μουσικά προάστια

Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου 2013

Συνέντευξη με τον Νίκο Ζουρνή, μέρος 2ο

Νίκος Ζουρνής:

"Κάθε καλοκαίρι περίμενα εναγωνίως το ταξίδι για Αμοργό ή Σύρο με το πλοίο της γραμμής. Ανέβαινα στη γέφυρα και ζούσα το όνειρό μου"

Τη συνέντευξη έλαβε ο Ηρακλής Οικονόμου.

Το πρώτο μέρος της συνέντευξης με τον Νίκο Ζουρνή:

http://mousikaproastia.blogspot.gr/2012/04/blog-post_09.html

Και τα δύο μέρη της συνέντευξης δημοσιεύτηκαν ενιαία στο περιοδικό Μετρονόμος.

Το «Μελτέμι» σε ερμηνεία Μαρίας Λούκα συγκαταλέγεται σίγουρα στα 4-5 κορυφαία σας τραγούδια. Πώς συναντηθήκατε με τη Λούκα; Η ίδια έχει πει σε συνέντευξή της ότι σας θεωρεί «μεγάλο κεφάλαιο» στην καλλιτεχνική ζωή της.

Γνωριστήκαμε μέσω του Σωκράτη Μάλαμα το 2004. Έφτιαχνε τότε τον πρώτο της δίσκο και μου έδωσε το δισκογραφικό βήμα στη μουσική. Συμπεριέλαβε στο δίσκο της 3 τραγούδια στα οποία είχα γράψει εγώ τη μουσική και εκείνη τους στίχους. Θυμάμαι ότι μου έδινε τους στίχους της και η μουσική προέκυπτε αυτόματα στο μυαλό μου. Συνεργαστήκαμε σε συναυλίες, κάναμε και κάνουμε παρέα, γράψαμε κι άλλα τραγούδια… Το αγαπημένο μου είναι ο «Βασιλιάς». Επίσης το τραγούδι της «Μάτια μου ζωγραφιστά» το παίζουμε πάντα σε όλες μας τις συναυλίες. Σημείο αναφοράς είναι η Μαρία για μένα και εύχομαι να γράψουμε κι άλλα τραγούδια μαζί.

Πλάι σας, έχουν βρεθεί επί σκηνής δύο ξεχωριστές γυναικείες φωνές: Αυγερινή Γάτση και Λαμπρινή Καρακώστα. Παρακαλώ διαφωτίστε με.

Απόφοιτες μουσικών σχολείων και η Αυγερινή και η Λαμπρινή. Η Αυγερινή έχει ψάξει κυρίως την ανατολίτικη μουσική ενώ η Λαμπρινή έχει πιο δυτικά ακούσματα. Και οι δύο πάντως έχουν πολύ μεγάλο ερμηνευτικό φάσμα. Επίσης παίζουν πολλά μουσικά όργανα. Η Αυγερινή ούτι, νέι, ακορντεόν κ.α. Η Λαμπρινή κιθάρα, κρουστά κ.α. Δεν ξέρω αν πρέπει να αποκαλύψω ότι γράφουν και μουσική και τραγούδια. Ακόμη δεν έχουν φανερώσει τη συνθετική τους πτυχή στις συναυλίες μας. Ελπίζω να γίνει σύντομα… Μου έχουν παίξει δικά τους πράγματα και έχω ενθουσιαστεί.

Ακούγοντάς σας σε ένα live στον «Πυρήνα» μου έκανε εντύπωση η αρτιότητα του ήχου και ο συντονισμός της ορχήστρας. Έχετε κάποιο πυρήνα μόνιμων συνεργατών; Μιλήστε μου παρακαλώ για τους μουσικούς σας.

Ευχαριστούμε για τα καλά σας λόγια! Είμαστε μια ορχήστρα όπου ο καθένας προέρχεται από διαφορετικό χώρο. Δηλαδή ο Γιάννης Βουτσινάς (κοντραμπάσο) έρχεται από την τζαζ μουσική, η Αυγερινή από τα παραδοσιακά, ο Επίκουρος Τριανταφυλλίδης (βιολί) από τη ροκ , ο Κώστας Σταυρόπουλος (κιθάρα, λαούτο, μπουζούκι) από τα ρεμπέτικα, η Λαμπρινή από την έντεχνη… Όλοι βέβαια παίζουν και διάφορα άλλα είδη και έχουν συνεργασίες με πλήθος άλλων μουσικών. Αυτό το αμάλγαμα ίσως έχει ένα ενδιαφέρον. Με τα περισσότερα παιδιά παίζουμε από το 2009. Προσπαθώ οι συνεργασίες να έχουν μόνιμο χαρακτήρα αν και αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Έχει ζεστασιά όταν παίζεις με τον άλλο χρόνια. Αναπτύσσεται αγάπη και δέσιμο.

