Τα τραγούδια της κρίσης

Χρήμα και εξουσία - τα τραγούδια της κρίσης

Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου, στις 8 μ.μ.

Πόλις Art Cafe, Στοά του Βιβλίου.

τραγουδούν: Γεωργία Γρηγοριάδου, Γεωργία Θεοδωροπούλου, Κώστας Μάντζιος

μια μουσική παράσταση των Σπύρου Κουρκουνάκη και Γιάννη Σαμπά

Η συναυλία της χρονιάς

Απόψε από τις 19.30, στο ραδιομέγαρο της ΕΡΤ.

Μιχάλης Γρηγορίου: "Βίος Παράλληλος" (20)

ΒΙΟΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΣ

Ανέκδοτες ημερολογιακές σημειώσεις του συνθέτη Μιχάλη Γρηγορίου

Ενότητα: "Εσυ, ο χρονος, ο θανατος κι εγώ"

Επεισόδιο 20ο

Σαββατο 25/9/2010

Χτες βρεθηκα, υστερα απο πολλα χρονια, στην περιοχη του Θησειου, οπου ειναι και το ομωνυμο μπαρακι που αποτελεσε για μια περιοδο το “στεκι” μας και αντιμετωπισα μια σχεδον εφιαλτικη κατασταση που θυμιζε κατι αναμεσα σε Mπουρναζι και σε Hong Kong ! Ενα σωρο καινουργια μπαρ, με χιλιαδες νεαρους στριμωγμενους ασφυκτικα ο ενας πανω στον αλλον σε πλαστικα τραπεζια που εκτεινονταν σε ολο το μηκος του πεζοδρομου, με αθλια χρωματιστα φωτιστικα κρεμασμενα κατω απο τα πλατανια και υπο τους αθλιους ηχους μιας εκκωφαντικης μουσικης. Σκεψου, καποτε καθομασταν εκει, κατω απο τα ιδια δεντρα, και ακουγαμε κουαρτεττα εγχορδων και εργα για φλαουτο και αρπα ! Παραπανω το αλλο γνωστο μας μπαρακι, ο “Σταυλος”, που στεγαζεται και σε ενα οικημα ιστορικης σημασιας, εμφανιζε την ιδια αθλια εικονα του ασφυκτικου συνωστισμου και της δυνατης μουσικης. Ειχε τυχει και στο παρελθον να περασουμε καποια φορα απ’ αυτο το μερος και ειχαμε διαπιστωσει την σταδιακη του υποβαθμιση και την μετατροπη του σε ενα ειδος λαϊκης αγορας της διασκεδασης, μιας νεολαιας των λεγομενων “δυτικων προαστιων”, ομως η εικονα που ειδα χτες ξεπερνουσε καθε φαντασια. Η περιοχη ηταν τοσο αισχρα αλλοιωμενη που θα μπορουσε να πει κανεις πως παρουσιαζε και καποιο διεστραμμενο αισθητικο ενδιαφερον ! Μια ιστορικη γειτονια της Αθηνας εχει μετατραπει κι’ αυτη, με τον δικο της τροπο, σε σκουπιδοτοπο του καπιταλισμου, οπως εχει μετατραπει σε σκουπιδοτοπο η παληα παραδοσιακη γειτονια του Ψυρρη, αλλα και το ιστορικο κεντρο της πολης, οπου εκει πρεπει να συνυπολογιστει και ο παραγοντας της εγκληματικοτητας, λογω των λαθρομεταναστων –εδω ισχυει αυτος ο ορος- των πρεζονιων και των πορνων. Προσωπικα εγω δεν αγαπουσα ποτε ιδιαιτερα την εννοια της πολης –πολλω μαλλον της μεγαλουπολης- αλλα εδω προκειται πλεον για θλιβερα φαινομενα μιας οριακης κοινωνικης, ηθικης και αισθητικης παρακμης. Χωρις να θελω να παραστησω τον εμπειρο αρχιτεκτονα, πολλω μαλλον τον πολεοδομο, θα ελεγα πως τετοιες εικονες της πολης αποτελουν μια ακτινογραφια του τι εχει συμβει τα τελευταια χρονια στον τοπο μας. Ενας κανονικος βομβαρδισμος, μια εγκαθιδρυμενη παρακμη, μια οριακη καταστροφη που δειχνει να μην σηκωνει θεραπεια. 

