Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2014

Συναυλία του Πειραματικού Μουσικού Γυμνασίου - Λυκείου Παλλήνης


Εθνική Λυρική Σκηνή
Ακαδημίας 59-61, Αθήνα
"Απογεύματα στο φουαγέ"
Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2014
Ώρα έναρξης: 18:00
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Οι μαθητές του Πειραματικού Μουσικού Γυμνασίου - Λυκείου Παλλήνης, "...με βήματα της ψυχής επί των υδάτων.." και των ήχων, θα μας ταξιδέψουν στην λαϊκή και λόγια ρωμαίικη μουσική παράδοση της Ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου και του Εύξεινου Πόντου, ακολουθώντας τα θαλάσσια μουσικά ρεύματα του κάθε τόπου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

- "Μαχούρ σαζ σεμάι", από τη λόγια μουσική παράδοση της Κωνσταντινούπολης, σύνθεση του Ρωμιού λυράρη Νικολάκη
- «Αμυγδαλάκι τσάκισα» («Φίλοι καλώς ορίσατε»), Σάμου
- «Καροτσέρης», χασάπικο Κωνσταντινούπολης
- «Μπάρμπα Γιαννακάκης», αστικό τραγούδι της Σμύρνης
- «Ολμάζ», ζεϊμπέκικο απ’ την ιωνική χερσόνησο της Ερυθραίας
- «Της Τρίχας το γεφύρι» (παραλλαγή του «Γεφυριού της Άρτας»), «Αητέν’ς επαραπέτανεν», «Κοτσ’», Πόντου 
- «Ικαριώτικος» – «Τσαμπούνα», από την αιγαιοπελαγίτικη μουσική παράδοση του βιολιού
- «Συρματικό», «Σκοπός («Κυρά μου Παναγιά»), «Γονατιστός», «Πάνω χορός», Καρπάθου
- «Ψιντρή βασιλιτζιά μου», Άρμα (χορός γυναικείος της Κύπρου που χορεύεται από δύο κοπέλες κρατώντας ένα μαντήλι)
- «Τηλλυρκώτισσα», Φωνή της Τηλλυρίας, Κύπρου
- «Ίβαλα»  - «Από ξένο τόπο» - «Νιχαβέντ λόνγκα»,
από την αστική μουσική παράδοση της Κωνσταντινούπολης
- «Ελενίτσα», σύνθεση του Σμυρνιού Γιάννη Δραγάτση ή Ογδοντάκη
- «Νεραντζολέμονο», καρσιλαμάς Ανατολικής Θράκης
- «Κυρ' Κωστάκης», «Έχε γεια Παναγιά», «Κουλουριώτικο», χασάπικα της Κωνσταντινούπολης
   
Σύνολο παραδοσιακής μουσικής Π.Μ.Γ.Λ. Παλλήνης

Παίζουν οι μαθητές:
Βασίλης Γαλάνης, βιολί
Αντώνης Γκινοσάτης, βιολί, ταμπουράς
Μαρία Γλυνού, πολίτικη λύρα, ταμπουράς
Δημήτρης Σαμαράς, πολίτικη λύρα, ταμπουράς, τραγούδι
Φιλίππα Σαματά, νέι
Σταυρούλα Πρίφτη, πολίτικο λαούτο
Ελένη Κοντού, ταμπουράς
Ειρήνη Ντούτσουλη, κανονάκι
Μιχαήλ Άγγελος Αλιγιάννης, σαντούρι
Γιάννης Αγγελίδης, κρουστά
Θοδωρής Παπαδόπουλος, ποντιακή λύρα, κρουστά
Βασίλης Χειλάς, λύρα Καρπάθου, τραγούδι
Μελένια Καλαϊτζή, τραγούδι
Έλλη Γούναρη, τραγούδι
Ειρήνη Χριστοδουλίδη, τραγούδι

Συμμετέχουν οι καθηγητές:
Κωνσταντίνα Κυριαζή, βιολί
Στρατής Ψαραδέλλης, πολίτικη λύρα, ταμπουράς
Μαρία Θεοφανίδη, πολίτικο λαούτο
Βασίλης Μπαραμπούτης, τανμπούρ, ταμπουράς, τραγούδι
Στέλιος Κατσιάνης, λαούτο, πολίτικο λαούτο, ταμπουράς

Στη διδασκαλία συμμετείχαν οι καθηγητές του Π.Μ.Γ.Λ.Π.:
Σύλβια Κουτρούλη (νέι), Βασίλης Μπαραμπούτης (ταμπουράς), Ειρήνη Δερέμπεη (τραγούδι), Οδυσσέας Στεφανής (κρουστά),

Ευχαριστούμε τους δασκάλους Γιώργο Ατματζίδη (ποντιακή λύρα), Μάριο Παπαδέα (σαντούρι) και Πάνο Δημητρακόπουλο (κανονάκι)

Μουσική επιμέλεια, διδασκαλία, ενορχήστρωση:
Στέλιος Κατσιάνης, Στρατής Ψαραδέλλης, Μαρία Θεοφανίδη, Κωνσταντίνα Κυριαζή

Πέμπτη 30 Ιανουαρίου 2014

Θανάσης Μωραΐτης: Τραγούδια της Καππαδοκίας




«Τραγούδια της Καππαδοκίας» 
–από παλιές και νέες ηχογραφήσεις– 

Τραγουδούν Καππαδόκισσες και οι Δόμνα Σαμίου, Λυδία Κονιόρδου, Κατερίνα Παπαδοπούλου, Ροδή Τομουρτζιούκ-γκιούλ
Επιμέλεια ορχήστρας: Σωκράτης Σινόπουλος
Επιμέλεια ενθέτου, παραγωγής, έκδοσης: Μάρκος Φ. Δραγούμης, Θανάσης Μωραΐτης 
Έκδοση: Φίλοι Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου Μέλπως Μερλιέ, Δεκέμβριος 2001
Ηλεκτρονικές διευθύνσεις: www.mla.gr & www.thanassismoraitis.gr