Αληθεύει ότι έχετε καταγωγή κι από τη Σύρο; Πρόσφατα σας είδαμε στην «Αυλή» της Ερμούπολης. Πώς σας φαίνεται η πρωτεύουσα των Κυκλάδων;

Η γιαγιά μου είναι Συριανή. Πηγαίνω συχνά τα τελευταία δέκα χρόνια. Μάλιστα στη Σύρο έκανα και τις πρώτες μου συναυλίες (το χειμώνα του 2005 στο μπαράκι «Ε – αμέ») μαζί με το Χάρη Μανουσάκη. Όταν έχω χρόνο κατεβαίνω στη Σύρο για να γράψω καινούργια πράγματα. Κυρίως στην Ερμούπολη κινούμαι την οποία λατρεύω. Έχει μια μυστηριακή ατμόσφαιρα που δεν έχω συναντήσει σε άλλο μέρος. Δεν μπορώ να το εξηγήσω με λόγια. Όσοι έχουν πάει ίσως να με νιώθουν.

Μιλώντας για Σύρο… μία φίλη και φανατική σας ακροάτρια από την Ερμούπολη μου είπε πόσο συγκινήθηκε όταν της χαρίσατε το νέο σας CD, παρόλο που είχατε να τα πείτε πάνω από 2-3 χρόνια. Ποια είναι η σχέση σας με το κοινό σας; Πιστεύετε ότι του χρωστάτε κι εσείς; Οι περισσότεροι ομότεχνοί σας μάλλον πρεσβεύουν το αντίθετο…

Η Αργυρώ μας είχε δει σε εκείνες τις πρώτες μας εμφανίσεις στη Σύρο (που ανέφερα πιο πριν) και θυμάμαι πόσο μας είχε ενθαρρύνει. Έκτοτε χαθήκαμε. Δεν είχα τηλέφωνα και διευθύνσεις. Μάλιστα είχα σταματήσει για ένα διάστημα να κατεβαίνω Σύρο και είχα χάσει τους κοινούς γνωστούς. Όταν πρόσφατα πήγα στην Ερμούπολη για ένα μήνα έμαθα ότι διατηρεί δικό της μαγαζί με κεραμικά είδη (τα οποία φτιάχνει η ίδια) και της έκανα έκπληξη! Είχαν περάσει δηλαδή 8 χρόνια… Νιώθουμε ευγνωμοσύνη για τους ανθρώπους που μας στηρίζουν. «Βαδίζουμε μαζί στον ίδιο δρόμο».

«Από Πατήσια σε Ψυρρή / και όλα φεύγουν και γυρίζουν…». Ποια υπήρξαν τα δρομολόγια των παιδικών ονείρων σας; Υπάρχει κάποιο ταξίδι που σας σημάδεψε;

Μονίμως σε ένα ταξίδι θέλω να βρίσκομαι. Πολλά τραγούδια προκύπτουν έτσι. Το παιδικό μου όνειρο ήταν να γίνω ναυτικός. «Σε αιώνια εναλλαγή» όπως λέει ο Καββαδίας. Με επηρέαζε και το οικογενειακό περιβάλλον από την πλευρά της μητέρας μου. Ο παππούς Β’ καπετάνιος, ο ένας θείος μηχανικός, ο άλλος Α’ καπετάνιος και πάει λέγοντας. Άκουγα ιστορίες για λιμάνια, φουρτούνες, ομίχλες. Η φαντασία μου κάλπαζε ολοταχώς μαζί με τα καράβια τους. Κάθε καλοκαίρι περίμενα εναγωνίως το ταξίδι για Αμοργό ή Σύρο με το πλοίο της γραμμής. Ανέβαινα στη γέφυρα και ζούσα το όνειρό μου.