Γιατι, απο που ν’ αρχισεις και που να τελειωσεις μ’ αυτες τις αλλοιωσεις που οφειλονται στην επιδραση διαφορων παραγοντων ; Απο το προβλημα της αθροας συρροης βασανισμενων και εξαθλιωμενων ανθρωπων, που αποτελουν τα απονερα της κτηνωδιας του δυτικου ιμπεριαλισμου ; Απο τις συνεπειες του ληστρικου καπιταλισμου κι’ απο την επδραση των αθλιων media, που αποτελουν τα εργαλεια χειραγωγησης και διαστρεβλωσης των συνειδησεων ; Απο τις καθημερινες συνεπειες που εχει η πολιτικα χειραγωγημενη, κοινωνικα αδρανοποιημενη, αισθητικα κατεστραμμενη και ηθικα εξαθλιωμενη συμπεριφορα αυτων των συνειδησεων ; Απο την γελοιογραφια κοινωνικης τελετουργιας που εχει καταληξει να ειναι το ποδοσφαιρο, μεσω του οποιου επιτυγχανεται η διοχετευση της αυθορμητης αναγκης για συλλογικοτητα, αλλα και της πιεστικης αμηχανιας και του συσσωρευμενου εκνευρισμου, προς πολιτικα ανωδυνες και ελεγχομενες κατευθυνσεις; Απο την βιομηχανικα παραγομενη αθλια μουσικη, η οποια συμβαλλει στην απονεκρωση της συναισθηματικης –και κατ’ επεκταση- της διανοητικης νοημοσυνης ; Απο τα βιβλια που δεν διαβαζει μια νεολαια, η οποια εθιζεται στα gricklish και αποξενωνεται σταδιακα κι’ απο την ιδια τη γλωσσα της, αρα κι’ απο την ιδια τη σκεψη της ; Απο τα διαρκως ανεκπληρωτα καταναλωτικα ονειρα ενος πληθυσμου, ο οποιος αποδεχεται να κανει δουλειες που δεν του αρεσουν, προκειμενου να αποκτησει πραγματα που δεν τα χρειαζεται ; Βραστα κι’ αστα λοιπον. Οπως εγραφε καποτε ο Brecht, “απο τουτες τις πολιτειες δεν θα μεινει παρα μονο ο αγερας που περασε καποτε απο μεσα τους”. Που κι’ αυτος θα ειναι δυσοσμος.

Μιχάλης Γρηγορίου

Γιώργος Σταυριανός - Το πνεύμα του καιρού

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ

Στο νευτώνειο σύστημα ιδεών όπως αυτό είχε  διαμορφωθεί, τα πάντα μπορούσαν να υπολογιστούν με ακρίβεια, ακόμα και να προβλεφτούν. Καθετί είχε τη θέση του και την προκαθορισμένη του λειτουργία μέσα σ’ ένα πλαίσιο παγκόσμιας μηχανικής. Στον κόσμο αυτό η τύχη δεν έπαιζε κανένα ρόλο. Στο σύγχρονο σύστημα ιδεών έτσι όπως διαμορφώνεται τα πάντα υπόκεινται στην απροσδιοριστία. Σύμφωνα με τον Ilya Prigogine όταν ένα σύστημα ξεφεύγει από την ισορροπία του με εισροές που δεν απορροφούνται εύκολα, πλησιάζει προς ένα κομβικό σημείο, το σημείο διακλάδωσης. Από το σημείο αυτό και μετά οι επιλογές που εμφανίζονται έχουν τη σφραγίδα της τύχης. Η μετάβαση από το σημείο διακλάδωσης στη νέα κατάσταση που θα προκύψει, μπορεί να είναι είτε χαοτική είτε ανωτέρου εξελικτικού επιπέδου.  Στη δεύτερη αυτή περίπτωση, ακολουθεί σύμφωνα με το νομπελίστα φυσικό ένα μεσοδιάστημα, μια περίοδος ανασύνταξης και δημιουργίας τάξης. Στη συνέχεια το σύστημα εκ νέου ισορροπεί. Αυτό ισχύει και για τα κοινωνικά συστήματα που εκ των πραγμάτων είναι ανοικτά.

