Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2019

Το σημείωμα της συγκλονιστικής "Έρημης Πόλης"




Σε γύρεψα πίσω απ’ τις φανταχτερές προθήκες των καταστημάτων, αναζητώντας τη φυσιογνωμία σου ανάμεσα στα τελευταία μοντέλα της Σέικο, σκαλισμένα πάνω στ’ ατσάλι.

Στρίβοντας στη γωνία του δρόμου, πάνω κει, στο μισό μέτρο πεζοδρόμιο, πλάι στις μισοφωτισμένες γρίλλιες των υπερυψωμένων ισογείων.

Αναζήτησα τους καϋμούς που βίαια σου πήραν και τους μεταμόρφωσαν σε πολύχρωμους και αιωρούμενους τραβεστί, κράχτες φωτεινούς πάνω στα θλιβερά στέκια των παραλιακών λεωφόρων.

Σε γύρεψα ανάμεσα στους τσιμεντένιους σκελετούς που ορθώνονταν κι έπνιγαν τα λιγότερο ευνοούμενα προάστια, σαν κρεματόρια της φύσης…

Στα καταστήματα φωτιστικών και τα γραφεία τελετών που αφθονούν σ’ αυτή τη χώρα, στα κορνιζάδικα με την πραμάτεια στιβαγμένη στα πεζοδρόμια.

Μέσ’ τ’ αποπνιχτικά καλοκαιριάτικα απομεσήμερα, στο βραδυνό παζάρι της Κυριακής, στα τσαλακωμένα κουτιά των αναψυκτικών, στο εμπριμέ φουστάνι του ηλιοκαμμένου κοριτσιού που μύριζε βαρύ αποσμητικό και τσίχλα, στη χιλιάρα μηχανή που ξαπόσταινε πλάι στ’ αλουμινένιο μεγαθήριο και σου πλήγωνε τα μάτια.

Σε γύρεψα πέρα απ’ την ένοχη συνείδησή μου, ανάμεσα στα πλαστικά μπαλκόνια και τη σαγρέ ομοιομορφία των προσόψεων, στα πανάκριβα ρετιρέ απ’ όπου ακούγονταν οι αφιερώσεις των ραδιοπειρατών, στις απομιμήσεις του πορτραίτου σου, σε γύρευα…, κι ας ήξερα πως σ’ είχα για πάντα χάσει.

Έτσι και γώ, παιδί βγαλμένο απ’ την αρρώστια σου και απ’ τα χτυπήματα που σου δώσανε οι δολοφόνοι, άλλη γλώσσα δεν έμαθα απ’ αυτή που σου γράφω, τώρα που η μνήμη γίνηκε μουσική και πήρε τη μορφή σου.


Γιώργος Σταυριανός
Έρημη Πόλη, CBS, 1982




Σάββατο 9 Νοεμβρίου 2019

Ο Μάνος Ελευθερίου στα "Συριανά Γράμματα"



Ο Μάνος Ελευθερίου για τη Σύρο
Αποσπάσματα συνέντευξης στον Δημήτρη Β. Βαρθαλίτη



Τι στριφογυρίζει πιο συχνά από τις παιδικές σου εικόνες μέσα στη φαντασία σου;

Οι μπαξέδες που ξεκινούσαν απ’ τη Νεάπολη και φτάνανε μέχρι τα Τρία Γεφύρια. Τα αμέτρητα πηγάδια, που είχα σκάψει οι μπαξεβάνηδες και οι άνθρωποι για τις ανάγκες τους. Τα πουλιά που κελαηδούσαν. Το σπίτι του Βαγγέλη που καθόμαστε και διαβάζαμε τα εικονογραφημένα βιβλία και τους «Άθλιους» του Βίκτωρος Ουγκώ.
(…)


Όταν έπεσαν οι βόμβες στο Λιμάνι στο τέλος της Κατοχής, πού ήσουν;

Έκανε πολλή ζέστη εκείνη τη νύχτα. Ο παππούς μου, ο Πίσσας, κοιμότανε στην ταράτσα του σπιτιού μας κι εγώ κοιμόμουνα δίπλα του.