Τετάρτη 6 Φεβρουαρίου 2013

Τρίτη 5 Φεβρουαρίου 2013

"Μουσικές σκέψεις", του Κωνσταντίνου Τσικλέα

ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

Η τέχνη είναι μια απολύτρωση. Μας απελευθερώνει από τη βούληση και κατά συνέπεια και από το θάνατο. – Κάνει γοητευτικές τις εικόνες της ζωής. – Αποστολή της είναι να αναπαρασταίνει όλες της τις αποχρώσεις, όλες της τις όψεις. – Λυρική ποίηση. – Τραγωδία, κωμωδία. – Ζωγραφική. – Μουσική, σ’ αυτήν, η ενέργεια του πνεύματος είναι πιο αισθητή από οπουδήποτε αλλού. (Α. ΣΟΠΕΝΧΑΟΥΕΡ).

Η ιδιότητα της μουσικής στο να δημιουργεί ψυχικές διαθέσεις και αντιδράσεις στα συναισθήματά μας, την κάνει αρεστή και όχι μόνο, βάζοντας μας σε ένα πεδίο έλξης μας μαγεύει τόσο ώστε να γίνεται μια από τις καθημερινές μας ανάγκες.

Η μουσική όπως και κάθε τέχνη είναι μέρος της φύσης. Η φύση μας δημιουργεί θετικές σκέψεις και συναισθήματα αγάπης, γαλήνης, ελπίδας κ.α. Ποιο είναι λοιπόν αυτό το στοιχείο που έχει η φύση ώστε π.χ. κοιτάζοντας την θάλασσα, ένα δάσος, το ηλιοβασίλεμα, γεμίζουμε θετική ενέργεια και βρίσκουμε τον εαυτό μας; Είναι το στοιχείο της επανάληψης. Βλέποντας π.χ. ένα όμορφο μεγάλο δέντρο, έχουμε συνεχώς μπροστά μας την ίδια εικόνα, αν και γίνονται πάμπολλες αλλαγές και διεργασίες και πάνω και γύρω από αυτό, εμείς το βλέπουμε σταθερό να επαναλαμβάνεται χωρίς αλλαγές και αυτό μας δίνει μια αίσθηση η οποία μπορεί να εκφραστεί με διάφορους τρόπους.

Οι συνθέτες από την εποχή Μπαρόκ έως και σήμερα, συνθέτουν με δύο τρόπους. Με τον έναν τρόπο μιμούνται την φύση και με τον άλλον δημιουργούν φύση. Συνθέτες όπως ο Σούμπερτ, ο Σοπέν, ο Σούμαν μέσα από την μουσική τους μιμήθηκαν τα χρώματα και τους ήχους της φύσης, ενώ αντίθετα ο Μπαχ δημιούργησε φύση. Για να δημιουργήσει φύση ο καλλιτέχνης πρέπει να έχει σαν δεδομένο την αίσθηση που του δίνει η κάθε έκφρασή της και όχι το πώς ακούγεται π.χ. το ρυάκι, η φυλλωσιά των δέντρων με την κίνηση του αέρα κ.λ.π.

Τώρα το πώς μεταφέρεται ο ήχος μέσο της ακοής και των παλμικών δονήσεων στο ανθρώπινο σώμα, αυτό έχει γίνει αντικείμενο έρευνας από την αρχαιότητα. Ο εγκέφαλος του ανθρώπου σύμφωνα με τις σύγχρονες θεωρίες χωρίζεται σε δύο ημισφαίρια, στο αριστερό που κυριαρχούν οι λεκτικές και γνωστικές ικανότητες του ανθρώπου και έχουν να κάνουν με την ορθολογική οργάνωση της καλλιτεχνικής δημιουργίας και στο δεξί ημισφαίριο όπου βρίσκουμε κυρίαρχη την διαίσθηση, την ενόραση, την φαντασία και την υποσυνείδητη καλλιτεχνική δημιουργία. Η ενασχόληση με την μουσική δημιουργεί ισορροπία στα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου και αυτό γιατί είτε συνθέτουμε, είτε τραγουδούμε ή παίζουμε κάποιο όργανο έχουμε την εξίσου δραστηριοποίηση και των δύο ημισφαιρίων.