Εποχή της αναθεώρησης της γραφής του Κόσμου, της κατάρρευσης των ιδεολογιών, της διαστημικής περιπέτειας, της κβαντομηχανικής, της εκκωφαντικής πτώσης των ειδώλων, των βίαιων μεταλλάξεων, και των ακόμα βιαιότερων προσαρμογών. Η  Ελλάδα της Μεγάλης Κρίσης μέσα σ’ ένα περιβάλλον ετερόκλητων στοιχείων ατάκτως ερριμμένων….

Εποχή των μεγάλων συγκλίσεων ή των επιβεβλημένων αποκλίσεων; Στον κόσμο της αλληλεξάρτησης και της αλληλεπίδρασης της υλικής και της  άυλης πραγματικότητας, μια νέα πολιτισμική επανάσταση βρίσκεται σήμερα προ των πυλών με ότι αυτό συνεπάγεται.

Η νέα ισορροπία θα κατισχύσει του χάους; Κι αν αυτό συμβεί, για ποια ακριβώς ισορροπία ομιλούμε;

Γιώργος Σταυριανός

Αφιέρωμα στη Χιλή

Το Σαββάτο 14 Σεπτέμβρη στις 8.00 μμ, με αφορμή το κλείσιμο 40 χρόνων από την ανατροπή του Αλιέντε από το πραξικόπημα του Πινοσέτ (11 Σεπτέμβρη του 1973), θα διεξαχθεί στο χώρο της λέσχης μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση πολιτικού και πολιτιστικού περιεχόμενου, αφιερωμένη στην εμπειρία και τα διδάγματα της Χιλής. Θα μιλήσουν ο Κρίτων Ηλιόπουλος, ο Δημήτρης Δημητούλης και ο Δημήτρης Καλτσώνης, ενώ ο ποιητής Γιώργος Ζιόβας θα παρέμβει με απαγγελίες ποιημάτων του μεγάλου Χιλιανού ποιητή Πάμπλο Νερούδα. Μετά τη συζήτηση θα ακολουθήσει η προβολή του ντοκιμαντέρ «Νοσταλγώντας το φως» του Πατρίσιο Γκουσμάν. 

Λέσχη Θεωρίας και Πολιτισμού Αναιρέσεις 

Ιπποκράτους 175 β Αθήνα

Encardia + Πλειάδες στο Θέατρο Βράχων

Αύριο στις 21.00

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ

Μία συνέντευξη που απλά ...δεν υπάρχει! Μία γυναίκα-UFO με μικρόφωνο - υπάλληλος του νεοσυντηρητικού FOX News - επιτίθεται σε καθηγητή πανεπιστημίου επειδή έγραψε ένα βιβλίο για τον Χριστό όντας μουσουλμάνος. Φρίξτε ελεύθερα.

Δέκα παιδικοί καϋμοί

Τραβώ το πατζούρι προς τα μέσα και το μεγάλο δω­μάτιο βυθίζεται στο μισοσκόταδο. Βγαίνω στην αυλή και με σιγουριά αλλά και δέος κλειδώνω τη σκουρια­σμένη κλειδαριά. Κοιτάζω μπροστά μου. Όλη η ψιθυ­ριστή ζωή της εφηβείας μου κρατά καλά τα μυστικά της εδώ μέσα. Παραμερίζω ένα κλωνάρι ατίθασο του γιασεμιού που’χει σκεπάσει την αυλή και προχωρώ προς το κατώφλι που θα με βγάλει στο δρόμο. Μια τελευταία ματιά θα ‘ταν ανώφελη. Όλα είναι στη θέση τους τούτο το καυτό απομεσήμερο του Ιούλη του '82. Λίγο πιο αγριεμένα ίσως. Μόνο εσύ δεν θα ‘σαι ποτέ πια εδώ. Τραβώ την αυλόπορτα με δύναμη κι αυτή ανοίγοντας τραντάζεται ολόκληρη. Μ' έναν γδούπο κλείνει βιαστικά πίσω μου και ο απόηχος μ' ακολουθεί για λίγο καθώς κατηφορίζω αμήχανα προς τη λεω­φόρο. Έτσι απλά αποχαιρέτησα το σπίτι όπου μεγά­λωσα για να μην ξαναγυρίσω ποτέ πια.

Γιώργος Σταυριανός

Η άλλη οπτική (4)

(Μανώλης Γιάνναρος - #4)

Όσα βιβλία κι αν διάβασε,
όσες μουσικές κι αν ήρθαν,
ένας σκορπιός του δάγκωνε το χέρι μες στην τσέπη,
όπου το 'χε βάλει για προστασία απο πεθαμένες χειραψίες,
το κεντρί στο κέντρο της παλάμης,
το φάρμακο για τα φιλιά που δεν πήρε.

