Μιχάλης Τσαντίλας - Δεν Χάθηκα

 

Μιχάλης Τσαντίλας

“Δεν Χάθηκα” (νέο digital single, 2026)

* Το τραγούδι αφιερώνεται από καρδιάς στον στιχουργό Κώστα Φασουλά *

Πάνε πια περισσότερα από δέκα χρόνια από τότε που έδωσα τελευταία φορά το δισκογραφικό παρών: ήταν Απρίλιος του 2015, όταν μέσα από το EP What You See Is Just A Lie παρουσίαζα τέσσερα αγγλόφωνα τραγούδια. Κι από τότε σιωπή.

Δεν τα σχεδίασα έτσι, απλώς έτσι τα έφερε η ζωή. Πολλά συνέβησαν σε αυτό το διάστημα, και στον κόσμο και σε εμένα -γεγονότα που έφεραν αλλαγές, ανακατατάξεις, επαναπροσδιορισμούς. Η μουσική συνέχισε, πάντως, να αποτελεί τον φακό μέσα από τον οποίο κοιτούσα, γύρω μου κι εντός μου.

Σήμερα μπορώ επιτέλους να παρουσιάσω ένα νέο τραγούδι μου· και χαίρομαι πολύ γι’ αυτό. Το “Δεν Χάθηκα” γεννήθηκε στη Σαντορίνη, αρχικά ως μελωδική ιδέα, η οποία ζητούσε επίμονα να γίνει τραγούδι. Δεν άργησε να συμβεί αυτό.

Για την ηχογράφηση απευθύνθηκα στον έμπειρο παραγωγό Νίκο Ottomo Αγγλούπα, τον οποίο παρακολουθώ από χρόνια. Εκείνος ανέλαβε εξολοκλήρου το ηχητικό κομμάτι, παίζοντας όλα τα όργανα, κάνοντας δεύτερα φωνητικά, επιμελούμενος τη μίξη και το mastering. Πιστεύω θα συμφωνήσετε ότι υπήρξε αληθινός μαέστρος.

Στο οπτικό κομμάτι, και στην αναζήτησή μου για μια φρέσκια καλλιτεχνική ματιά, είχα την τύχη να συναντήσω την ταλαντούχα ζωγράφο και γραφίστρια Βένια Κουντούρη. Το εξώφυλλο που φιλοτέχνησε, με σινική μελάνη και μεικτή τεχνική, δίνει στην κυκλοφορία μια επιπλέον διάσταση, την οποία αποζητούσα αλλά δεν ήξερα ποια ακριβώς έπρεπε να είναι. Ευτυχώς ήξερε εκείνη.

Στο “Δεν Χάθηκα” μιλάει ένας ταξιδευτής: αφηγείται τις περιπέτειές του και υπόσχεται επιστροφή, με μια διάθεση για αποδοχή και επανόρθωση. Θα μπορούσε να είναι το γράμμα ενός σύγχρονου Οδυσσέα, ο οποίος, αφού δόθηκε αληθινά στον πυρετό του ταξιδιού, πλέον αποζητά την αγκαλιά των αγαπημένων του προσώπων.

Ή, αλλιώς, θα μπορούσε να είναι απλώς η απάντηση στο ερώτημα: «Καλά, πού χάθηκες εσύ τόσον καιρό;»

Ε, λοιπόν, να ‘μαι. Δεν χάθηκα.

                                                                                                                       

Μ.Τ.

Φεβρουάριος 2026

 

Μουσική - στίχοι: Μιχάλης Τσαντίλας

Παραγωγή - μίξη - mastering: Νίκος Ottomo Αγγλούπας (https://www.instagram.com/ottomoangloupas)

Εξώφυλλο - γραφιστική επιμέλεια: Βένια Κουντούρη (venia.kount@gmail.com)

 

Διαθέσιμο σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες και τα διαδικτυακά καταστήματα

 

Ακούστε το τραγούδι στο YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=F2YLLy6iiVM

 

Επίσημη ιστοσελίδα: https://mictsant.weebly.com/

Facebook σελίδα: https://www.facebook.com/michalistsantilas/

Instagram: https://www.instagram.com/arockaria/

Bandcamp: https://michalistsantilas.bandcamp.com/

 

Προηγούμενοι σταθμοί της ως τώρα διαδρομής:

- 2007: πρώτη εμφάνιση ως τραγουδοποιός στον τελικό του Φεστιβάλ Νέων Δημιουργών Κοζάνης, με το τραγούδι "Και Τι Μ’ Αυτό;".

- 2009: συμμετοχή στη διεθνή συλλογή Rock 4 Life International Vol. 14, της αμερικανικής εταιρείας Quickstar Productions, με το τραγούδι “Wayward Blues”.