***

Η ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΟΥ 2001

Το 1950 ο Γιώργος Σεφέρης (ήταν τότε 50 χρονών) αποφασίζει να επισκεφτεί την Καππαδοκία, όπου, μετά το τέλος του 18ου αιώνα, είχε εγκατασταθεί ο γενάρχης του, προπάππος από τον πατέρα, με το μικρό όνομα Σεφέρης. Ο προπάππος αυτός, ήταν νησιώτης από την Αίγινα, όπως δηλώνει το επίθετό του: Αιγιναμπέογλου. Στον νέο τόπο εγκατάστασης, στην Καισάρεια, θα παντρευτεί τη Μαγλή, το γένος Μιλλέτμπαση –κόρη του αρχηγού του ορθόδοξου μιλλετιού. Οι γεωγραφικοί τόποι προέλευσης του Γιώργου Σεφέρη συνθέτουν ένα πλούσιο χαρμάνι: από την Αίγινα, τη Νάξο και τη Δημητσάνα έως τη Σμύρνη, την Καισάρεια και την Άγκυρα (οι πληροφορίες αυτές έχουν γραφτεί από την ερευνήτρια του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, Ιωάννα Πετροπούλου στο επίμετρο του βιβλίου του Γιώργου Σεφέρη, βλ. βιβλιογραφία). 

Διαβάζοντας τις σημειώσεις του Γιώργου Σεφέρη για το τριήμερο ταξίδι του στα μοναστήρια της Καππαδοκίας, σχεδόν εξαφανίζεται το «εγώ» (με ό,τι αυτό σέρνει πίσω του), και χωρίς να το επιθυμείς ταξιδεύεις στο Μακρυγιαννικό «εμείς». Διαβάζουμε στις σελίδες 15 και 16 (ό.π., βλ. βιβλιογραφία): «… Στις 11.30΄, Κιρσεχίρ. Στη 1μμ., διακλάδωση μετά το Μουτζούρ. Εδώ αφήσαμε τη μεγάλη δημοσιά που πάει στην Καισάρεια, για να τραβήξουμε, αριστερά, κατά το Αβανός. Λίγα χιλιόμετρα ώς το Χατζή Μπεκτάς, τον τόπο προσκυνήματος του ομώνυμου ιδρυτή των Μπεκτασήδων, και, κάπως, των Γιανιτσάρων. […] Λίγο πιο βορινά, βρίσκεται ο Άγιος Προκόπιος, που μνημονεύεται στους επισκοπικούς καταλόγους του Λέοντα του Σοφού· το Προκόπι, όπως τό ’λεγαν πριν την Ανταλλαγή. Ώς την εποχή εκείνη ήταν, φαντάζομαι να είναι και τώρα, μια σημαντική κωμόπολη· εμπορικό κέντρο του τόπου, με είκοσι ως τριάντα χιλιάδες κατοίκους, τους περισσότερους Έλληνες.», ή στη σελίδα 18: «…Στην καρδιά του καλοκαιριού, κι ο αγέρας ήταν δροσερός και ζωοδότης, όπως δεν τον ένιωσα ποτέ στα στεγνά μέρη της Γαλλογραικίας. Το φως που δυνάμωνε έδινε στους κώνους και στα βαριά παραπετάσματα των βράχων βαφές αλαφριές γκρίζες, ρόδινες ή χρυσές. Ο ουρανός είχε ένα θαυμάσιο μαβί. Λίγο πιο πέρα, τ’ απομεινάρι ενός μικρού θόλου προστάτευε ακόμη με τρυφερότητα, όπως θα το είχες κάνει με την παλάμη σου, την ξεβαμμένη στόριση ενός Άι Γιώργη Καβαλάρη. Αραιά, όπου βρισκόταν λίγο χώμα, αυτό το άσπρο χώμα της Καππαδοκίας, αχλαδιές, κολοκυθιές, βερυκοκιές, αμπέλια.» […]

Χρονολογίες, ονόματα, περιοχές, συναισθήματα, όλα διαφορετικά στον αφρό τους, ίδια μαγιά όμως στον πάτο τους: οι άνθρωποι, χωρίς επιθετικούς ή άλλους προσδιορισμούς. 

Ακριβώς η ίδια εντύπωση δημιουργήθηκε και σε μένα αλλά και στους μουσικούς, τραγουδιστές που «έβαλαν» στα δάχτυλα και στα χείλη τους τα άγνωστα καππαδοκικά τραγούδια, έτσι όπως τα τραγούδησαν το 1930 οι ίδιοι οι Καππαδόκες. Και χρωστάμε χάρη στη Δόμνα Σαμίου, όχι μόνο για την ερμηνεία της στα τρία τραγούδια, αλλά και για την επιμονή της να τα εκδώσουμε με τους αυθεντικούς τραγουδιστές. Έτσι, χωρίς να το έχουμε σχεδιάσει, υπάρχει σ’ αυτό το CD η «συνέχεια του νήματος της δημιουργίας των ανθρώπων». Από τη μια μεριά, οι ίδιοι οι κάτοικοι αυτών των περιοχών μάς συναρπάζουν με τη δύναμη της αυθεντικής και ανεπιτήδευτης έκφρασής τους και, από την άλλη, νέοι μουσικοί με βαθύ σεβασμό σ’ οτιδήποτε αληθινό, πιστοποιούν την πιο πάνω φράση περί συνέχειας. 

Οι Φίλοι του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους σε όλους τους συντελεστές της σύγχρονης ηχογράφησης, για την ευαισθησία με την οποία προσέγγισαν τα τραγούδια που τους δόθηκαν.

Θανάσης Μωραΐτης
Νοέμβριος 2001

Τρίτη 28 Ιανουαρίου 2014

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΞΑΡΧΑΚΟΣ ΔΙΝΕΙ ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΑ ...ΤΣΙΠΟΥΡΑΔΙΚΑ

Με αφορμή την έναρξη των παραστάσεων «Ξαρχάκος-Βιτάλη Νυν και αεί …Τσιτσάνης» στη μουσική σκηνή «Ιερά Οδός», ο Σταύρος Ξαρχάκος προέβη στην ακόλουθη δήλωση:


«Για να πάει κάποιος μπροστά (όπως λέει ο λαός μας) και κατ' επέκταση ο τόπος, χρειάζονται οι εξής βασικές και αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις.

