
Μία ευτυχής συγκυρία έφερε πολυάριθμα παλιά τεύχη της "Πολιτιστικής" στα χέρια των "Μουσικών Προαστίων". Οι διαπραγματεύσεις ήταν σκληρές, αλλά επιτέλους αποκτήσαμε πρόσβαση σε μία από τις σημαντικότερες πολιτιστικές αναλαμπές της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Τι ήταν η "Πολιτιστική"; Ένα περιοδικό τέχνης και πολιτισμού, είναι η σύντομη απάντηση. Ο πλήρης τίτλος του εντύπου ήταν "Πολιτιστική: Μηνιαία Επιθεώρηση Τέχνης". Ο σύντομος βίος του διήρκεσε τρία χρόνια, από τον Ιανουάριο του 1984 μέχρι τον Απρίλιο (;) του 1987. Ο προσανατολισμός του περιοδικού ήταν σαφώς αριστερός και η ενθάρρυνση του ΚΚΕ ήταν δεδομένη, τουλάχιστον στα πρώτα του βήματα: οι διαφημίσεις της "Σύγχρονης Εποχής" και της "Επιστημονικής Σκέψης" το επιβεβαιώνουν, πλάι σε καταχωρήσεις ταξιδιωτικών γραφείων για διακοπές στις "όμορφες σοσιαλιστικές χώρες". Τα πρόσωπα του πρώτου τεύχους επικυρώνουν τη σύνδεση με την κομμουνιστική αριστερά: Μάνος Κατράκης, Βασίλης Ραφαηλίδης, Ευτύχης Μπιτσάκης, Μαγιακόφσκι, Μπρεχτ. Εκδότης και διευθυντής του περιοδικού υπήρξε ο Αντώνης Στεμνής, ποιητής, αγωνιστής κατά της Χούντας και μέλος του ΚΚΕ ως το 1989.
Αντιγράφουμε από το editorial του πρώτου τεύχους (Πολιτιστική, τ. 1, Ιανουάριος 1984):
"Είναι σαφής σε δημιουργούς και αναγνώστες η έλλειψη ενός περιοδικού που να καλύπτει όλους τους κλάδους της τέχνης και του πολιτισμού, με τις σελίδες του αφιερωμένες στη δημιουργία και το στοχασμό, στην ενημέρωση και τον προβληματισμό, στην έρευνα και τη μελέτη των καλλιτεχνικών και πολιτιστικών ζητημάτων.
Η "Πολιτιστική" έχει ακριβώς αυτόν το στόχο και ταυτόχρονα επιδιώκει να εκφράζει έμπρακτα την προοδευτική σκέψη, τους ανθρώπους της πόλης και της επαρχίας.
Στον καθημερινό αγώνα για την επιβίωση πολιορούμαστε από μεγαλόστομες υποσχέσεις για μια καλύτερη ζωή μα σπάνια βρίσκουμε αυτό που αναζητάμε, μέσα στην υπερπροσφορά "κουλτούρας", την προπαγάνδιση της κοσμοπολίτικης αφρόκρεμας, του καταναλωτισμού, της φυγής σε ψεύτικούς παραδείσους, μέσα στην προώθηση της σύγχυσης και λύσεων ισοπεδωτικών ή προσαρμοσμένων στην πνευματική αδράνεια, τη στολισμένη σήψη και τις μουσειακές καταχωρήσεις, μέσα στην εξουδετέρωση της έφεσης και του ταλέντου.
Η "Πολιτιστική" είναι περιοδικό που αγωνίζεται για την ανάπτυξη της τέχνης και του πολιτισμού, ανοιχτό στο δημιουργικό διάλογο και την αντιπαράθεση, απαλλαγμένο από μονόπλευρες κατευθύνσεις, έξω από κυκλώματα και αερόβιες παρέες, ιδιοτελή κριτήρια και μονομανείς προβολές "ονομάτων", ταγμένο στα ιδανικά της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ανεξαρτησίας και της ειρήνης κι επιδιώκει να συμβάλει στη λύση των προβλημάτων που βάζει η ίδια η ζωή"
[...]