Στην μουσική ακρόαση, ειδικότερα στην περίπτωση την οποία ακούγοντας ένα έργο αναλύουμε τα όργανα, τις μουσικές φράσεις και την φόρμα του έργου, τότε λειτουργούμε με το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου μας, ενώ αντίθετα όταν αφήσουμε την μουσική να κυλήσει νιώθοντας την αίσθησή της, τότε λειτουργούμε με το δεξιό ημισφαίριο. Το πιθανότερο είναι ότι ακούμε και με τους δύο τρόπους κάνοντας εναλλαγές ώστε να ενεργοποιούνται και τα δύο ημισφαίρια. Ο ακροατής συντονίζεται με τους ήχους οι οποίοι σε μορφή κυμάτων δονούν το όργανο της ακοής και όχι μόνο, έτσι ώστε να γίνονται ποικίλες εσωτερικές μεταβολές στο κάθε σώμα και αυτό πρέπει να ευαισθητοποιήσει τους εκτελεστές ως προς το ακροατήριο, για την ευθύνη την οποία φέρουν και πόσο πρέπει να είναι συνειδητοί με καθαρές προθέσεις.

Με αυτό σαν δεδομένο πρέπει να λειτουργούν και οι σημερινοί συνθέτες γιατί οι παλαιότεροι στο πλείστον το είχαν. Ξεκινώντας από τον Μπαχ ο οποίος κατά τους πνευματικούς Δασκάλους ενεργοποίησε με την μουσική του το κέντρο της γνώσης, ο Μπετόβεν όπου ενεργοποίησε το κέντρο της καρδιάς, ο Βάγκνερ ενεργοποίησε το κέντρο της διάνοιας και ειδικά με το έργο του ΠΑΡΣΙΦΑΛ που μαζί με την 8^η Συμφωνία του Μάλερ, την γνωστή Συμφωνία των Χιλίων, είναι δύο από τα κυριότερα πνευματικά έργα που κρύβουν θεραπευτικές ενέργειες.

Σήμερα που η τεχνολογική εποχή μας ψάχνει για να βρει οράματα και είδωλα για να στηριχθεί, σήμερα που ο υλισμός προσπαθεί να κάμψει τον ουμανισμό μας, ας ρίξουμε μια ματιά πίσω μας, ας εμπνευσθούμε απ’ αυτούς και ας αντλήσουμε λίγο απ’ το κουράγιο τους. Μπορεί έτσι η τέχνη να ξανασυναντήσει τον Άνθρωπο και να του προσδώσει το νόημα που αναζητεί, το νόημα που του ταιριάζει.

ΚΩΝ/ΝΟΣ ΤΣΙΚΛΕΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ, ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΟΥΣΟΥΡΓΩΝ

Κυριακή 3 Φεβρουαρίου 2013

"ΟΙ ΜΠΑΤΣΟΙ ΠΟΥΛΑΝΕ ΤΗΝ ΗΡΩΙΝΗ"

http://www.tovima.gr/society/article/?aid=496333

Να ποιο είναι το δόγμα "νόμος και τάξη": οι πρεζέμποροι ελεύθεροι να διακινούν το θάνατο, υπό την υψηλή εποπτεία της ελληνικής αστυνομίας. Διαβάστε το άρθρο από το "Βήμα" και φρίξτε. Όχι ότι δεν τα ξέραμε, όχι ότι δεν είδαμε και δεν διαβάσαμε πρόσφατα τους απίθανους διαλόγους μεταξύ αστυνομικών και εμπόρων ναρκωτικών, όπου οι δεύτεροι έδιναν εντολές στους πρώτους για το πού και πότε να τους δώσουν την πρέζα! Εδώ όμως πλέον αποκαλύπτεται ολόκληρη βιομηχανία απαλλαγής εμπόρων ναρκωτικών, με πρόφαση τη συνεργασία με την αστυνομία. Ποιός είπε ότι το σύνθημα "Οι μπάτσοι πουλάνε την ηρωίνη" των 1980s δεν διατηρεί και σήμερα την επικαιρότητά του; Άρα, την επόμενη φορά που θα δείτε αστυνομικό στην Πανεπιστημίου έξω από το Μετρό να παροτρύνει τα βαποράκια που συχνάζουν εκεί να πάνε λίγο πιο πέρα ώστε να μην ενοχλούν, με χαρακτηριστικές κινήσεις εμψύχωσης του στυλ "άντε παιδιά, πάμε, πάμε" - ναι, το είδα κι αυτό με τα ίδια μου τα μάτια ένα μεσημέρι στον πεζόδρομο του Πανεπιστήμιου - μην έχετε απορίες. Οι εντολές είναι σαφείς: οι καταληψίες και οι συνδικαλιστές να συλλαμβάνονται, οι πρεζέμποροι να "διευκολύνονται", να "απαλλάσονται", και να βασιλεύουν. ηρ.οικ.