Το όνειρο, η φαντασία, ο σεβασμός στην παράδοση και η γνώση της ιστορίας.

Το όνειρο, μας το σκότωσαν.

Τη φαντασία την ευνούχισαν. Στραγγάλισαν την ψυχή μας.

Τους διέφυγε όμως κάτι: το γεγονός ότι κάποιοι και ιστορία γνωρίζουμε και την παράδοση μας σεβόμαστε.

Βασίλης Τσιτσάνης, ιστορία, παράδοση.

Με αυτόν συνομιλήσαμε, κοινωνήσαμε και κούμπωσε η ψυχή μας.

Ελένη Βιτάλη, μια αλλόκοτη ιερή τρέλα με έντονα τα χαρακτηριστικά των αρχέγονων ορφικών ήχων.

Ηρώ Σαΐα, η επίλεκτη να πάρει τη σκυτάλη στον μακραίωνο δρόμο της παράδοσης.

Καλή αντάμωση στα τσιπουράδικα!»

Σάββατο 25 Ιανουαρίου 2014

το γράμμα που είχα αρχίσει σταματάω





Το πρότυπο του τραγουδιού-αφηγήματος, ως ιστορία με αρχή, μέση και τέλος. Πόσο πιο δύσκολο επίτευγμα, σε σχέση με την παράθεση αυτάρεσκων αμπελοφιλοσοφιών. Ο Σταυριανός δίνει εδώ μία μικρή γεύση της μεστής στιχουργικής του αίσθησης που, μοιραία, έμεινε και μένει στη σκιά της αστείρευτης μελωδικότητας της μουσικής του.
ηρ.οικ.





Πέρασε κιόλας ένας χρόνος
Στίχοι-Μουσική: Γιώργος Σταυριανός
Ερμηνεία: Κατερίνα Βλάχου


Πέρασε κιόλας ένας χρόνος που 'χεις φύγει
Οι φίλοι σταματήσαν να ρωτάνε
Τίποτα πια δε μοιάζει να επείγει
Κι οι στεναγμοί αρχίσαν να ξεχνάνε.

Η Λίτσα με τον Γιάννη είχαν χωρίσει
Μα ξανασμίξαν πριν το καλοκαίρι
Κι εγώ που μια ζωή σου 'χα χαρίσει
Βρίσκομαι στο κατώφλι μ’ άλλο ταίρι.

Κι έτσι όπως τραγουδούνε οι ανέμοι
Μες στου χειμώνα την απελπισία
Ένοιωσα την καρδούλα μου να τρέμει
Καθώς σ’ είδα να στρίβεις στη γωνία.

Κι έτσι όπως τραγουδούνε οι ανέμοι
Μες στου χειμώνα τη βουβή εικόνα
Ένοιωσα την καρδούλα μου να τρέμει
Και σιγοντάρω αδέξια τη Μαντόνα.

Πέρασε κι όλας ένας χρόνος και μου λείπεις
Η Αρετή επέρασε την τάξη
Ο Τάσος θε να γίνει τραπεζίτης
Κι εγώ η χαζή μη βρέξει και μη στάξει.

Στη γειτονιά βάλαν σηματοδότη
Κι άρχισαν να φυτεύουν την πλατεία
Έχουμε και την γκρίνια του δεσπότη
Που θέλει τα παιδιά στην εκκλησία.

Κι έτσι όπως τραγουδούνε οι ανέμοι
Το γράμμα που είχα αρχίσει σταματάω
Το κρύβω σ’ έναν τόμο του Λουντέμη
Κι αναρωτιέμαι ακόμα αν σ’ αγαπάω.

Κι έτσι όπως τραγουδούνε οι ανέμοι
Μες στου χειμώνα τη βουβή εικόνα
Ένοιωσα την καρδούλα μου να τρέμει
Και σιγοντάρω αδέξια τη Μαντόνα.

Μιχάλης Γρηγορίου: "Βίος Παράλληλος" (22)

Johannes Brahms


ΒΙΟΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΣ
Ανέκδοτες ημερολογιακές σημειώσεις του συνθέτη Μιχάλη Γρηγορίου
Ενότητα: "Εσυ, ο χρονος, ο θανατος κι εγώ" 
Επεισόδιο 22ο


Παρασκευη 3/12/2010

Προχτες ετυχε ν’ ακουσω απο το ραδιοφωνο, σε μια εξαιρετικη εκτελεση, το κοντσερτο για βιολι του Brahms και παρ’ ολο οτι το εργο το γνωριζω απ’ εξω κι’ ανακατωτα δεν μπορεσα να αποφυγω το συναισθημα του τρομερου θαυμασμου γι’ αυτο το καλλιτεχνικο επιτευγμα. Δεν ξερω αν τουτο οφειλεται σε μια αυξημενη γνωση και ωριμοτητα, λογω ηλικιας, ή και σε μια αναγκη ψυχολογικης συσπειρωσης πισω απο διδαγμενες βεβαιοτητες, παντως εμεινα κυριολεκτικα εκθαμβος με την αρτιοτητα και την απιστευτη δομικη συγκροτηση του εργου. Δεν ειναι μονο πως το εργο “μου αρεσε” και με συγκινουσε, ειναι και πως μου προκαλουσε καταπληξη η κατασκευαστικη του ισορροπια και ο αβιαστος αφηγηματικος του χαρακτηρας. Ολα τα επιπεδα, αρμονικα, μελωδικα, ρυθμικα, αντιστικτικα, ενορχηστρωτικα, συνεργαζοντουσαν με την απολυτη ακριβεια ενος ωρολογιακου μηχανισμου που μου γεννουσε την αισθηση του αυτονοητου. Κι’ ομως, αυτο το σχεδον φυσικο συμβαν δεν ειχε προκυψει με “φυσικο” τροπο, αλλα ειχε σχεδιαστει στο χαρτι βημα-βημα απο καποιον ανθρωπο.