Μέλια Πουρή

Η δύναμη της μουσικής στην εκπαίδευση

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Αν μεταφερθούμε πολλά χρόνια πίσω, όπου ο άνθρωπος απέδιδε μαγικές ιδιότητες στην μουσική και αργότερα όταν οι ψαλμοί υπήρξαν το μέσον για να τον ταξιδέψουν από τον μικρόκοσμο στον μακρόκοσμο, από το πεπερασμένο στο άπειρο και μέχρι σήμερα με τις υπάρχουσες συνθήκες, πάντα η μουσική βοηθούσε στην αρμονία, ισορροπία, δημιουργικότητα της ψυχής, του νου και του σώματος.

Ο συγγραφέας, μουσικοπαιδαγωγός και πιανίστας Πάνος Αδαμόπουλος αναφέρει :  

«Ανέκαθεν η μουσική δρούσε θετικά στον ψυχισμό του ανθρώπου. Από τους αρχαίους πολιτισμούς είχε ξεχωριστή θέση σε όλες τις σημαντικές δραστηριότητες του – δουλειά, γέννηση, θάνατος, γιορτές κ.λ.π.

Σήμερα δε, η δύναμη της επίδρασης αυτής είναι τόσο συνειδητή, που χρησιμοποιείται όχι μόνο για ψυχαγωγικούς ή εκπαιδευτικούς λόγους, αλλά και για θεραπεία ψυχικών διαταραχών (μουσικοθεραπεία).

Γι’ αυτό και η ενσωμάτωσή της στη γενική παιδεία , η υψηλού επιπέδου διδασκαλία της και η κατάταξη της όχι μόνο στην τέχνη αλλά και στην επιστήμη, είναι τουλάχιστον αυτονόητη!».

Ο κόσμος των ήχων, είναι κόσμος συναισθημάτων, του φανταστικού, του τραγικού, του υπερφυσικού και δεν είναι μόνο ο μουσικός που δημιουργεί τον μουσικό πολιτισμό αλλά και εκείνος που δέχεται την μουσική, ο ακροατής, άρα πάνω σ’ αυτήν την αλληλεπίδραση βασίζεται η μουσική ζωή.

Η μουσική είναι τέχνη του χρόνου, γιατί τα όσα εκφράζει αποτελούν μία πορεία με συνέχεια και ξεδίπλωμα της μορφής της μέσα στον χρόνο.

Ας θυμηθούμε τώρα πως σταδιακά εισήλθε η μουσική στην εκπαιδευτική διαδικασία μετά την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό. Εκείνη την εποχή, ενώ η χώρα είχε το πανεπιστήμιο της, το πολυτεχνείο της, στην μουσική υστερούσε. Έγιναν διάφορες προσπάθειες με κορυφαία την πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Αλέξανδρου Κουμουνδούρου, όπου ιδρύθηκε Ανώτερη Σχολή Μουσικών Τεχνών. Πολλοί ήταν οι πνευματικοί άνθρωποι της χώρας που βοήθησαν σ’ αυτό καθώς και φιλόμουσοι δωρητές ώστε να δημιουργηθεί το 1871 Μουσικός και Δραματικός Σύλλογος «Ωδείο Αθηνών».

Εκεί συγκροτήθηκε μαθητική ορχήστρα, όπου στις 28 Ιανουαρίου του 1874 πραγματοποιήθηκε στο χώρο του ωδείου η πρώτη συναυλία και αργότερα το 1908 ο μαέστρος Αρμάνδος Μαρσίκ ανεβάζοντας το επίπεδο της ορχήστρας, οι συναυλίες μεταφέρθηκαν από τον χώρο του ωδείου στην αίθουσα του τότε Βασιλικού Θεάτρου και κατόπιν στο Δημοτικό Θέατρο και τέλος στο Θέατρο «Ολύμπια».

Σήμερα στη χώρα μας εκτός των ωδείων υπάρχουν σε πολλές πόλεις τα Μουσικά Σχολεία, όπου οι μαθητές παίρνουν μια σφαιρική γνώση της μουσικής, μέσα από όργανα, χορωδίες και οργανικά σύνολα.

Το σπουδαιότερο θα έλεγα, είναι ότι αυτά τα σχολεία βοηθούν στην διατήρηση της παραδοσιακής μας μουσικής με αξιόλογους εκπαιδευτικούς.