Παρασκευή 1 Φεβρουαρίου 2013

Ο Μιχάλης Γρηγορίου παρουσιάζει 5 έργα του

http://mousikaproastia.blogspot.gr/2013/01/blog-post_7620.html

Λιγα λογια για τα εργα της συναυλιας.....

Τα εργα που παρουσιαζω σ’ αυτη την συναυλια ανηκουν ολα τους σε προγενεστερες περιοδους. Η επιλογη τους οφειλεται σε δυο λογους. Ο πρωτος και πιο βασικος ειναι βεβαια οτι προκειται για εργα που δεν εχουν παψει να με αντιπροσωπευουν αισθητικα. Ο δευτερος, αλλα διολου αμελητεος, ειναι οτι προκειται για εργα με μικρη διανομη, αρα για εργα που εχουν μικρο κοστος και που μπορουν πιο ευκολα να παρουσιαστουν. Ειναι προφανες οτι, υπο τις παρουσες συνθηκες, θα ηταν αδυνατον να παρουσιασω εργα που απαιτουν πολυπροσωπες διανομες, ορχηστρες, χορωδιες και τα τοιαυτα.

Τα τραγουδια του κυκλου “Μεσουρανα του Αυγουστου”, σε ποιηση του Αρη Αλεξανδρου, γραφτηκαν το 1982. Καποτε ο Αρης Αλεξανδρου μου ειχε διηγηθει ενα περιστατικο απο τη ζωη του που μου ειχε κανει μεγαλη εντυπωση. Την περιοδο που βρισκοτανε στην εξορια οι πολιτικοι συγκρατουμενοι του, ακολουθωντας την "επισημη" κομματικη γραμμη, τον αντιμετωπιζαν ως “ρεβινιονιστη”, τον ειχαν απομονωσει και δεν του μιλουσαν. Ενας απο τους λιγους φιλους που δεν ειχε παψει να τον συναναστρεφεται ηταν ο ποιητης Τασος Λειβαδιτης ο οποιος τον πλησιασε καποια μερα και, με μεγαλη αμηχανια, του ειπε πως οι αλλοι αντιμετωπιζουνε και τον ιδιο με δυσπιστια επειδη συνεχιζει να του απευθυνει τον λογο. Ο Αλεξανδρου του απαντησε: “Καταλαβαινω, μην εχεις κανενα προβλημα, μπορεις να παψεις να μου μιλας. Δεν προκειται να σε παρεξηγησω. Πες ομως στους αλλους πως εγω βρισκομαι εδω για τους δικους μου λογους κι’ οχι για τους δικους τους”. Ο Αρης Αλεξανδρου ηταν ενας ανθρωπος που σ’ ολη του τη ζωη διατηρησε το δικαιωμα της ατομικης χειρονομιας που διασωζει την εννοια της ανθρωπιας. Τα τραγουδια αυτα, γραμμενα ειδικα για τη φωνη της Σαβινας Γιαννατου, αποτελουν κατι σαν επιλογο της καντατας “ΑΝΕΠΙΔΟΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ” που ειχα γραψει λιγα χρονια πριν και ειναι αφιερωμενα στη μνημη του.

Τα τραγουδια του κυκλου “Ντοανα”, σε ποιηση του Τακη Σινοπουλου, γραφτηκαν το 1977, υστερα απο προτροπη του Σπυρου Σακκα και του Γιωργου Κουρουπου, με σκοπο να τα περιλαβουν στο ρεπερτοριο των συναυλιων τους. Μερικα χρονια αργοτερα τα ιδια αυτα τραγουδια τα μετεγραψα για γυναικεια φωνη και απεκτησαν την τωρινη τους μορφη. Τους στιχους του ποιηματος “Το νησι του θανατου” στους οποιους βασιζεται το δευτερο τραγουδι τους χρησιμοποιησα το 1991 με τελειως διαφορετικο τροπο και σε ενα αλλο εργο μου, τους “ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ”. Θα ελεγα πως τo “Ντοανα” κι’ οι “ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ” αποτελουν κατα καποιο τροπο “συμπληρωματικα εργα” και παραπεμπουν στο ιδιο συμβολικο και συναισθηματικο τοπειο. Μια αισθηση “νεκρης φυσης”, μια αισθηση εφιαλτικου ονειρου, μια αισθηση αμετακλητης απωλειας. Μια αισθηση αποχαιρετισμων της θαλασσας.