Και τώρα το QUIZ που όλοι περιμέναμε: ποια προβεβλημένη συγγραφέας, αρθρογράφος free press περιοδικών, υπέρμαχη των απολύσεων, και επί πληρωμή σφοδρή κριτικός της κομμουνιστικής αριστεράς στη χώρα μας υπήρξε μέλος της συντακτικής ομάδας της "Πολιτιστικής";
Για να σας βοηθήσουμε, παραθέτουμε ένα απάνθισμα από τις φιλοσοφικές αναζητήσεις της εν λόγω συγγραφέως (αφότου φυσικά είδε "το φως το αληθινό", είκοσι χρόνια μετά την "Πολιτιστική"):
"Το ΚΚΕ δεν ωφελεί κανέναν· αντιθέτως, βλάπτει τα κοινωνικά στρώματα για τα οποία υποτίθεται ότι αγωνίζεται. Τα παρασύρει, όπως συνηθίζει, σε τυφλές περιπέτειες, σε αδιάλλακτη και ανόητη συμπεριφορά. Το ΚΚΕ ήταν και εξακολουθεί να είναι μια μεγάλη απάτη που επηρεάζει πλήθος τίμιων πολιτών: ως κόμμα και ως παρασκηνιακός μηχανισμός άλλων κομμάτων, συνδικάτων, συντεχνιών κτλ. ταλαιπώρησε, δυσφήμισε, δολοφόνησε τα ίδια του τα μέλη·"
"Το ΚΚΕ δεν έχει καμιά σχέση με όλ’ αυτά: είναι κόμμα κοινωνικού και ιστορικού μίσους που εκφράζει τα μικρόψυχα συναισθήματα του χωριού και της υπανάπτυξης. Δεν είναι τυχαίο που επηρεάζει ακόμα και τους δεξιούς δημοσιογράφους οι οποίοι νιώθουν δέος μπροστά σ’ έναν τέτοιο μηχανισμό. Πιθανώς οι ίδιοι άνθρωποι νιώθουν δέος μπροστά σε παρελάσεις με το βήμα της χήνας· μπροστά στις στρατιωτικοπατριωτικές τελετουργίες στις οποίες επιδίδονται σε όλη τη διάρκεια της πρόσφατης ιστορίας οι φασίστες και οι σοσιαλφασίστες".
Δες κι αυτό:
"Ενώ πολλοί εργαζόμενοι διατελούν σε κατάσταση κοινωνικού αποκλεισμού, εξασκούν βαριά και ανθυγιεινά επαγγέλματα, ή είναι χρονίως άνεργοι, άρρωστοι και φτωχοί, το συνδικαλιστικό κίνημα διαμαρτύρεται συχνά και εντόνως για μια-δύο νόμιμες απολύσεις, για σποραδικά κρούσματα εργατικής δεινοπάθειας. Υπάρχουν «νόμιμες» απολύσεις; Υπάρχουν. Αν έχει κάποια σημασία, έχω απολυθεί, νομίμως, πάνω από πέντε φορές: εργάζομαι, χωρίς διακοπή, από 18 ετών. Ωστόσο, η φρασεολογία του τύπου «οι εργαζόμενοι πετιούνται ξαφνικά στο πεζοδρόμιο» ταιριάζει στην εποχή του Καρόλου Ντίκενς: σε μια ευρωπαϊκή χώρα στον 21ο αιώνα δεν τίθεται θέμα πεζοδρομίου – καταβάλλονται αποζημιώσεις· συνήθως οι εργαζόμενοι βρίσκουν άλλη δουλειά σε μικρό χρονικό διάστημα. Αυτός είναι ο κανόνας: πράγματι, εξαιρέσεις υπάρχουν.
Τα κόμματα και οι ομάδες της λεγόμενης «Αριστεράς» (την οποίαν αμφισβητώ) στηρίζουν άνευ όρων τις κινητοποιήσεις των συνδικαλιστών χωρίς να ενημερώνονται για την οπτική του εργοδότη. Για δημαγωγικούς-ψηφοθηρικούς λόγους εφαρμόζεται το δόγμα «ο εργαζόμενος έχει πάντα δίκιο». Όμως, σε ορισμένες περιστάσεις, ο εργαζόμενος δεν ανταποκρίνεται στην περιγραφή της εργασίας για την οποίαν έχει προσληφθεί. Σε ορισμένες περιστάσεις δεν έχει καθόλου δίκιο".
Ο πρώτος αναγνώστης / αναγνώστρια που θα απαντήσει σωστά κερδίζει ένα τεύχος της "Πολιτιστικής" από το αρχείο των Μ.Π.
ηρ.οικ.