Ακουγωντας το εργο δεν απεφυγα σε ενα δευτερο επιπεδο την σκεψη “που πας ρε Καραμητρο κι’ εσυ, παριστανωντας τον μουσικο”. Θα επρεπε να ειμαι 18 χρονων κι’ ολα οσα εχω φτιαξει μεχρι τωρα ως συνθετης να θεωρουνται ως απλες ασκησεις του δημοτικου σχολειου, ωστε να εχω την ελπιδα πως “καποτε”, σε καποιο βαθος χρονου, θα μπορουσα να μαθω μουσικη και να επιχειρησω κι’ εγω κατι αναλογο. Και σε ενα τριτο επιπεδο συνειδητοποιουσα πως, ακομα κι’ αν μπορουσε να συμβει κατι τετοιο ή, αν μου εμφυτευαν αποτομα στο DNA μου ολες αυτες τις ικανοτητες, τις γνωσεις και τους αυτοματισμους ενος Brahms, παλι θα ηταν αδυνατον να συνθεσω στην σημερινη εποχη αναλογα εργα, γιατι οι κοινωνικες και συμβολικες τους λειτουργιες ανηκουν σε ενα παρελθον που δεν μπορει να επιστρεψει. Αν, με καποιο τετοιο φανταστικο τροπο, καταφερνα π.χ να συνθεσω ενα εργο μιας αναλογης πνοης, δεν θα υπηρχε καμμια δυνατοτητα να παρουσιαστει σε καποιο κοινο. Κι’ αν, μετα απο χιλια ζορια και προσπαθειες, καταφερνε να παρουσιαστει, το σημερινο ακροατηριο θα το αντιμετωπιζε με μια παγερη καταναλωτικη αδιαφορια, επιφυλλασσοντας τον οποιο αυθορμητο ή διδαγμενο θαυμασμο του για εργα που εχουν προλαβει να κατοχυρωσουν την θεση τους στην επισημη ιστορικη προθηκη, εχοντας και τα καταλληλα πιστοποιητικα συλλεκτικης αξιας και γνησιοτητας.

Κι’ ομως, η γνωση πως “σημερα δεν γραφονται πλεον τετοια εργα” δεν λειτουργει ανακουφιστικα, επειδη με γλυτωνει –υποτιθεται- απο καποια συγκριση και με απαλλασσει απο καποιες ευθυνες !  Ναι, “σημερα δεν γραφονται πλεον τετοια εργα”, αν εψαχνα ομως τον εαυτο μου θα ελεγα πως εγω θα ηθελα να ειμαι σε θεση να εγραφα τετοια εργα. Και σε τελευταια αναλυση ειναι κριμα που η ανθρωποτητα εχει οπισθοδρομησει σε τετοιο σημειο ωστε να εχει αφησει πισω της τις διεκδικησεις για την επαναληψη τετοιων αξιοθαυμαστων εγχειρηματων.

Μιχάλης Γρηγορίου

Τρίτη 21 Ιανουαρίου 2014

Το ελληνικό τραγούδι μεταξύ σάχλας και σοβαροφάνειας


Το ελληνικό τραγούδι μεταξύ σάχλας και σοβαροφάνειας

Απεχθάνομαι εκείνους τους τύπους της φασόν νοσταλγίας που τείνουν να ωραιοποιούν το παρελθόν και να επιστρέφουν στα good old times, στα χρόνια τα παλιά όπου όλα ήταν ωραία και αγνά, η Ομόνοια είχε συντριβάνι, κλπ. κλπ. Γιατί για κάθε αριστούργημα του ελληνικού τραγουδιού αντιστοιχεί κι ένας Βοσκόπουλος, κι ένας Λε-Πα, κι ένας Αντύπας, και μια Άντζελα, και όχι, δεν βγήκαν σήμερα όλα αυτά τα μαύρα χάλια. Δεν έχω καμία λοιπόν πρόθεση να πουλήσω νοσταλγία και να σας πω γενικεύσεις του στυλ "το τραγούδι που χάθηκε" και "θυμάσαι τότε που ακούγαμε τον α' ή τον β' ". Αξίζει όμως να στρέψουμε την προσοχή μας σε δύο φαινόμενα/χαρακτηριστικά που τείνουν να αναχθούν σε κανόνα ύφους και στυλ του σύγχρονου τραγουδιού. Όπως μαρτυρά κι ο τίτλος, τα δύο αυτά "μοτίβα" είναι η σάχλα και η σοβαροφάνεια. Και τα δυο, παιδιά του σωλήνα της αγοράς, επικυρώνουν το τραγικό αδιέξοδο του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού και την κατάλυση κάθε νοήματος και κάθε μηνύματος και κάθε δημιουργικής λειτουργίας που θα μπορούσε να επιτελέσει σήμερα αυτό το τραγούδι.

Ι. Σάχλα

Ας περάσουμε από τη θεωρία στην πράξη, κι ας ακούσουμε την επανεκτέλεση του "Η Μπόσα Νόβα του Ησαΐα", ενός από τα πολλά όμορφα τραγούδια του Φοίβου Δεληβοριά από τα μέσα της δεκαετίας του '90, από την Μαρίζα Ρίζου. Η εκδοχή κυκλοφόρησε στα τέλη του 2011.

