτης, τοτε αρχιζεις να αμφιβαλλεις και γι' αυτον και για οσα σου λεει. Γιατι αραγε δεν ισχυει το ιδιο με την περιπτωση της τεχνης ; Γιατι ειναι δεκτο οτι μπορουν να συγχωρουνται οι αντιφασεις και οι ψευδεις δηλωσεις στην τεχνη, ενω δεν ειναι δεκτο στις υπολοιπες εκφανσεις της ανθρωπινης αλληλεπιδρασης και επικοινωνιας ; Και μηπως, οταν γινεται αποδεκτο κατι τετοιο, τοτε μετατρεπονται αυτοματως σε απλα αναλωσιμα “προϊοντα” ακομα κι' εκεινα τα εργα τεχνης που διεκδικουν να ειναι φορεις εννοιων, σημασιων και προτυπων ;

Φυσικα εχει σημασια να ελεγχει κανεις το επιπεδο στο οποιο μπορουν να εμφανιζονται οι καλλιτεχνικες αδυναμιες και αντιφασεις Η αναγνωριση των ατομικων αδυναμιων ενος δημιουργου μπορει να μη θιγει καθολου τα οσα θελει να μεταδοσει στο κοινωνικο συνολο, αλλα και σε καθε μεμονωμενο αποδεκτη. Εξαρταται ομως για ποιες αδυναμιες και αντιφασεις μιλαμε. Ενας καλλιτεχνης που μιλαει για την ανθρωπινη ευαισθησια, για τη μοναξια ή για τον φοβο του θανατου, κλπ, μπορει καλλιστα να ειναι αλκοολικος, συναισθηματικα ή πολιτικα μπερδεμενος, αυτοκαταστροφικος ή, ακομα, εξωστρεφης, χαρουμενος και φαινομενικα αμεριμνος, κλπ. Αυτες οι αντιφασεις ή οι αδυναμιες, δεν παρεμβαινουν στην αποτιμηση του εργου του. Οταν ομως ενας καλλιτεχνης μιλαει π.χ για τη σημασια της αλληλοκατανοησης και της ευαισθησιας, της κοινωνικης δικαιοσυνης και της αλληλεγγυης κλπ, και διαπιστωνεις οτι στη ζωη του ειναι ενας βαναυσος ανθρωπος που δερνει τα παιδια και τη γυναικα του, που εκμεταλλευεται τους αλλους, που ειναι φιλαργυρος, που κολακευει την εξουσια κλπ, τοτε δεν ειναι λογικο να αμφιβαλλεις τελικα και για τα οσα μεταδιδει με το εργο του; Δεν ειναι φυσικο να μεταβληθουν και τα δικα σου κριτηρια και ν' αρχισεις να αντιδρας με το εργο του, που σου αποκαλυπτεται πλεον ως δειγμα υποκρισιας; Ως κατι με το οποιο θελει να σε ξεγελασει και να σε “πιασει στον υπνο”; Ποσες φορες στη ζωη δεν θυμωνει κανεις οταν διαπιστωσει πως παρασυρθηκε απο "ωραια λογια" που δεν εχουν αντιστοιχια με τις πραξεις εκεινων που στα πλασαρουν ;



Εξ' ισου μεγαλη σημασια εχει για την αποτιμηση του εργου η διαπιστωση οτι ο καλλιτεχνης επειχειρει να σου κανει τον δασκαλο και να σου πλασαρει συλλογικα –και πολιτικα- προτυπα, τα οποια ο ιδιος δεν τα πιστευει και δεν τα τηρει στη ζωη του. Δεν ισχυριζομαι φυσικα πως πρεπει να υπαρχει καποια υπηρεσια "ελεγχου αληθειας" των ατομικων κινητρων ενος ανθρωπου, ουτε καποια υπηρεσια χαφιεδισμου που θα κραταει φακελλο για τη ζωη καθε δημιουργου. Αν τυχει ομως να πεσει στην αντιληψη σου μια τετοια αντιφαση, τοτε δεν ειναι φυσικο να σε απογοητευσει και να σε κανει μετα να αντιδρας και με το ιδιο το εργο τεχνης, που σου εχει αποκαλυφθει ως προϊον ψευτιας ; Ακομα κι' αν εξακολουθει να σου "αρεσει" το εργο αυτο, το "αρεσει" παραπεμπει σε μια διασταση νοσταλγιας, παραπεμπει σε ενα προγενεστερο σταδιο του εαυτου σου, οταν ακομα δεν εισουνα πληροφορημενος. Τουτο ειναι καπως αντιστοιχο με την αναμνηση καποιας παληας ερωτικης σχεσης που, ναι μεν σε διεψευσε, διατηρεις ωστοσο ακομα την αναμνηση του δικου σου εαυτου που καποτε ενοιωθε "καπως", εχοντας εξιδανικευσει μια κατασταση που εχει παψει να εχει αντιστοιχια με την πραγματικη σου ζωη. Αλλωστε, ειναι η ιδια η διαψευση καποιων εξιδανικευμενων προτυπων που ευθυνεται για τον θανατο καθε τετοιας σχεσης.