Μια βόμβα έπεσε ακριβώς στο σπίτι του μπαμπά μου και το γκρέμισε. Εκεί γεννήθηκα κι έζησα, μέχρι που η μάνα μου αγόρασε το σπίτι στην Αμαλίας 10, το 1941. Μια άλλη βόμβα έπεσε δίπλα στο σπίτι μας, το οποίο έπαθε μεγάλη ζημιά. Ευτυχώς δεν μας σκότωσε, αλλά μας ταρακούνησε. Ακόμη βλέπω στον ουρανό τη λάμψη των βομβών.
(…)


Μάνο μου, τα χρόνια που πέρασες στη Σύρο επηρέασαν το λογοτεχνικό σου έργο;

Αυτή την περίοδο την ονομάζω «απύθμενη δεξαμενή των αναμνήσεων». Όλη μου τη ζωή υπόφερα από δύο αρρώστιες: τη μοναξιά και τις παιδικές μου αναμνήσεις.



Πηγή:
«Ψάξε να βρεις εσύ το γενεαλογικό μου δέντρο», Συνέντευξη του Μάνου Ελευθερίου στον Δημήτρη Β. Βαρθαλίτη, Συριανά Γράμματα, τεύχος 4, περίοδος Β’, Δεκέμβριος 2018, σελ. 65-67.




Η Δήμητρα Γαλάνη για τους Ξέμπαρκους






Ο Νίκος Καββαδίας, ο μεγάλος αυτός «λαϊκός» ποιητής, είναι πάντα ο αγαπημένος των ανθρώπων της μουσικής. Έχουν γίνει, μπορώ να πω, πάρα πολλές δουλειές πάνω στην ποίησή του. Λίγες είναι κατά τη γνώμη μου οι καλές. Κι αυτό γιατί πιστεύω ότι η ποίηση, και ειδικότερα η ποίηση του Καββαδία, δεν έχει ανάγκη από μελοποίηση για τον απλούστατο λόγο ότι η μελωδία και ο ρυθμός βρίσκονται και βγαίνουν μέσα από τον ίδιο τον λόγο.

Γι’ αυτό λοιπόν στάθηκα στη δουλειά των δύο φίλων από το Ναύπλιο, των «Ξέμπαρκων», όπως σωστά τους ονόμασαν. Αυτά τα παιδιά δεν παίξαν τους «συνθέτες» εις βάρος της ποίησης. Πήραν δύο κιθάρες και με τις «ακατέργαστες» - αν μπορώ να πω - φωνές τους απαγγείλαν μελωδικά τα ποιήματα του Καββαδία. Έτσι, σαν ν’ ακούς δύο φωνές μέσα από την κουκέτα ενός φορτηγού στ’ ανοιχτά κάποιας μεγάλης θάλασσας.
(…)

Δήμητρα Γαλάνη

Οκτώβριος 1986




Παρασκευή 8 Νοεμβρίου 2019

Ο Σωτήρης Κακίσης αποχαιρετά τον Σταύρο Τσιώλη






―Γεια σου, Σταύρο Ασημάκη!


Αρχή της δεκαετίας του ’80, τότε νομίζω που είχαμε πρωτοπάρει τα βίντεο. Τυχαία εγώ στην Αθήνα πρωτοβλέπω και μαγνητοσκοπώ με επιτυχία το «Της Κακομοίρας» με τον Χατζηχρήστο. Τρελαίνομαι μ’ αυτή την ταινία, που από μερικά χρόνια και μετά θα ’ρχιζε να παίζεται στην τηλεόραση ακόμα και δυο φορές την ‘βδομάδα, μέχρι να κατακτήσει το πανελλήνιο εντελώς, όπως το κατέκτησε.