Λοιπόν, πλάι στην εξαίρετη, μεταλλική φωνή της, αυτό που μου βγαίνει μέσα από το βίντεο-κλιπ και τις ενορχηστρωτικές και ερμηνευτικές επιλογές της επανεκτέλεσης είναι η - ναι, σωστά μαντέψατε - σάχλα. Το σύμπαν εδώ αποπνέει ένα πρότυπο ελαφρότητας και ρηχότητας, εκφράζοντας μια τρομακτική αναντιστοιχία στίχου και ύφους. Είναι σαν να μην υπάρχουν οι στίχοι, σαν να έπρεπε απλώς να μπουν με το στανιό τα πνευστά και το τέμπο το ζωηρούλικο. Έτσι ίσως εξηγείται και η παράλειψη κάποιων λέξεων από τους στίχους εδώ κι εκεί. Είναι σαν το τραγούδι να υπηρετεί την ανάγκη της Ρίζου και των εμπνευστών της επανεκτέλεσης να πουλήσουν "φρέσκο ήχο", και όχι βέβαια σαν ο ήχος να υπηρετεί το τραγούδι. Όσο για το βίντεο-κλιπ της κυρίας Κλαίρης Φαφούτη, υπηρετεί κι αυτό τον τελικό στόχο: την παραγωγή μιας αλά Amelie αίσθηση "δροσεράδας" και "αισιοδοξίας". Μια συμπαθητική φατσούλα που κουνάει το κεφάλι της δεξιά κι αριστερά, ανέμελα, προπαντός ανέμελα. "Απογείωση", "ενέργεια", Amita motion κλπ. κλπ.

Τώρα, πώς γίνεται να ξεφαντώνει η καλλιτέχνιδα με "αν ζούσαμε σ' άλλη εποχή" και "θ' άλλαζε νόημα κι η Κυριακή / δεν θα 'ταν πια μελαγχολική" και "είναι το σπίτι μου άδειο", μόνο αυτή το ξέρει. Τι στο καλό, δεν υπάρχει κανένας λόγος που ο ίδιος ο Δεληβοριάς επέλεξε να βγάλει μια χαμηλόφωνη μπαλάντα με φλάουτο αντί για τρομπέτα; Τυχαία συνέβη αυτό; Ή μήπως έφταιγε η εποχή που δεν είχε κατανοήσει την αξία της ανεμελιάς και της ζωηράδας; Ναι, αυτό έγινε, αλλά ευτυχώς βρήκαμε το φως μας 20 χρόνια μετά. Για να σοβαρευτούμε, απλώς η αρχική σύλληψη του συγκεκριμένου τραγουδιού παραπέμπει σε μία περίοδο όπου το τραγούδι κρατούσε - ακόμη - μία ενότητα περιεχομένου και μορφής. Αυτή η ενότητα έχει καταλυθεί, και πλέον πρέπει με το ζόρι να κουνάμε την κεφάλα μας πάνω-κάτω χαμογελώντας και ξεφαντώνοντας, ανεξάρτητα από το τι λένε οι στίχοι και τα νοήματα. Μία σαλάτα, ούτε καν χωριάτικη, αλλά μπανάλ μικροαστική, αιωνίως "φοιτητική", δηλαδή καταναλωτική.

Να είμαστε όμως ήρεμοι, και προπαντός μετριοπαθείς. Η αλά Ρίζου σαχλίτσα είναι πταίσμα μπροστά στη χυδαία σάχλα ενός Κωστή Μαραβέγια και της πιο χαμηλά Λόλας του. Εκεί δεν μιλάμε για σαχλίτσα αθώα και συμπαθητική - μέσα στη σύγχυσή της - αλλά για το απόλυτο μηδέν, για το Πετρο-Κωστοπουλιστάν του τραγουδιού, για τη φρικαλέα ελαφρότητα της αισθητικής χούντας. Αν αυτό είναι το "εναλλακτικό", σκέψου πώς είναι δηλαδή το mainstream.

ΙΙ. Σοβαροφάνεια

Δεν μπορεί ούτε στους χειρότερους εφιάλτες του Τζωρτζ Όργουελ και του Ρέι Μπράντμπερι να υπάρχει καταναλωτική χειραγώγηση της κοινωνίας μόνο με σάχλα. Δεν είναι ηλίθιο το σύστημα, γνωρίζει καλά ότι πρέπει να ηγεμονεύσει όχι μόνο επί των ταπεινών ενστίκτων αλλά και επί της όποιας ανάγκης για σκέψη και ανάλυση της πραγματικότητας. Και έρχεται εκεί και κολλάει η σοβαροφάνεια, και έτσι φτιάχνουμε ένα ωραίο δίπολο απ' το οποίο δεν ξεφεύγει κανείς. Για κάθε Γιώργο Λιάγκα, δηλαδή, υπάρχει κι ένας Σταύρος Θεοδωράκης. Είναι σαν τον πόλεμο και την ειρήνη κατά Μπρεχτ: "η ειρήνη τους σαρώνει ό,τι άφησε όρθιο ο πόλεμος", ή κάτι τέτοιο. Και για να μιλάμε με παραδείγματα, δεύτε λάβετε το νέο βίντεο-κλιπ των Αλχημιστών όπου επανεκτελούν (εκτελούν  δηλαδή κανονικά και με Καλάσνικωφ) την τραγουδάρα του Νίκου Ζιώγαλα από το 1990.

Εδώ η δουλειά του σχολιαστή είναι ευτυχώς απείρως ευκολότερη. Τι να σχολιάσει κανείς; Το πράγμα σπαρταράει, μιλάει από μόνο του. Τουριστικό μπουζουκάκι και μπιτάκι, χορεύτριες-μοντέλα με καλλίγραμα πόδια που για κάποιο άγνωστο λόγο ανεβοκατεβάζουν μια κορδελίτσα, και τα μέλη του συγκροτήματος που έχουν καταπιεί σκουπόξυλο και ατενίζουν με ύφος υφηγητή φιλοσοφίας στη Σορβόννη το κενό. Και κάπου εκεί, σε αυτό το ανεκδιήγητο μνημείο κακογουστιάς, αστράφτει πού και πού και το προϊόν του αγίου σπόνσορά μας - μεγάλη η χάρη του. Με μία λέξη, όλο αυτό το αχαρακτήριστο πράγμα αποπνέει μία σοβαροφάνεια, εκτός κι αν μπορείς να χαρακτηρίσεις αλλιώς τη συνεχή εστίαση της κάμερας στο προφίλ του - εξοργιστικά ένρινου - ερμηνευτή που γυρίζει γύρω-γύρω, ανέκφραστος. Τι έπαθε ο άνθρωπος; Σαν τι κακο μαντάτο να τον βρήκε; Ποιο υπαρξιακό δράμα τον κατατρέχει; Μάλλον δεν θα μάθουμε ποτέ.