Η παραδοσιακή μας μουσική εκφράζει έναν ολόκληρο λαό μέσα από το πέρασμα του χρόνου, τα δημοτικά μας τραγούδια είναι πηγαία μορφή τέχνης, δεν είναι μουσική που δημιουργήθηκε από ανθρώπους εγκεφαλικά μυημένους στους ήχους μέσα από διαδικασίες σπουδών, είναι καθαρά βιωματική μουσική.

Στο δημοτικό τραγούδι εκτός από τα τεχνικά στοιχεία του, τα ρυθμικά σχήματα και την μελωδική κίνηση, βλέπουμε την παλλόμενη ελληνική ζωή.

Υπάρχει μεγάλος πλούτος έργων που έχουν διασωθεί από στόμα σε στόμα, από γενεά σε γενεά και θα έπρεπε με κάθε τρόπο, όχι μόνο στα Μουσικά Σχολεία, αλλά σε όλα τα σχολεία και σε όλες τις βαθμίδες να διδάσκεται η μοναδική βυζαντινή και παραδοσιακή μας μουσική, αυτή η υπέροχη βιωματική μουσική, η οποία μπορεί να βοηθήσει όλους τους μαθητές στο να εκφράζονται πιο απλά και αληθινά.

Ο μελωδικός, τονικός, ρυθμικός και πνευματικός πλούτος της βυζαντινής και παραδοσιακής μουσικής, αποτελεί μια πηγή ιστορικής και καλλιτεχνικής παιδείας απ’ την οποία ο κάθε Έλληνας και κάθε μαθητής που λαμβάνει την ελληνική παιδεία, από την νεαρή του μάλιστα ηλικία πρέπει να δέχεται ως ψυχική τροφή.

Τελειώνοντας σας παραθέτω το ενημερωτικό σχόλιο του Κων/νου Καλλιά, καθηγητή της Βυζαντινής μουσικής του Μουσικού Σχολείου Αλίμου:

«Το εν λόγω γνωστικό αντικείμενο κατέχει περίοπτη θέση στο αναλυτικό πρόγραμμα διδασκαλίας των Μουσικών Σχολείων. Πιο συγκεκριμένα, καλύπτεται ολόκληρο το φάσμα της Ελληνικής Παραδοσιακής Μουσικής Δημιουργίας : αφ’ ενός με το υποχρεωτικό μάθημα της Βυζαντινής Μουσικής – τέσσερις ώρες ανά εβδομάδα στις δύο πρώτες τάξεις του Γυμνασίου, τρεις στις υπόλοιπες τάξεις  ως και Β΄Λυκείου, δύο στην Γ΄Λυκείου – παρέχεται στους μαθητές μια στερεή θεωρητική κατάρτιση, καθώς και εξοικείωση επαρκής με το ιδιάζον σύστημα της Βυζαντινής Μουσικής Σημειογραφίας και το ιδιαίτερα πλούσιο και ποικιλόμορφο τονικό σύστημα της Ελληνικής Μουσικής.

Παράλληλα, με την υποχρεωτική διδασκαλία του Ταμπουρά στο Γυμνάσιο εξοικειώνεται ο μαθητής ακουστικά με τον ξεχωριστό τρόπο διαίρεσης της κλίμακας κατά την προ-συγκερασμού εποχή.

Επιπλέον, ο μαθητής έχει την δυνατότητα να επιλέξει ένα όργανο παραδοσιακό, όπως σαντούρι, κανονάκι, λαούτο, ούτι, κάτι που για πρώτη φορά συμβαίνει στα χρονικά της Ελληνικής Δημόσιας – και όχι μόνο εκπαίδευσης.

Ένα τέτοιο σύστημα, ωστόσο, ιδιαίτερα αυξημένων απαιτήσεων, χρήζει συστηματικής υποστήριξης από την πολιτεία – κάλυψη αναγκών σε μόνιμο διδακτικό προσωπικό, επιμόρφωση, κατάρτιση λεπτομερών αναλυτικών προγραμμάτων – πράγμα που, ιδιαίτερα στο παρελθόν, δεν υπήρξε. Αισιοδοξούμε για το μέλλον!».

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΚΛΕΑΣ

Εκπαιδευτικός, μέλος του Συνδέσμου Ελλήνων Μουσουργών