Ανεβαίνοντας για το Φεστιβάλ στη Θεσσαλονίκη, λέω στον Βακαλόπουλο για το εύρημά μου. ―Γραμμή γυρνάμε να τη δούμε, μόλις κατέβουμε πάλι κάτω! ―Βρε παιδιά, λέει κι ο Τσιώλης, σ’ αυτήν την ταινία ήμουνα εγώ βοηθός του Κατσουρίδη, και δεν την καλοθυμάμαι, δεν ξέρω αν την είδα και ποτέ μετά στο σινεμά…

Στη Σεμέλης, λοιπόν, εδώ, μερικές μέρες μετά, οι τρεις μας πια, αλλά και μια ευειδής κοπέλα, του Χρήστου φίλη, να μοιραστεί που ήθελε ο Χρήστος τον πιθανό ενθουσιασμό μας, σε προβολή ιδιωτική, και για τους τρεις μας από τότε αξέχαστη.

Κοντέψαμε να πάθουμε συγκοπή από τα γέλια. Ο Σταύρος γλίστρησε, το θυμάμαι καλά, κι από την πολυθρόνα του προς το πάτωμα, με του Χατζηχρήστου την απίστευτη ιλαροτραγική ολοκλήρωση, την κορύφωση της τρέλας τής τέχνης του, τη γνωστή πια, είπαμε, σ’ όλους τους Έλληνες, σε γενιές πια κι επιπλέον.

Άναψα κάνα φως να συνέλθουμε. Η κοπέλα που ως τότε δεν είχε ακουστεί, σαν να μην είχε σκάσει χείλη, μας κοίταγε. Είπε την εξής αδιανόητη φράση: ―Εγώ, παιδιά, ξέρετε, δεν γελάω με τον Χατζηχρήστο…

Ο Βακαλόπουλος κι εγώ, μετά την αρχική μας έκπληξη, την περιφρονήσαμε, κουβέντα δεν της απευθύναμε. Την ανέλαβε ένας Τσιώλης ορθά μαινόμενος. Το της είπε δεν λέγεται. Την κατακεραύνωσε, κατ’ εμάς την εξευτέλισε. Τη σώσαμε από τα λόγια του με μεγάλη δυσκολία, ο Χρήστος κι εγώ…

Είχε δίκιο όμως ο Τσιώλης. Υπάρχουν και όρια. Και στον δηθενισμό, και στην επίδειξη της βλακείας.

―Γεια σου, Σταύρο Ασημάκη!


Σωτήρης Κακίσης
(Από το ανέκδοτο βιβλίο του Σωτήρη Κακίση «Νουάρ Στιγμές» )






Σημειώσεις:
Την άποψή μου για το «Της Κακομοίρας» την έχω από πολύ παλιά ξανα― εκφράσει επισήμως. Κάποτε, μάλιστα, σε συνέντευξη, ρώτησα και τον Χατζηχρήστο για την εκτός συναγωνισμού ατάκα του για τις φακές, για το πώς της : 

Σωτήρης Κακίσης | Ο Έλλην Φελλίνι

«Της Κακομοίρας» | τρέιλερ (1983)


Πηγή:




Στη Σεμέλης, στο διαμέρισμα του Σωτήρη Κακίση, από μιαν άλλη φορά.
Από αριστερά Σταύρος Τσιώλης, Αργύρης Μπακιρτζής, Σωτήρης Κακίσης, Χρήστος Βακαλόπουλος.


Μικρές Περιπλανήσεις - Άστρα που ψιχαλίζουν φως



Η θριαμβευτική επιστροφή των Μικρών Περιπλανήσεων


Μικρές Περιπλανήσεις
Άστρα που ψιχαλίζουν φως
Μετρονόμος, 2013


Αν υπάρχει ένας δίσκος όπου το κλισέ του επιθέτου «χειροποίητος» βρίσκει την πραγματική του σημασία, αυτός είναι ο νέος δίσκος των Μικρών Περιπλανήσεων. Ηχογραφημένος στο σπίτι του Νίκου Παπάζογλου στη Νίσυρο, με όλα τα όργανα μέσα στο οικιακό στούντιο, χωρίς πειραγμένες φωνές και ψηφιακές παρεμβάσεις, με ένα βιβλιαράκι ζωγραφισμένο «στο χέρι» με τα σκιτσάκια του Νίκου Αρμπιλιά, τα «Άστρα που ψιχαλίζουν φως» δίνουν μια γεύση του πώς θα είναι η παραγωγή της μουσικής σε μια μελλοντική, ιδανική κοινωνία. Τέχνη φτιαγμένη από ανθρώπους για ανθρώπους, και όχι από εταιρείες και εργαστήρια για ζόμπι-καταναλωτές. Τέχνη χειροποίητη, όχι ως σλόγκαν και διαφημιστικό τρικ, αλλά ως ανάγκη και αίτημα για να ζούμε και να λεγόμαστε άνθρωποι.