Η “σονατα για πιανο”, εργο του 1978, αποτελεσε για μενα μια προσπαθεια να συγκερασω επιδρασεις απο τον χωρο της λεγομενης –τοτε- “συγχρονης” μουσικης με στοιχεια μια παραδοσιακης μουσικης γραφης με συγκινησιακες προθεσεις και αφηγηματικη μορφη. Προτεραιοτητα βεβαια δεν ειχαν τα διαφορα μορφολογικα στοιχηματα, αλλα η διαθεση μου να φτιαξω ενα εργο με δραματικο περιεχομενο που θα κινειται σε ενα ιδιαιτερο συναισθηματικο τοπειο. Σε ενα τοπειο οπου αναμνησεις απο το χθες θα κονταροκτυπιουνται με διαψευσεις απο το σημερα. Φυσικα, το 1978 ειμουνα ακομα 31 χρονων και τετοια “ρομαντικα” σεναρια ταιριαζαν με μια γενικωτερη ματια μου απεναντι στη ζωη. Ισως παλι, τετοια “σεναρια” να χαρακτηριζουν γενικωτερα την ιδιοσυγκρασια μου, γιατι εξακολουθουν να με εκφραζουν και σημερα, υστερα απο 35 χρονια !

Ο κυκλος τραγουδιων “Η ΑΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ…”, σε ποιηση του Μανολη Αναγνωστακη, γραφτηκε το 1979, μια εποχη που ηταν ακομα, τουλαχιστον για ορισμενους απο εμας, μια εποχη βεβαιοτητων : Τοσο η καταλυτικη επιδραση του Μανου Χατζιδακι, οσο κι’ η δικηα μας νεανικη μαχητικοτητα μας εκαναν να υπερασπιζομαστε με παθος και ενθουσιασμο την κοινωνικη λειτουργια του τραγουδιου και να πιστευουμε στη δυνατοτητα του να συμβαλλει στην ανυψωση του πολιτιστικου επιπεδου. Ηταν ακομα μια εποχη οπου ξεσπουσαν αναμεσα μας θυελωδεις διαμαχες πανω στον ρολο της avant- garde κι’ οπου καθε νεος δισκος συνοδευονταν απο εντονες συζητησεις περι του αν πρεπει ή οχι να μελοποιειται η ποιηση και με ποιο τροπο, αλλα και πανω στο νοημα εννοιων οπως “ελιτισμος” και “λαϊκισμος”, “ελαφρια” και “σοβαρη” μουσικη, κλπ.

Μεσα σε ενα τετοιο ζωηρο πνευματικο κλιμα ειχε γραφτει κι’ ο κυκλος τραγουδιων “H AΓΑΠΗ ΕΙΝΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ”. Δεν ησαν ομως μονο τα διαφορα “ιδεολογικα” επιχειρηματα που με οδηγησαν να γραψω το εργο. Ειχε προηγηθει η συγκινησιακη ταυτιση με την ποιηση του Μανολη Αναγνωστακη. Η ποιηση αποτελεσε το “σεναριο” πανω στο οποιο εγω λειτουργησα, oχι απλως ως συνθετης που μελοποιει στιχους, αλλα κι’ ως σκηνογραφος και σκηνοθετης που επιχειρει να στησει ενα συνεκτικο συναισθηματικο τοπειο. Γι’ αυτο το λογο, σε συμφωνια με τον ιδιο τον ποιητη, πηρα κι’ ορισμενες πρωτοβουλιες, χρησιμοποιωντας μερικες φορες μονο αποσπασματα καποιων ποιηματων, κανοντας αντιμεταθεσεις καποιων στιχων, κλπ. Απο την αρχη παντως η προθεση μου δεν ηταν να συνθεσω απλως μια σειρα απο αυτονομα τραγουδια, αλλα να φτιαξω ενα εργο που θα εμφανιζει καποια ενοτητα κι’ ακομα πιο σημαντικο : ενα εργο που θα ειναι συγχρονως “εντεχνο”, δηλαδη καλοφτιαγμενο, αλλα και συγκινησιακα αμεσο, κι’ αυτο αποτελει βεβαια ενα πολυ δυσκολο στοιχημα για καθε μουσικο. Οπως τοτε, ετσι και τωρα, ο ακροατης ειναι αρμοδιος να κρινει εαν το κερδισα.