Η ανωμαλία της τερατογένεσης που λέγεται σύγχρονο ελληνικό τραγούδι βγαίνει με σαφήνεια μέσα από τις δύο αυτές επανεκτελέσεις. Η μία παίρνει την πειστικά οριοθετημένη μελαγχολία της αναπόλησης του παρελθόντος από τον Δεληβοριά και την κάνει παρτάκι. Η άλλη παίρνει την ενέργεια της ερωτικής έλξης και πλήρωσης από τον Ζιώγαλα, και την κάνει φιλοσοφημένο υφάκι, μόστρα και παθητικότητα. Η ρίζα του προβλήματος; Η ιδεολογική σύγχυση μετατρέπεται σε αισθητική σύγχυση και δεν αφήνει τίποτα όρθιο στο πέρασμά της. 

ΙΙΙ. Όλα αρχίζουν

Σε μία από τις λευκές νύχτες στο προαύλιο της ΕΡΤ (τις πραγματικά λευκές, τις φωτισμένες από συντροφικότητα, όχι τις χλωμιασμένες στην Ερμού με τις πλαστικές τσάντες και τα αγχωμένα βλέμματα), είχα πετύχει την εξαίρετη Νατάσα Μποφίλιου να βρίσκεται επί σκηνής (και μπράβο της!) μαζί με τον Θέμη Καραμουρατίδη στο πιάνο. Η αίσθησή μου - ήταν άραγε και δική τους; - ήταν ότι δεν υπήρχε ούτε ένα τραγούδι στο ρεπερτόριο τους που να μπορούσε να εκφράσει την ένταση και το νόημα της στιγμής. Βρίσκονταν και οι δυο τους εκτός τόπου και χρόνου. Και κατέληξε η Μποφίλιου να τραγουδάει μπροστά στο πλήθος "τίποτα σημαντικό / ζω μονάχα εν λευκώ", και από κάτω τα νέα παιδιά να έχουν σηκωμένα τα χέρια τους προς τα πάνω και να επαναλαμβάνουν τους στίχους: "τίποτα σημαντικό / ζω μονάχα εν λευκώ". Ειλικρινά σας λέω, κάτι έσπασε μέσα μου βλέποντας δεκάδες νέους ανθρώπους να υψώνουν τις γροθιές τους σε αυτούς τους στίχους - και στους υπόλοιπους...

Σε μία τέτοια κατάσταση, το αίτημα για λίγο νόημα μοιάζει περίπου επαναστατικό. Λίγη ενότητα νοήματος, λίγο νόημα, ναι! Να, όπως ας πούμε αυτό που εμφανίζεται στο αρχικό βίντεο-κλιπ του τραγουδιού "Πάρε με απόψε" (υπάρχει και η φοβερή πρώτη εκτέλεση του Ζιώγαλα ολομόναχου, απ' την οποία όμως δεν έχουμε κλιπάκι). Παρατηρήσεις στα γρήγορα: βλέπω κόσμο, δρόμο, αστικό χώρο που μοιραζόμαστε εσύ κι εγώ, δηλαδή ζωή που μοιραζόμαστε εσύ κι εγώ, και συναντιόμαστε αναγκαστικά - ευτυχώς - μέσω αυτής. Βλέπω χαμόγελο και μελαγχολία μαζί, γιατί αυτά τα δύο είναι αξεχώριστα, βλέπω ανθρώπους νεαρούς και ανθρώπους ηλικιωμένους - ναι, γερνάμε κάποτε, τι να κάνουμε -, βλέπω ανθρώπους μαύρους και άσπρους που φιλιούνται και χρησιμοποιούν τα σώματά τους ..."σωματικά", και όχι ορθο-στημένοι σαν σφουγγαρίστρες, βλέπω δέρμα και ερωτισμό και πάθος, και πάνω απ' όλα βλέπω μία ομαλή σύνδεση ανάμεσα στο νόημα του τραγουδιού, στην εικόνα και στον ήχο. Όσο για το τι ακούω; Φυσικό ήχο και μουσική μπάντας, και όχι εργαστηρίου. Ουφ, το ακούς το τραγούδι και νιώθεις φρέσκο αεράκι, κι ας έχεις κλειστά μες στο καταχείμωνο.

Επίλογος. Το "Έθνος" αυτή την περίοδο πουλάει Καζαντζάκη κι εγώ αγοράζω. Στο τέλος του "Τελευταίου Πειρασμού" ο μεγάλος φιλόσοφος γράφει:

"Έσυρε φωνή θριαμβευτικιά:
- Τετέλεσται!
Κι ήταν σα να 'λεγε: Όλα αρχίζουν".

Λοιπόν, κάπου εκεί, μεταξύ σάχλας και σοβαροφάνειας, μεταξύ της μιας επανεκτέλεσης και της άλλης, μεταξύ της προκάτ "δροσεράδας" και της άλλο τόσο προκάτ "ενατένισης", κάτι θα βγει και κάτι θα αρχίσει, κάποτε. Μέχρι τότε, το κλείσιμο αυτιών και οθονών μοιάζει σαν μια απολύτως λογική απόφαση.

ηρ. οικ.

Σάββατο 18 Ιανουαρίου 2014

Ο Νίκος Ζουρνής στο Βερολίνο


ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ


Ο Νίκος Ζουρνής για πρώτη φορά εμφανίζεται στη Γερμανία και παρουσιάζει τα τραγούδια των δύο προσωπικών του δίσκων. Την Τρίτη 11 Φεβρουαρίου στο PRIVATCLUB, έναν υπέροχο χώρο στην περιοχή Kreuzberg του Βερολίνου.

Ο πρώτος δίσκος με τίτλο «Χιλιόμετρα» κυκλοφόρησε το 2009 και περιείχε στίχους του Μιχάλη Γκανά όπως επίσης και ένα μελοποιημένο ποίημα του Γιάννη Ρίτσου. Εκτός από τον ίδιο τον τραγουδοποιό ερμήνευαν τραγούδια ο Μανώλης Λιδάκης, ο Απόστολος Ρίζος και η Μαρία Λούκα.