Οι Μικρές Περιπλανήσεις καταθέτουν μια συγκλονιστική, μουσικά και στιχουργικά, εργασία. Ξαναπιάνουν το νήμα του λαϊκού τραγουδιού σαν συλλογική διαδικασία και πράξη, όπως το έχουν συν-διαμορφώσει συγκροτήματα σαν την Αθηναϊκή ή την Οπισθοδρομική Κομπανία και τους Χειμερινούς; Κολυμβητές. Είναι αυτό το αληθινό «μαζί» που με συγκινεί στο δίσκο: τραγούδια και νοήματα και αναπνοές που γεννιούνται από μια παρέα, από ανθρώπους που συνδιαλέγονται μεταξύ τους όντας στον ίδιο χώρο και χρόνο. Αυτό είναι το λαϊκό, και δεν εξαρτάται από το μπουζούκι και τον μπαγλαμά - σαν τσόντα - παρά από τη συλλογικότητα, απ’ τη συνομιλία, από τη γνωριμία και τη συμπόρευση. Κι ούτε κι είναι θέμα ήχου το λαϊκό, κι ούτε γνωρίζει από ταμπέλες, και γι’ αυτό και η συνάντηση των Μικρών Περιπλανήσεων με το ροκ δεν είναι παραφωνία, παρά μέρος της ταυτότητας ενός καθόλα λαϊκού συγκροτήματος.

Οι στίχοι είναι πλήρεις νοημάτων· σε παίρνουν απ’ το χέρι και σε τραβούν σε ποιητικές διαδρομές απαιτητικές όσο και άμεσες. Το προσωπικό διαπλέκεται με το κοινωνικό, φυσιολογικά κι ανθρώπινα: «σε ψάχνω στις διαδηλώσεις / εκεί που εσύ δεν βρέθηκες ποτέ / νομίζω πως σε ξέρω / σου γράφω, σου μιλάω / δε βγαίνεις από μέσα μου καημέ». Και μπορεί η σκιά του Νίκου Καββαδία να πλανάται έντονη σε 1-2 τραγούδια, μπορεί η αίσθηση του ταξιδιού να διαπερνά τις γωνίες του δίσκου, όμως ο πυρήνας του είναι ριζωμένος στη γη και στην πραγματικότητα. Οι Μικρές Περιπλανήσεις έχουν ιδεολογία [«φεγγάρι τ’ όραμα με συνεπαίρνει / κι οι βολεψάκηδες με λεν τρελό»], έχουν και θυμό [«το νου μου διαφεντεύει αρχέγονη ορμή / στη ράχη σεργιανίζω το φεγγάρι»], έχουν και μνήμη [«πήρε βοριάς ταξιδευτής και σε παγώνει / ρίχνεις στο τζάκι ό,τι έχεις να καεί»]. Την περιπέτειά του επαναστατημένου ανθρώπου την περιγράφουν φιλοσοφημένα και με δίχως ναρκισσισμό: [«δίπλα σ’ αυτού του κόσμου την ουσία / δεν πρόφτασα κι εγώ να ξαποστάσω / με τράβηξε απ’ το χέρι η Ιστορία / με πήρε το ποτάμι να περάσω»]. Όσο για τον έρωτα, υπάρχει κι αυτός, πρωτίστως όμως σαν βαρύ φορτίο απ’ τα παλιά [«εκεί που στάξαμε θυσίες ηδονής / έρημο μέρος δεν υπάρχει πια κανείς / κι όλο το έπος των ερώτων δυο αράδες»]

Αδυναμίες και πράγματα που θα ήθελα αλλιώς - κυρίως ερμηνευτικά - μπορώ να βρω, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα. Το θέμα είναι τα βασικά που μας υπενθυμίζουν οι Μικρές Περιπλανήσεις, ότι ένα τραγούδι πρέπει να έχει πρωτίστως μελωδία, να τραγουδιέται δηλαδή, και όχι απλά να συνοδεύει την απαγγελία δήθεν ψαγμένων προστακτικών. Πανέμορφες μελωδίες με νεύρο και ψυχή που αφηγούνται συγκεκριμένες ιστορίες υπερβαίνοντας τα όρια ροκ και λαϊκού, με τον μοναδικό τρόπο των Μικρών Περιπλανήσεων. Δεν έχω κάτι άλλο να ζητήσω.


