Μαρίνα Κωνσταντάτου: "Αόρατες Πόλεις - Μια εικονογράφηση" (5)

(Φωτογραφία - επιλογή κειμένων: Μαρίνα Κωνσταντάτου)

Μετά από πεζοπορία εφτά ημερών μέσα από Ρουμανία, ο ταξιδιώτης φτάνει στη Βαυκιδα αλλά παρ’ όλα αυτά δεν την βλέπει. Τα ψιλόλιγνα ξυλοπόδαρα που ορθώνονται από το έδαφος σε μεγάλη απόσταση το ένα από το άλλο και χάνονται ανάμεσα στα σύννεφα, στηρίζουν την πόλη. Ανεβαίνεις στην πόλη με σκάλες. Οι κάτοικοι εμφανίζονται σπανίως στη γη: έχουν ήδη ότι χρειάζονται εκεί πάνω και προτιμούν να μην κατεβαίνουν. Τίποτε από την πόλη δεν αγγίζει το έδαφος εκτός από εκείνα τα μακριά, σαν φοινικόπτερου ποδιά στα οποία στηρίζεται και στις φωτεινές μέρες, εκείνη τη διάτρητη και γεμάτη γωνιές σκιά που σχεδιάζεται πάνω στα φύλλα των δένδρων.

Τρεις εκδοχές υπάρχουν για τους κατοίκους της Βαυκιδας: ότι μισούν τη γη, ότι τη σέβονται τόσο πολύ ώστε αποφεύγουν κάθε επαφή μαζί της, ότι την αγαπούν όπως ήταν πριν εμφανιστούν αυτοί, και με κιάλια και τηλεσκοπία στραμμένα προς τα κάτω δεν κουράζονται να την επιθεωρούν, φύλλο το φύλλο, πέτρα τη πέτρα, μυρμήγκι το μυρμήγκι, θαυμάζοντας γοητευμένοι την απουσία τους.

Ίταλο Καλβίνο, Αόρατες Πόλεις

Μαρίνα Κωνσταντάτου: "Αόρατες Πόλεις - Μια εικονογράφηση" (4)

(Φωτογραφία - επιλογή κειμένων: Μαρίνα Κωνσταντάτου)

Είναι η απελπισμένη στιγμή όποιου ανακαλύπτει ότι τούτη η αυτοκρατορία, που μας φαινόταν η συνιστάμενη όλων των θαυμάτων, δεν ήταν παρά μια διαλυμένη έκταση χωρίς μορφή και τέλος, ότι η διαφθορά της έχει μετατραπεί πλέον σε ένα καρκίνωμα από το οποίο δεν μπορεί να μας σώσει ούτε το σκήπτρο μας, ότι ο θρίαμβος εναντίον κάθε αντίπαλου βασιλέως μας μετέτρεψε σε κληρονόμους της ατέρμονης καταστροφής τους. Μονάχα στις αναφορές του ο Μάρκο Πόλο ο Κουμπλαι Χαν κατόρθωνε να διακρίνει, πίσω από τείχη και πύργους προορισμένους να καταρρεύσουν, το φιλιγκράν ενός σχεδίου τόσο λεπτού, ώστε να ξεφεύγει από το δάγκωμα των τερμιτών.

Ίταλο Καλβίνο, Αόρατες Πόλεις

Μαρίνα Κωνσταντάτου: "Αόρατες Πόλεις - Μια εικονογράφηση" (3)

(Φωτογραφία - επιλογή κειμένων: Μαρίνα Κωνσταντάτου)

Άλλοτε πάλι το συννεφάκι σταματούσε μόλις έβγαινε από τα χείλη, πυκνό και αργό, και σε παρέπεμπε σε ένα άλλο όραμα: τις αναθυμιάσεις που βαλτώνουν στις σκεπές των μητροπόλεων, τον πυκνό καπνό που δεν διαλύεται, τον μανδύα των μιασμάτων που βαραίνει πάνω από τους ασφαλτοστρωμένους δρόμους. Δεν είναι οι ασταθείς ομίχλες της μνήμης ούτε η στεγνή διαφάνεια τους αυτή που δημιουργεί μια κρούστα πάνω από την πόλη αλλά τα αποκαΐδια από τις καμένες ζωές, το φουσκωμένο σφουγγάρι ζωικής ύλης που δεν κυλάει πια, η συμφόρηση παρελθόντος παρόντος μέλλοντος που μπλοκάρει τις αποτιτανωμένες από την ψευδαίσθηση της κίνησης υπάρξεις: αυτό έβρισκες στο τέρμα κάθε ταξιδιού σου.

Ίταλο Καλβίνο, Αόρατες Πόλεις

Μαρίνα Κωνσταντάτου: "Αόρατες Πόλεις - Μια εικονογράφηση" (2)

(Φωτογραφία - επιλογή κειμένων: Μαρίνα Κωνσταντάτου)

Οι κάτοικοι της Βαλδραβας ξέρουν ότι όλες οι πράξεις τους είναι ταυτόχρονα η ίδια η πράξη και η εικόνα της στον καθρέφτη, που έχει την ιδιαίτερη εκείνη αξιοπρέπεια των εικόνων, και αυτή τους η συνειδητοποίηση τους απαγορεύει να αφεθούν έστω για μια στιγμή στην τύχη και στη λήθη. Ακόμα και όταν οι εραστές με τα γυμνά τους κορμιά προσπαθούν να δουν ποια στάση θα πάρουν για να αντλήσουν τη μεγαλύτερη ηδονή ο ένας από τον άλλον, ακόμα και όταν οι δολοφόνοι σπρώχνουν το μαχαίρι στις μαύρες φλέβες του λαιμού κάνοντας να πεταχτεί όσο περισσότερο αίμα μπορούν, καθώς η λάμα γλιστράει όλο και περισσότερο ανάμεσα στους τένοντες, δεν είναι τόσο το ζευγάρωμα η το σφάξιμο αυτό που τους ενδιαφέρει όσο το ζευγάρωμα η το σφάξιμο των διαυγών και ψυχρών εικόνων τους στον καθρέφτη.