Μιχαλης Γρηγοριου

Πέμπτη 31 Ιανουαρίου 2013

Ραδιοφωνικό αφιέρωμα στον Τάσο Λειβαδίτη

Πέμπτη 31/1/13

Στην Εκπομπή «Εδώ...Ποιείν», 22.00-00.00 στο ClipartRadio [http://clipartradio.gr/]

ΑΦΙΕΡΩΜΑ στο στιχουργικό έργο του Τάσου Λειβαδίτη,

60 χρόνια από την πρώτη μελοποίηση έργου του.

Θα ακουστούν μελοποιημένα τραγούδια του από το σύνολο της δισκογραφίας του μέσα από μια λεπτομερή αναδρομή (κείμενα και συνεντεύξεις συνθετών κ.ά.).

Μεταξύ των άλλων, θα ακουστούν αδημοσίευτα αποσπάσματα από το έργο του Μιχάλη Γρηγορίου: ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΠΡΑΞΗ, Ορατόριο σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη, έργο 71 (1993).

Την εκπομπή επιμελείται και παρουσιάζει ο δημοσιογράφος- ποιητής Σπύρος Αραβανής.

Τετάρτη 30 Ιανουαρίου 2013

Ο Θανάσης Μωραΐτης για τον Ματθαίο Μουντέ

Εις μνήμην Ματθαίου Μουντέ*

Με τον «γέροντά μου» στην Ουρανούπολη

-ένας μοναχικός μαθητής της μουσικής μιλάει για το σπίτι του γέλιου-

Ο αέρας ευθύνεται για το ότι οι αναμνήσεις, που φορτώνουν με αρώματα και μυρουδιές τα λόγια, κυλάνε σαν τον μεθυσμένο στην κατηφόρα, πότε αργά και τρεκλίζοντας, πότε γρήγορα και ίσια, μα πάντα ονειρικά.

Κάθε φορά που θυμάμαι τον αέρα πού ’χε το σπίτι του «γέροντά μου» στην Ουρανούπολη, στα σύνορα του Άθω -κι είναι πολλές οι φορές- γίνομαι παιδί. Λύνω τον κόμπο και λύνομαι σε γέλια ξανθά. Όσο κι αν προσπάθησα μερικές φορές να πω «εντάξει μωρέ, ένα ωραίο μέρος ήταν κι αυτό» μού ’ρχεται κατακούτελα η άγια μορφή του «γέροντά μου», ποιητή Ματθαίου Μουντέ και με χτυπά με δύναμη. Η δύναμη προϋποθέτει μοναξιά, την χρειάζεται.

Η τελευταία φορά ήταν Χριστούγεννα, με τα κοντσέρτα για όμποε του Καρλ Φίλιπ Εμμανουέλ Μπαχ να μη θέλουν να σταματήσουν και με την σπαραχτική Σαπφώ Νοταρά, στο ηχογραφημένο διήγημα του Παπαδιαμάντη «Έρωτας στα χιόνια», να καίει τις ώρες μας, όπως έκαιγε η φωτιά τα χιονισμένα ξύλα στο τζάκι. Και πάντα, μόλις μονολογούσα «τώρα είναι έτοιμη η φωτιά», μου ζητούσε να του ξαναπώ το παραμύθι-τραγούδι μου:

Ένα παιδί κρατά τη γιαγιά απ’ το χέρι και την πηγαίνει στην άκρη της θάλασσας, να τη ζωγραφίσει. Εκεί ήθελε να τη ζωγραφίσει γιατί αγαπούσε πολύ κι αυτήν και τη θάλασσα.

Η γιαγιά τον παρακαλεί να την κάνει όμορφη, όπως ήταν στα νιάτα της.

Το παιδί όμως δεν ήξερε πώς ήταν στα νιάτα της η γιαγιά και τη ρωτάει:

Πώς δηλαδή να σε κάνω;… Πώς να σου κάνω τα μάτια; Πώς να σου κάνω τα μαλλιά; Εκείνη γυρίζει προς τη θάλασσα, του δείχνει ένα καράβι που εκείνη τη στιγμή περνά και του λέει, να, κάνε με όμορφη όπως το ταξίδι του.

Το παιδί λέει: Μα δε βλέπω μάτια, δε βλέπω χείλη, δεν βλέπω στόμα, πρέπει να δω για να ζωγραφίσω.