Αρα, το κρισιμο σημειο δεν ειναι ο ελεγχος αυτης καθαυτης της βιογραφιας του δημιουργου, αλλα κατα ποσον διεκδικεις, σε επιπεδο προτυπων, να συμφωνει η βιογραφια και οι πραξεις με τα αποτελεσματα που παρουσιαζονται δημοσιως, το κατα ποσο διεκδικεις να υπαρχουν τετοια -εξιδανικευμενα εστω- προτυπα σε μια μορφη συμβολικης δραστηριοτητας που βρισκεται περα απο τις πρακτικες αναγκες της καθημερινοτητας και τους αναγκαιους συμβιβασμους που επιβαλλει η απλη επιβιωση. Το ιδιο ισχυει σε καθε μορφη ανθρωπινης επικοινωνιας. Οταν συναντας εναν αγνωστο ανθρωπο δεν εισαι κατ' αρχην φιλυποπτος, ακους αυτα που σου λεει με καλοπιστο τροπο, αν μαλιστα αυτα που σου λεει σε ενδιαφερουν, σου αρεσουν ή, σε συγκινουν, τοτε εχεις την ταση να τον συμπαθησεις και να τον πιστεψεις. Η διαθεση σου για μια καλοπιστη επικοινωνια και αποτιμηση του αλλου εμπεριεχεται μεσα στα κοινωνικα προτυπα που εχεις διδαχτει. Δεν ξεκινας με πολεμοχαρες, ή εκδικητικες διαθεσεις. Στην πορεια της ζωης εχεις την ευκαιρια να διαπιστωσεις αν oι δηλωσεις εχουν αντιστοιχια με τον ιδιο τον ανθρωπο. Πολλες φορες βεβαια δεν σου δινεται καμμια τετοια ευκαιρια και μενεις με τις πρωτες εντυπωσεις. Στις περιπτωσεις αυτες ομως τα προτυπα πανω στα οποια βασιζεται κατ' αρχην η επικοινωνια παραμενουν αναλλοιωτα. Μπορει να σε διαψευδει ο συγκεκριμμενος ανθρωπος, αν δεν εισαι ομως κομπλεξικος τοτε δεν οδηγεισαι στην γενικευμενη αποψη πως ολοι οι ανθρωποι ειναι απατεωνες, ασυνεπεις, ψευτες, υποκριτες. Εξακολουθεις να αναζητας αυτα τα προτυπα στην αλληλεπιδραση και στις επαφες με αλλους ανθρωπους.



Το σημαντικο ζητημα ειναι πως δεν πρεπει να ξεκινας παραιτουμενος εξ’ αρχης απο την ελπιδα και την πεποιθηση για υπαρξη καποιων προτυπων, ή αδιαφορωντας γι' αυτα. Αν εφαρμοζονταν αυτη η αρχη στην ανθρωπινη επικοινωνια τοτε θα σημαινει πως καθε επαφη με εναν αλλον ανθρωπο θα περιοριζονταν σε στενα χρηστικα επιπεδα. Παιρνω αυτο που θελω απο τον αλλον και αδιαφορω για το ποιον του. Μια τετοια αποδοχη μετατρεπει την επικοινωνια σε διπλο μονολογο. Μια τετοια αποδοχη οδηγει στην απολυτη μοναξια, την οποια πληρωνει ο καθενας για λογαριασμο του.

Που οφειλεται λοιπον αυτη η ανοχη που επιδεικνυει το κοινο απεναντι στις καλλιτεχνικες αντιφασεις, οταν τουτες αποκαλυπτονται ; Πιστευω πως το σπερμα αυτης της ανεκτικοτητας ξεκιναει απο τα χρονια του Ρομαντικου Κινηματος, οταν μυθοποιηθηκε η εννοια της ατομικης εκφρασης και των εσωτερικων αντιφασεων, των ψυχολογικων συγκρουσεων του δημιουργου. Ωστοσο, ο ρομαντικος καλλιτεχνης διεκδικουσε να ειναι ενα πολιτικο ον, οι αντιφασεις του ησαν το αποτελεσμα της συγκρουσης του με μια κοινωνια που "δεν τον καταλαβαινει" ή που "καταστρεφει τις σημαντικες διαστασεις της ανθρωπινης ευαισθησιας". Ο υπερτονισμος του στοιχειου της ατομικοτητας αποτελουσε αρχικα μια πραξη εξεγερσης και ελευθεριας, μια σταση που διεκδικουσε την απεμπλοκη του ατομου απο μια καταπιεστικη κοινωνια που ειχε ηδη οδηγηθει σε μια μαζικοποιηση και σε ενα ευτελισμο των αξιων, κι' οχι μια στρατηγικη "βολεματος" και αποδοχης αυτης της καταπιεστικης κοινωνιας. Συντομα ομως η διεκδικηση της ελευθεριας να καταγγελλεις τα κακως κειμενα και να διασφαλιζεις τις προσωπικες σου πεποιθησεις μετατραπηκε σε ενα μεσον προβολης του ναρκισσισμου και της αυθαιρεσιας. Σε ενα μεσον κοινωνικης ενσωματωσης, ταυτισης με τα στρωματα εξουσιας και αποκομισης οφελους απο αυτους τους οποιους καταγγελλεις. Εκατο χρονια μετα υπηρξε κι' ο "σοσιαλιστικος ρεαλισμος" που, επιχειρωντας να “διορθωσει” τα πραγματα, μετετρεψε σε κακεκτυπο την αξιωση για υπαρξη κοινωνικης, πολιτικης και ηθικης συνεπειας. Το τραυμα του "σοσιαλιστικου ρεαλισμου" εξακολουθει να κατατρεχει τους σημερινους οπαδους της απολυτης ανεκτικοτητας και του διαχωρισμου αναμεσα στον καλλιτεχνη και στο εργο του. Αναμεσα στον ζωντανο ανθρωπο και στο ουδετερο “προϊον” της δραστηριοτητας του. Μπροστα στον κινδυνο να επαναληφθουν οι παληες αυταρχικες ιδεες που οδηγουσαν σε μια ασφυκτικη λογοκρισια των καλλιτεχνων υπαρχει η ταση για αποδοχη ακομα και της καταφορης ασυνεπειας.