Ο καθρέφτης άλλοτε μεγαλώνει την άξια των πραγμάτων και άλλοτε την αρνείται. Όσα πράγματα μοιάζουν να αξίζουν πάνω από τον καθρέφτη δεν έχουν πάντα την ίδια αξία στο καθρέφτισμα τους. Οι δυο δίδυμες πόλεις δεν είναι ίδιες, αφού ο,τι υπάρχει η συμβαίνει στη Βαλδραβα δεν είναι συμμετρικό: σε κάθε πρόσωπο, σε κάθε χειρονομία, απαντούν από τον καθρέφτη σημείο προς σημείο ένα αντίστροφο πρόσωπο, μια αντίστροφη χειρονομία. Οι δυο Βαλδραβες ζουν η μια για την άλλη, κοιτάζοντας η μια την άλλη συνεχώς στα μάτια αλλά χωρίς να αγαπιούνται.

Ίταλο Καλβίνο, Αόρατες Πόλεις

Μαρίνα Κωνσταντάτου: "Αόρατες Πόλεις - Μια εικονογράφηση" (1)

(Φωτογραφία - επιλογή κειμένων: Μαρίνα Κωνσταντάτου)

Αυτό που ο δικός μου Μάρκο Πόλο θέλει να ανακαλύψει είναι οι κρυφές αιτίες που οδήγησαν τους ανθρώπους να ζήσουν στις πόλεις, αιτίες που μπορούν να ισχύουν πέρα και πάνω από οποιαδήποτε κρίση. Οι πόλεις είναι ένα σύνολο πραγμάτων: απομνημονεύσεων, επιθυμιών, σημείων μιας γλώσσας, οι πόλεις είναι τόποι ανταλλαγών, όπως εξηγούν όλα τα βιβλία της ιστορίας της οικονομίας, αλλά οι ανταλλαγές αυτές δεν είναι μονάχα ανταλλαγές εμπορευμάτων, είναι και ανταλλαγές λέξεων, πόθων, αναμνήσεων.

Ίταλο Καλβίνο, Αόρατες Πόλεις

Μαρίνα Κωνσταντάτου: "Αόρατες Πόλεις - Μια εικονογράφηση" (Εισαγωγή)

Με μεγάλη χαρά, παρουσιάζουμε σήμερα την "εισαγωγή" από το πρότζεκτ «Αόρατες Πόλεις - μια εικονογράφηση». Η ιδέα απλή, και συνάμα σύνθετη: να συνταιριάξει η ματιά της νέας φωτογράφου Μαρίνας Κωνσταντάτου πάνω στο σύγχρονο αστικό τοπίο με τον λόγο του μεγάλου Ιταλού συγγραφέα Ίταλο Καλβίνο όπως αυτός αποτυπώνεται στις κλασικές «Αόρατες Πόλεις» του. Κάθε μήνα θα παρουσιάζουμε μία ή περισσότερες φωτογραφίες, συνοδευόμενες από ένα απόσπασμα των «Αόρατων Πόλεων» (Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη, 2004, μετάφραση: Ανταίος Χρυσοστομίδης), επιλεγμένο από την ίδια τη φωτογράφο. Οι «Αόρατες Πόλεις - μια εικονογράφηση» θα φιλοξενούνται στα Μουσικά Προάστια όλη τη χρονιά, με πρόθεση να παρουσιαστούν σε ξεχωριστή έκθεση στην Αθήνα, μελλοντικά.

Η Μαρίνα Κωνσταντάτου είναι πτυχιούχος της Σχολής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του Ε.Μ.Π. και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στις Αναδυόμενες Τεχνολογίες και το Σχεδιασμό από το Architectural Association. Έχει σπουδάσει καλλιτεχνική φωτογραφία στον φωτογραφικό κύκλο με τον Πλάτωνα Ριβέλλη και αρχιτεκτονική φωτογραφία στο Central Saint Martins University of the Arts London.

Ο Ίταλο Καλβίνο έγραψε για τις «Αόρατες Πόλεις»: «Στις Αόρατες Πόλεις δεν υπάρχουν αναγνωρίσιμες πόλεις. Είναι όλες επινοημένες, έδωσα στην καθεμία ένα γυναικείο όνομα, το βιβλίο αποτελείται από σύντομα κεφάλαια, το καθένα απο τα όποια θέλει να προσφέρει ερεθίσματα για στοχασμούς που να ισχύουν για κάθε πόλη ή την πόλη γενικότερα». Σχεδόν όλοι οι κριτικοί κοντοστάθηκαν στην τελική φράση του βιβλίου: «να προσπαθήσουμε και να μάθουμε να αναγνωρίζουμε ποιός και τι, μέσα στην κόλαση, δεν είναι κόλαση, και να του δώσουμε διάρκεια, να του δώσουμε χώρο». Όσο για τη μουσική; Εναπόκειται σε εμάς, τους θεατές και αναγνώστες, να την ανακαλύψουμε μέσα στις σιωπές και τις ασυνέχειες της πόλης, στα μοναχικά μονοπάτια των προαστίων, στην κόλαση τη δική μας και των άλλων.

ηρ.οικ.