Ηρακλής Οικονόμου
Το Περιοδικό, 28 Απριλίου 2014




Πέμπτη 7 Νοεμβρίου 2019

Ο Σταμάτης Κραουνάκης για τον «Κοριό» του Μαγιακόφσκι


«Μουσική φαντασία για ευαίσθητους σοσιαλιστές»







Ο «Κοριός» θα μπορούσε να ’ναι
Αριστοφανική κωμωδία
ή σενάριο για ταινία του Σπήλμπεργκ
ή κόμικ επιστημονικής φαντασίας…

Μ’ αυτές τις έμμονες ιδέες
χτίστηκε η μουσική της παράστασης…

στην ηχογράφηση «έπαιξα»
μ’ ένα μετρονόμο, ένα συνθεητητή (DX7 YAMAHA) με τα Strings - SS30 (YAMAHA) κι ένα Oberheim DX Digital Rhythm Programmer.

δουλέψαμε στο Studio με τους ηθοποιούς για ένα ακρόαμα που να μπορεί να διατηρεί κάποια αυτοτέλεια κι έξω από την παράσταση

τραγούδησα στους «Πυροσβέστες» μαζί με τον Πάνο Δράκο

ο Πάνος διάβασε και το κείμενο στο «Κοινόβιο» - τον ευχαριστώ

η φίλη μου, Άλκηστη Πρωτοψάλτη, είναι η γυναικεία φωνή στο φινάλε - την ευχαριστώ, μαζί και την Polygram που συναίνεσε στη συμμετοχή της.

Κάπου εδώ τελειώνει το παιχνίδι μας με τον «Κοριό»
«Ήσυχα, σύντροφοι, διαλυθείτε ως αύριο.
Η μουσική να ανακρούσει εμβατήριο»
(Κοριός - 9η εικόνα - φινάλε)
- ΣΚΟΤΑΔΙ -

Σταμάτης Κραουνάκης

Φάληρο - Φιλοθέη (15-30 Νοεμβρίου 1984 και 15-26 Φεβρουαρίου 1985)






«Εγώ ποντάρω στους νεολαίους. Δεν μπορείς να υπολογίσεις σε ολόκληρη την ανθρωπότητα: οι μισοί είναι καθάρματα και οι άλλοι μισοί συμπαθητικοί»
Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι

Ο πρόλογος της Μαρίας Γεωργιάδου στην έκδοση με τους μελοποιημένους στίχους του Άλκη Αλκαίου







Ο Άλκης Αλκαίος, ο ποιητής που παρίστανε τον στιχουργό –σύμφωνα με τον Θάνο Μικρούτσικο–, υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές-στιχουργούς των τελευταίων δεκαετιών στο ελληνικό τραγούδι. Οι στίχοι του, διαρκώς ταλαντευόμενοι μεταξύ αισιοδοξίας και απαισιοδοξίας, συμπλέκουν αρμονικά το ερωτικό με το κοινωνικό, ενώ δεσπόζουσα θέση δίνεται –ειδικά κατά την πρώτη στιχουργική του περίοδο, αυτή του Εμπάργκο– στην ιστορία και τη μυθολογία. Ορισμένα διαρκώς επανερχόμενα μοτίβα, ένα «εσύ» κυρίαρχο και παντοδύναμο, καθώς και η σύζευξη ρεαλισμού και παραμυθικού/παραμυθιακού στοιχείου (εξού και ο τίτλος της ανά χείρας έκδοσης «Πατησίων και Παραμυθιού γωνία») είναι μερικά ακόμη από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Αλκαίου.