Ο δεύτερος δίσκος με τίτλο «Όλα τα χρώματα του μπλε» κυκλοφόρησε στις αρχές του 2012 και περιείχε στίχους του Μάνου Ελευθερίου, του Διονύση Καψάλη και του Θοδωρή Γκόνη. Συμμετείχε με δύο τραγούδια η Μαρία Λούκα.

Επί σκηνής, μαζί με τον Νίκο Ζουρνή, μία εξαιρετική ερμηνεύτρια της νέας γενιάς, η Λαμπρινή Καρακώστα εμπλουτίζει το μουσικό πρόγραμμα με ανατολίτικες και δυτικές μελωδίες. Επίσης δύο σπουδαίοι μουσικοί συμπράττουν και συν-διαμορφώνουν νότες και τραγούδια. Ο Ευγένιος Χαλίλ (κιθάρα, μπουζούκι) και ο Πάνος Ηλιόπουλος (νέι, σαξόφωνο).

Εκτός από την προσωπική δισκογραφία του Νίκου Ζουρνή θα ακουστούν και τραγούδια των: Σωκράτη Μάλαμα, Θανάση Παπακωνσταντίνου, Ορφέα Περίδη, Σταμάτη Κραουνάκη, Νίκου Παπάζογλου και άλλων, καθώς και επιλεγμένα ρεμπέτικα και παραδοσιακά.

Το πλήρωμα του καραβιού είναι έτοιμο για αναχώρηση και σας υπόσχεται ένα μουσικό ταξίδι σε όλα τα χρώματα του μπλε!

Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2014

Πολιτισμός με χορηγό τη βιομηχανία όπλων;




Τι έχουμε εδώ; Η ελληνική προεδρία συνδιοργανώνει πολιτιστικές εκδηλώσεις μαζί με το ελληνικό και το γαλλικό υπουργείο εξωτερικών. Και ποιο είναι το πρόβλημα; Ελάτε, ψάξτε λίγο καλύτερα, εκεί στα "ψιλά γράμματα", στην τελευταία σελίδα, στους "χορηγούς"! Ο μεγαλύτερος κατασκευαστής όπλων στην Ευρώπη, η Thales, "χορηγεί" πολιτισμό στην Ελλάδα. Σε ευχαριστούμε, ω εταιρεία. Φαντάζομαι ότι θα έχουμε γίνει αρκετά απολιτίκ ως λαός ώστε να μην απασχολεί κανέναν το γεγονός ότι η στρατιωτική βιομηχανία πληρώνει εκδηλώσεις του ελληνικού κράτους. Κανένα πρόβλημα! Μόνο κάν' τε ησυχία, μην ξυπνήσει κανένας και πάρει χαμπάρι το παιχνιδάκι των πολυεθνικών (εδώ η Siemens αναβαπτίστηκε σε πυλώνα της έρευνας στην Ελλάδα, στην Thales θα κολλήσουμε;). "Σαν καραγκιόζης στο μπερντέ / κι εσύ να κλαις πικρέ λαέ". Καλή σας διασκέδαση λοιπόν - και μην μου ανησυχείτε για το εισιτήριο, είναι τζάμπα. Ο λογαριασμός έχει ήδη πληρωθεί.
ηρ.οικ.

ΥΓ: Οι καλλιτέχνες μας πώς νοιώθουν άραγε που θα παράξουν πολιτισμό με χορηγό την "αμυντική" βιομηχανία;

Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2014

Το "Νανούρισμα" του Νικόλα Λειβαδίτη




ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

Νικόλας Λειβαδίτης (nL)

Νανούρισμα 

Zefxis Music – Απρίλιος 2013 

Η Zefxis Music παρουσιάζει τη νέα μουσική συνεργασία του συνθέτη και στιχουργού Νικόλα Λειβαδίτη (nL) με την ερμηνεύτρια Κρίνθη Ζήρα. 

Ο νέος συνθέτης και στιχουργός, παρέα με την ερμηνεύτρια, μετά τη περσινή δισκογραφική τους συνεργασία στο τραγούδι «Ψάξε με», συνεχίζουν τη κοινή καλλιτεχνική τους πορεία και μας παρουσιάζουν τη νέα τους δισκογραφική δουλειά, με τίτλο: «Νανούρισμα». 

Έχοντας εισπράξει τις καλύτερες κριτικές, τόσο από το κοινό, όσο και από καταξιωμένους καλλιτέχνες, ο Νικόλας Λειβαδίτης (nL) και η Κρίνθη Ζήρα συνεχίζουν να μας εντυπωσιάζουν με τις ζωντανές τους εμφανίσεις αλλά και τις νέες τους μουσικές δημιουργίες. 

Χωρίς οι ίδιοι να κατηγοριοποιούν τους εαυτούς τους σε συγκεκριμένο μουσικό ύφος αφού, όπως υποστηρίζουν: 
“Η στιγμή της γέννησης, ενός κομματιού, είναι μοναδική. Το συναίσθημα και η ψυχολογική διάθεση του δημιουργού, διαφέρουν τόσο, όσο και οι στιγμές μεταξύ τους”, 
μας κρατούν σε μια γλυκιά αναμονή για το κάθε νέο τους μουσικό βήμα.

Το «Νανούρισμα» είναι μία τρυφερή μπαλάντα. Ο τίτλος περιγράφει απόλυτα το περιεχόμενο των στίχων και της μουσικής ενώ η ερμηνεία από την εξαιρετική φωνή της Κρίνθης Ζήρα κάνει το αποτέλεσμα μοναδικό. Η φιλοτέχνηση του εξωφύλλου έγινε από τον γνωστό Έλληνα ζωγράφο Γιώργο Σιούντα.

Η επόμενη δισκογραφική τους δουλεία αναμένεται να κυκλοφορήσει πολύ σύντομα μιας και είναι ήδη έτοιμη. Οι δυο τους μας προϊδεάζουν για καλοκαιρινό mood και ταυτόχρονα, μ’ ένα χαμόγελο, σταματούν να μοιράζονται περισσότερες λεπτομέρειες! Δεν έχουμε παρά να περιμένουμε. Σε ποιον δεν αρέσουν οι όμορφες εκπλήξεις; Μέχρι τότε, αφεθείτε στο «Νανούρισμα».