Άμα σου πω ένα τραγούδι θα καταλάβεις πως ήμουν μικρή;

Ξημέρωνε και σουρούπωνε με μουσική, με πούρα, με το αλάτι στην τσέπη μου να παρακαλά για λίγες κόκκινες ντομάτες που έσπειρε ο κύριος Καμάδας, με τα μπαρμπούνια πού ’χε «φυλάξει» ο κύριος Λεμονιάδης και με λόγια του Ματθαίου. Λόγια κύματα, σιδερωμένα και καθαρά από την χρόνια μπουγάδα που έκαναν στο σώμα και στα μάτια του. Ό,τι και να κάνεις, δεν τη γλυτώνεις την καλημέρα στο γαλάζιο και στα μάτια του «γέροντα» που περιμένουν γεμάτα υπομονή και καλωσύνη να προσφέρουν υγρή αγάπη.

Παλιότερα νόμιζα ότι ο τέλειος ρόλος είναι να είσαι ανήσυχο πνεύμα. Τώρα θαρρώ πως ο τέλειος ρόλος είναι να είσαι ήσυχο πνεύμα κι αυτόφωτο. Αυτή είναι η πηγή της δημιουργίας μικρών σκέψεων και μικρών πραγμάτων, που είναι αρκετά να βοηθήσουν τη λεμονιά, που μπαίνει στο παράθυρο του δωματίου που με φιλοξενεί ο «γέροντάς μου», ν’ ανθίσει, και το κυριότερο, να το καταλάβεις.

Η μετάβαση από τη χαρά στην απόλυτη χαρά είναι εύκολη, αρκεί να είσαι στο Αθωνίτικης αρχιτεκτονικής σπίτι του Ματθαίου και να κάθεσαι στο ξύλινο τουρέκι του κήπου, με μόνη συντροφιά τρία κεριά να καίνε μαζί με δύο ταμπλέτες για τα κουνούπια, τον «γέροντα», δυο φίλους του από εκεί, τον Παντελή και την Ειρήνη κι ένα στόμα να λέει a cappella πως «είν’ η αγάπη σκόνη και τ’ όνειρο καπνός».

Θανάσης Μωραΐτης

Αθήνα 16 Φεβρουαρίου 2000

* Ο Ματθαίος Μουντές γεννήθηκε στη Χίο το 1935. Από το 1961 έως λίγο πριν ‘μεταλλάξει τον βίον του’ (στην Αθήνα 4 Φεβρουαρίου 2000) δίδαξε στη Σχολή Μωραΐτη Θεολογία (θέλοντας να τον πειράξω του είπα κάποια στιγμή: «τουλάχιστον βάζεις μεγάλο βαθμό στους μαθητές σου;». Χαμήλωσε τα μάτια και σχεδόν μορμύρισε: «σε όλους άριστα βάζω, δεν βαθμολογείται η πίστη»). Οι μαθητές του –ανάμεσά τους πολλοί καλλιτέχνες– τον λάτρευαν. Ποιητής ιδιαίτερου ύφους και ήθους. Εξέδωσε τις ποιητικές συλλογές: Παρακαταθήκη (1957), Ισόπεδος διάβασις (Φέξης, 1963), Η αντοχή των υλικών (α΄ έκδοση Ίκαρος 1971, β΄ έκδοση Καστανιώτης 1983), Τα αντίποινα (Εστία 1982), Νηπιοβαπτισμός (Καστανιώτης 1992). Ήταν ο «γέροντάς μου» με την αγιορίτικη ορολογία.

Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2013

Σπασ' τα όλα τεράστιε Κραουνάκη

Αφού μας έδωσε μερικές από τις συγκλονιστικότερες μελωδίες των τελευταίων τριάντα ετών, είπε να τα κάνει όλα κομμάτια. Πήγε στης Μπήλιως και τα έσπασε όλα, δεν άφησε τίποτε όρθιο, κυριολεκτικά. Και να το αίμα να τρέχει από τα δάχτυλα, κι αυτός τον χαβά του, να τραγουδάει τη "Λάμπα θυέλλης" του ωσάν να μην συμβαίνει τίποτα. Ο τεράστιος Σταμάτης Κραουνάκης σε μία πραγματικά οριακή στιγμή! Δίπλα του, η Λίνα Νικολακοπούλου κοιτάζει γαλήνια και επικροτεί. Ξέρει, φαίνεται, κι αυτή από θρυμματισμένα γυαλιά και αιμάτινα γράμματα. Η Μαρίνα ανακάλυψε και κοινοποίησε το βίντεο - της επιστρέφεται δικαιωματικά, αφιερωμένο. ηρ.οικ.