Μέχρι τον θάνατο του ποιητή τον Δεκέμβριο του 2012, υπήρχαν δισκογραφημένα 153 τραγούδια σε στίχους του, ενώ από το 2013 έως σήμερα έχουν κυκλοφορήσει ακόμη 34. Το σύνολο του μέχρι τώρα δημοσιευμένου έργου του Αλκαίου αποτελείται λοιπόν από 187 κομμάτια, ενώ ανέκδοτους στίχους του έχουν στα χέρια τους ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Μίλτος Πασχαλίδης, ο αδερφός του στιχουργού, Γρηγόρης Λιάρος, καθώς και ο καλός του φίλος Ηλίας Γεράκης.

Στην παρούσα έκδοση περιλαμβάνονται οι στίχοι των 187 αυτών τραγουδιών κατά χρονολογική σειρά κυκλοφορίας του δίσκου. Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει απόκλιση μεταξύ των στίχων όπως δισκογραφήθηκαν και των στίχων όπως παρατίθενται στο χειρόγραφο ή στο ένθετο των δίσκων, επιλέχθηκε η δισκογραφημένη εκδοχή, ενώ η ορθογραφία εκσυγχρονίστηκε όπου κρίθηκε απαραίτητο. Επιπλέον, με υποσημειώσεις επισημαίνονται οι διαφορετικές μελοποιήσεις στίχων, οι περιπτώσεις στιχουργικών παραλλαγών, καθώς και ορισμένες σημαντικές δεύτερες εκτελέσεις.

Μαρία Γεωργιάδου


Εκδόσεις Μετρονόμος
Το βιβλίο το βρίσκετε και το παραγγέλνετε ΕΔΩ

Η άλλη μετάφραση του «Μικρόκοσμου»


Για το απίθανο τραγούδι του Θάνου Μικρούτσικου ο λόγος, σε ποίηση του Ναζίμ Χικμέτ που μετέφρασε μαεστρικά ο Γιάννης Ρίτσος. Στο πληροφοριακό σημείωμα του δίσκου "Πολιτικά Τραγούδια" διαβάζουμε σχετικά: "Απόσπασμα από ένα επικό ποίημα για τη ζωή του Ινδού επαναστάτη Μπενερτζή με τίτλο: "Γιατί σκοτώθηκε ο Μπενερτζή;". Και στην απέναντι πλευρά του εσώφυλλου ο Θάνος Μικρούτσικος εξηγεί έτσι τη φιλοσοφία του περί πολιτικού τραγουδιού στην οποία υπάγεται ο "Μικρόκοσμος":

"Ο τίτλος 'πολιτικά τραγούδια' ορίζει μια συγκεκριμένη αντίληψη. Το πολιτικό τραγούδι ξεπερνά το επίπεδο των διαπιστώσεων ή της διαμαρτυρίας. Δεν εντοπίζει μόνο τις κοινωνικές αντιθέσεις αλλά ανιχνεύει τις αιτίες που τις γεννούν και δείχνει τις προοπτικές για τη συντριβή τους. Μιλάει συγκεκριμένα".






Μικρόκοσμος

Ποίηση: Ναζίμ Χικμέτ
Απόδοση στίχων στα Ελληνικά: Γιάννης Ρίτσος
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Τραγούδι: Μαρία Δημητριάδη

Και να τι θέλω τώρα να σας πω
μες στις Ινδίες μέσα στην πόλη της Καλκούτας
φράξαν το δρόμο σ’ έναν άνθρωπο
αλυσοδέσαν έναν άνθρωπο κει που εβάδιζε

Να, το λοιπόν, γιατί δεν καταδέχουμαι
να υψώσω το κεφάλι στ’ αστροφώτιστα διαστήματα

Θα πείτε τ’ άστρα είναι μακριά
κι η γη μας τόσο δα μικρή

Ε, το λοιπόν, ό,τι και να είναι τ’ άστρα
εγώ τη γλώσσα μου τους βγάζω

Για μένα, το λοιπόν, το πιο εκπληκτικό
πιο επιβλητικό πιο μυστηριακό και πιο μεγάλο
είναι ένας άνθρωπος που τον ’μποδίζουν να βαδίζει
είναι ένας άνθρωπος που τον αλυσοδένουνε