To νέο Digital Single του Νικόλα Λειβαδίτη (nL) κυκλοφορεί από την Ζefxis Music και είναι διαθέσιμο ως download στα μεγάλα διαδικτυακά δισκοπωλεία, τις εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και στο online shop της Ζefxis Music.

Τρίτη 14 Ιανουαρίου 2014

"The fine art of despair" των Nosfi

Γεια χαρά!
Το "the fine art of despair" είναι ένας συνδυασμός μουσικής και απαγγελιών ποιημάτων του Μπουκόφσκι. Πρόκειται για ένα μείγμα sample-based hip-hop, downtempo/trip-hop, ποίησης, μπόλικου κονιάκ και μπύρας συν μια σειρά από εμμονές... Ένα κόλλημα με τον Vincent Price, με τα ντραμς στο χιπ χοπ των '90's και φυσικά με τα γραπτά του Μπουκόσφκι. Μπορείτε να κατεβάσετε /ακούσετε (χωρίς αντίτιμο) από εδώ:
http://nosfi.bandcamp.com/album/the-fine-art-of-despair
Κι αν γουστάρετε κιόλας, διαδώστε και προωθήστε, είναι ο μόνος τρόπος να διακινηθεί η μουσική αυτή.
thanx!

-nosfi



My ambition is handicapped by laziness


O Ιούνιος του 2010 ήταν κάπως. Κοιτώντας πίσω βλέπω πως νιώθαμε τρομαγμένοι από το τέρας που είχαμε δει ότι γεννήσαμε κανα μήνα πριν, κι ήμασταν βουτηγμένοι στην εσωστρέφεια. Τότε, ένιωθα απλά μουδιασμένος. Έχοντας πια βιώσει στο πετσί μου πως μια κοινωνική σχέση δε γίνεται να ξεπεραστεί ατομικά, είχα ψιλο-μπουκώσει βρε αδερφέ. Κι όταν μπουκώνομαι κλείνομαι. Πρώτα στο πετσί μου, κι ύστερα στους τέσσερεις τοίχους. Τότε είναι που αρχίζει το πανηγυράκι των εμμονών. Romero, Vincent Price, 90’s hip-hop & ο τότε άρτι αφιχθείς στη λέσχη (των εμμονών) Charles Bukowski. Κάποιοι λένε ότι είναι περίεργη αυτή η ακατανίκητη έλξη που νιώθεις για τα γραπτά ενός τύπου που άμα σε γνώριζε το πιο πιθανό είναι να σε έφτυνε στη μάπα γιατί έτσι. Κάποιοι τρέχουν να πούνε ότι είναι ο βρώμικος ρεαλισμός που σε τραβάει… Αυτό είναι το πιο αστείο, είναι σαν τη μαμά που είχε πέσει με τα δυο της βλαστάρια σε μια λίμνη με κουράδες επιπλέουσες και ημιβυθισμένες και μάλωνε την κόρη της που έλεγε «σκατά!». Αρκετά όμως με όλα αυτά…


Αυτό που ακολουθεί λοιπόν είναι ό,τι προέκυψε από εκείνο το καλοκαίρι. Δεν είναι ακριβώς η καλοκαιρινή μουσική που θα περίμενες να συνοδεύσει μοχίτο στις παραλίες, αλλά και πάλι, γιατί όχι; Ο χειμώνας, άλλωστε, έρχεται σε πολλά μέρη τον Αύγουστο. Πίσω τώρα, στη διαδικασία και στην εποχή που φτιάχτηκε, 14 κομμάτια μεταφράζονται σε 2 βδομάδες στο σπίτι. Χοντρικά μιλώντας βέβαια, γιατί ποιος θυμάται μετά από 3 χρόνια... Κάποιες μέρες φτιάχνονταν 2 και 3 κομμάτια και κάποιες κανένα. Σε κάποια κομμάτια ξαναμπήκε χέρι στην πορεία και σε κάποια όχι. Δεν έχει τόση σημασία. Ίσως θα είχε νόημα να εξηγηθεί γιατί ενώ η ουσιαστική τους μορφή δεν έχει αλλάξει από τον Ιούλιο του 2010, έμειναν καταχωνιασμένα ως σήμερα. Η εμπειρία δείχνει ότι όσοι δε διαβάζουν διαγώνια τις 2 παραγράφους, έχουν βαρεθεί και το έχουν παρατήσει ήδη. Οπότε θα το μαζέψω.


Οι μουσικές συναρμολογήθηκαν από τον κύριο κύριο nosfi και η τελική μίξη έγινε στο PRΜstudio. Δικαιώματα για τα samples και για τις ηχογραφήσεις του Charles δεν έχω ούτε επιθυμώ ούτε διεκδικώ, αν και ο ίδιος εμφανίστηκε στον ύπνο μου και μου τα παραχώρησε.

Ο δίσκος the fine art of despair διακινείται διαδικτυακά και χωρίς αντίτιμο γιατί βαρέθηκα να πλερώνω για κόπιες κι εσείς να τις κάνετε σουβέρ. Η μόνη χρήση των cd nosfi που εγκρίνεται και ενδείκνυται είναι αυτή του περιστεροδιώκτη σε μπαλκόνια ανωγείων διαστάσεων 0,75m x 1.5m.

Θα ήθελα να τελειώσει αυτό το σύντομο γράμμα με κάτι επικό του τύπου «Θάνατος στους χίπστερ!» αλλά μάλλον θα παραήταν χίπστερ κίνηση. Θα ήθελα να πω και κάτι έξυπνο για την εξόντωση των φτερωτών αρουραίων των πόλεων, αλλά δε μου βγαίνει. Οπότε απλά, τελεία.

nosfi

Υ.Γ.: Για τη δική σας βέλτιστη ακουστική εμπειρία συνοδεύστε με μίξη μπράντι-πορτοκαλάδας ή αν το φυσάτε, με κονιάκ.