Εγω ομως θα προσεθετα το εξης : Ειδικα στη σημερινη εποχη, οπου η τεχνη εχει χασει την ικανοτητα της να κινητοποιει, οπου εχει εμπορευματοποιηθει πληρως και απευθυνεται σε ενα αδιαφορο και παθητικο κοινο χειραγωγημενων καταναλωτων, ειδικα λοιπον τη σημερινη εποχη εχει σημασια να διαφυλαχθουν ορισμενα προτυπα που τεινουν να εξαφανιστουν. Κι' ενα απ' αυτα τα προτυπα που πιστευω πως θα'πρεπε να ισχυουν για μια, κατα τα αλλα περιττη, τεχνη ειναι πως η ζωη του καλλιτεχνη πρεπει να επιχειρει να ειναι κι' η ιδια ενα εργο τεχνης !

Ο Κώστας Μάντζιος στο Μπαράκι της Διδότου




επανερχόμαστε - όπως και τόσοι άλλοι

μετ' εμποδίων, μετά από τόσο καιρό, προσπαθούμε να ξαναπιάσουμε το νήμα, όπως παλιά και καλύτερα

ελπίζουμε να σας δούμε από κοντά

Σπύρος Κουρκουνάκης

Πέμπτη, 16 Σεπτεμβρίου 2021

Νέο τεύχος του Μετρονόμου με αφιέρωμα στον Κώστα Τριπολίτη





Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του Μετρονόμου με μεγάλο αφιέρωμα στον στιχουργό Κώστα Τριπολίτη. Ο κόσμος του Κώστα Τριπολίτη είναι λέξεις. Αυτές αναγνωρίζει ως «μοναδική πατρίδα του». Μετρημένες συνεργασίες, ελάχιστες συνεντεύξεις και έργο ξεχωριστό που αποτέλεσε τομή στη σύγχρονη ελληνική στιχουργία. Και αυτό που έλεγε συχνά, το κράτησε: «Με τη στάση μας υποστηρίζουμε το έργο μας κι όχι με τις δημόσιες σχέσεις».

Περιεχόμενα

- Κώστας Τριπολίτης, συνέντευξη στους Μάκη Γκαρτζόπουλο και Ηρακλή Οικονόμου
- Πολιτικές, κοινωνιολογικές και ψυχολογικές επισημάνσεις στη στιχουργική του Κώστα Τριπολίτη, του Σπύρου Αραβανή
- Ο έρωτας, η αγάπη και η εξουσιαστική διαλεκτική των σχέσεων στη στιχουργική του Κώστα Τριπολίτη, του Σπύρου Αραβανή
- Ο δικός μου Κώστας, της Ειρήνης Ψαρρού
- Η πρώτη περίοδος του Κώστα Τριπολίτη, του Αλέξη Λιόλη
- Ο Κώστας Τριπολίτης στη δισκογραφία, του Μάκη Γκαρτζόπουλου
- Κατάλογος δισκογραφίας του Κώστα Τριπολίτη, καταγραφή: Μάκης Γκαρτζόπουλος
- Έξι διηγήματα του Κώστα Τριπολίτη
- Altera Pars, του Κώστα Τριπολίτη
- Κώστας Τριπολίτης: «Εδώ Μεσάνυχτα»

***

- Αντώνης Καλογιάννης - Ζωρζ Μουστακί, του Φώντα Τρούσα
- Τάκης Μουσαφίρης, της Γιώτας Συκκά
- Λευτέρης Μυτιληναίος, ανέκδοτη συνέντευξη στον Δημήτρη Βάκη
- Βαγγέλης Κατσούλης, συνέντευξη στον Ηρακλή Οικονόμου
- Μουσική και ζώα, της Σοφίας Θεοδώρου
- Ιστορίες τραγουδιών, του Βασίλη Τραπέτσα
- Θανάσης Θ. Νιάρχος: Σελίδες ημερολογίου