Ανακαλύψα, που λέτε, ότι υπάρχει κι άλλη μετάφραση - του Στέλιου Μαγιόπουλου από τις εκδόσεις Στοχαστής - και συγκινήθηκα όσο να πεις γιατί είναι ίδια τα νοήματα όσο κι αν οι λέξεις αλλάζουν, όσο κι αν δεν έγιναν κι αυτές τραγούδι. Για την ιστορία, λοιπόν, ιδού ο "Μικρόκοσμος" αλλιώς:



Κι εγώ
σας πληροφορώ εσάς πως:
στην Καλκούτα των Ινδιών
σταθήκανε μπροστά στο δρόμο
κάποιου ανθρώπου.

Έναν άνθρωπο που περπατούσε
τον βάλανε στα σίδερα.

Κι εγώ δεν καταδέχομαι
να σηκώσω το κεφάλι μου
ψηλά στο φωτεινό κενό.

Τάχα αλάργα είνε τ’ αστέρια
τάχα η γης είνε μικρή
σα πέρα λειβάδια
δε μου καίγεται καρφί.

Και πρέπει να ξέρετε πως για μένα
το πιο εκπληκτικό
το πιο δυνατό
το πιο μυστηριώδικο και μεγάλο είναι

Ο   Α Ν Θ Ρ Ω Π Ο Σ

όπου σταθήκανε στο δρόμο του
και τον βάλανε στα σίδερα.




Πηγή: Ναζίμ Χικμέτ, Γιατι αυτοχτόνησε ο Μπενερτζή; μετάφραση: Στέλιος Μαγιόπουλος, Εκδόσεις Στοχαστής, 1971.





Κι ένα βιογραφικό σημείωμα του Μαγιόπουλου που αλιεύσαμε από τον Ριζοσπάστη:

Ο Στέλιος Μαγιόπουλος, εκτός από εξαίρετος συγγραφέας, υπήρξε και ο σημαντικότερος μεταφραστής του συνόλου του έργου του κορυφαίου Τούρκου κομμουνιστή ποιητή, Ναζίμ Χικμέτ. Γεννήθηκε στη Νεάπολη (Νες Σεχίρ) της Μ. Ασίας. Ηρθε στην Ελλάδα το 1924 και εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του. Αγωνίστηκε στην Εθνική Αντίσταση, φυλακίστηκε από τους Γερμανούς και στη συνέχεια υπέστη αρκετές διώξεις. Το μεταφραστικό του έργο εκτείνεται σε 13 πολυσέλιδους τόμους και περιλαμβάνει, εκτός από τον Χικμέτ, έργα του - συγκρατούμενου με τον Χικμέτ - συγγραφέα Αρχάν Κεμάλ, του Ασίζ Νεσίν κ.ά. Επίσης, μετέφρασε στα τουρκικά τον «Οιδίποδα Τύραννο» του Σοφοκλή.


Πέρασμα στο φως






Πέρασαν λοιπόν αρκετά χρόνια από τότε, και να ’μαστε πάλι εδώ. Το παραμύθι καλά κρατάει και είμαστε ευχαριστημένοι. Αυτή τη φορά τα όνειρά μας δεθήκανε με εμπειρίες και το πέρασμα στο φως αναμένεται σίγουρα αρκετά συγκλονιστικό.

Τι θα μείνει; Κανένας δεν κατάλαβε μια λέξη. Ας είναι.

Ένας κόσμος παράξενος, πικρός, αλλοπρόσαλλος, μια εικόνα χίλιες λέξεις, μια μουσική χίλιες εικόνες. Τα κύματα ίσως μεταφέρουν το μπουκάλι με τα μηνύματα κάποια στιγμή για μας που ακόμα ονειρευόμαστε.

Καλή αντάμωση.

Νίκος Βερόπουλος





Τετάρτη 6 Νοεμβρίου 2019

Εκδήλωση: Κάτι συμβαίνει στη Λατινική Αμερική





Κάτι συμβαίνει στη Λατινική Αμερική
Συζήτηση / προβολή ντοκιμαντέρ

Για τις εξελίξεις στη Λατινική Αμερική, με αφορμή τις εξεγέρσεις στη Χιλή και το Ισημερινό θα συζητήσουν το Σάββατο 9 Νοεμβρίου ο Άρης Χατζηστεφάνου, δημοσιογράφος και δημιουργός του ντοκιμαντέρ Make the economy scream, η Ευγενία Παλιεράκη (ιστορικός, επίκουρη καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο του Cergy-Pontoise, η οποία παρακολούθησε από κοντά τα γεγονότα στο Σαντιάγο) και ο δημοσιογράφος του Αθήνα 9.84 Κώστας Ράπτης. Η συζήτηση θα ξεκινήσει στις 18:30 στον κινηματογράφο Στούντιο (Σταυροπούλου 33, Αθήνα) και θα ακολουθήσει προβολή του ντοκιμαντέρ Make the economy scream - Είσοδος με ελεύθερη συνεισφορά.

Το Make the economy scream θα προβάλλεται καθημερινά στις 22:15 στον κινηματογράφο Στούντιο, από την Παρασκευή 8 Νοεμβρίου μέχρι την Τετάρτη 13 Νοεμβρίου.

Το ντοκιμαντέρ βραβεύτηκε στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και έχει προβληθεί σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Με αφετηρία τη φράση “Make the economy scream”, με την οποία ο Ρίτσαρντ Νίξον έδωσε εντολή στη CIA να διαλύσει την οικονομία της Χιλής, το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί τις αμερικανικές παρεμβάσεις στην περιοχή φτάνοντας μέχρι την προσπάθεια του Χουάν Γκουαϊδό και του Ντόναλντ Τραμπ, να ανατρέψουν την κυβέρνηση της Βενεζουέλας.

Το Make the economy scream καταγράφει μια προσωπική περιπλάνηση, του Άρη Χατζηστεφάνου από την Ελλάδα στις παραγκουπόλεις του Καράκας και από τα σύνορα της Κολομβίας πίσω στην Ευρώπη. Συνομιλώντας με γνωστούς οικονομολόγους, δημοσιογράφους και αξιωματούχους διεθνών οργανισμών ο δημιουργός επιχειρεί να εξηγήσει ορισμένες από τις πιο «σουρεαλιστικές» εμπειρίες που βιώνει στο Καράκας. Γιατί η Βενεζουέλα είναι η καλύτερη χώρα στον κόσμο για την παραγωγή κρυπτονομισμάτων όπως το Bitcoin; Πως γίνεται η ισοτιμία στη μαύρη αγορά του εθνικού νομίσματος με το δολάριο να καθορίζεται από έναν λογαριασμό στο Instagram; Τελικά φταίει ο σοσιαλισμός ή μήπως ο καπιταλισμός για την οικονομική κατάρρευση της χώρας με τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον πλανήτη; 

Το σενάριο και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Άρης Χατζηστεφάνου και το μοντάζ ο Άρης Τριανταφύλλου. Το Post Production έκανε ο Θάνος Τσάντας, ενώ μουσική για το ντοκιμαντέρ έγραψε ο Ερμής Γεωργιάδης. 


Τι έγραψαν οι κριτικοί για το Make the economy scream:

«Εξαιρετικό ντοκιμαντέρ, δοσμένο με λεπτομερή ανάλυση». 
Νίνος Φένεκ Μικελίδης για το Enetpress.gr

«Εναλλακτική ερευνητική οπτική... ποιότητα παραγωγής, γρήγορος ρυθμός, εξαιρετικά πανοραμικά πλάνα που μιλούν από μόνα τους».
Γιάγκος Αντίοχος για το Αθηνόραμα

«Προσεγγίζει με ψυχραιμία την κατάσταση, προσπαθώντας να αγνοήσει τόσο την κρατική προπαγάνδα, όσο και τα τρομολαγνικά αφηγήματα». 
Αιμίλιος Χαρμπης για την Καθημερινή

«Εντυπωσιακό οδοιπορικό... καλά τεκμηριωμένο και με καυστικό χιούμορ». 
Γιώργος Ρούσσος για το tvxs.gr