- 2011: συμμετοχή στη συλλογή Αινίγματα Και Μυστικά 2, των Underground Tapes, με το τραγούδι “Μέσα Στον Πυρετό”.

- 2012: Σκιά Στο Μυαλό (CD/download/streaming). Ντεμπούτο άλμπουμ σε παραγωγή Κώστα Παρίσση και διανομή από τον Μετρονόμο. Δέκα ορίτζιναλ τραγούδια (τα δύο αγγλόφωνα) και μία μελοποίηση του ποιήματος “Ήθελα” του Νίκου Καββαδία.

- 2014: συμμετοχή στη συλλογή The Indie Side Of Music Vol. II, του μπλογκ Καλώς Ήρθατε Στο Γιουσουρούμ..., με το τραγούδι “Take Me Away”.

- 2015: What You See Is Just A Lie (CD/download/streaming). EP με τέσσερα αγγλόφωνα τραγούδια, σε παραγωγή Χρήστου Χριστοδούλου. Ανεξάρτητη κυκλοφορία.

- 2017: συμμετοχή στο άλμπουμ Fragrances Of Yesterdays, του ελληνικού metal συγκροτήματος Moaning Silence, με την οργανική σύνθεση “Entering The Great Night”.

- 2017-2020: ίδρυση και συντονισμός της μουσικής κολεκτίβας ΜΟΥ.Σ.ΣΑ. (Μουσική Συλλογικότητα Σαντορίνης).

Ο Γιάννης Κονταράτος γράφει για το "Χρονοτριβείο"

Χρονοτριβείο

 

Ο δίσκος Χρονοτριβείο βασίστηκε πάνω σε ποιήματα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη με το κύριο θέμα του να είναι ο χρόνος, ή αλλιώς το πέρασμα του χρόνου, η νοσταλγία, οι αναμνήσεις, και όχι μόνο. Η ιδέα του δίσκου γεννήθηκε από την επιθυμία μου να φτιάξω ένα μουσικό έργο πάνω σε αυτή τη θεματολογία, καθώς με βασάνιζε πολύ εκείνη την περίοδο. Κάπως ήθελα να ξορκίσω αυτά τα συναισθήματα. Διαβάζοντας μια ποιητική συλλογή του Λαπαθιώτη, συνειδητοποίησα ότι υπήρχαν ποιήματα που με εκφράζαν απόλυτα στιχουργικά σε αυτό το θέμα. Έτσι άρχισα να τα βάζω ένα-ένα στην άκρη μέχρι που κατέληξα σε ένα αριθμό ποιημάτων όπου θα μπορούσε να στηθεί ένας δίσκος. Μου άρεσε εξ αρχής η ιδέα ενός "concept" δίσκου και έτσι τα έβαλα σε μία σειρά ώστε να υπάρχει, κατά κάποιο τρόπο, μια αρχή, μέση και τέλος.

 

Ύστερα μπήκε η μουσική. Κάποια κομμάτια στέκονται καλύτερα άμα τα ακούσει κανείς μέσα στη ροή από ότι ξεχωριστά.  Έχεις μπει μέσα σε αυτό συναισθηματικά και λειτουργεί καλύτερα ως μέρος ενός συνόλου. Όπως επίσης και τα διαφορετικά μουσικά στοιχεία του δίσκου, κουαρτέτο εγχόρδων μαζί με πνευστά, παραδοσιακά όργανα, πιο ηλεκτρονικά-ambient καθώς και ένα λαϊκό, αποκτούν μια συνοχή το ένα δίπλα στο άλλο. Τουλάχιστον έτσι λειτουργεί σε εμένα. Σε όλα αυτά προσπάθησα όσο μπορούσα να ακολουθήσω τα λόγια.

 

Το όνομα του δίσκου προέκυψε από μια μικρή φράση που είχα σημειώσει στο σημειωματάριό μου από ένα βιβλίο. "Χρονοτριβείο εποχών και ονείρων", σαν να λέμε το απόσταγμα του χρόνου. Στο δίσκο έχω τη χαρά να συμμετέχουν επίσης η Ασπασία Στρατηγού, ο Παντελής Νικηφόρος, από το συγκρότημα Λάμδα, και ο Θοδωρής Κρητικός, παρέα με 20 μουσικούς πάνω κάτω. Ο δίσκος κυκλοφόρησε από την εταιρία Μετρονόμος σε όλες τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες καθώς και σε φυσική μορφή  24 σελίδων με πολύ όμορφο φωτογραφικό υλικό από τις ηχογραφήσεις.

Γιάννης Κονταράτος

Πες, η αγάπη τι έχει γίνει - Maria Firligu

 

Ενιωθε μελαγχολία. Ήμουν δεκαπέντε όταν τον διάβασα και είπα: «κι εγώ». Καθρεφτίστηκα στα ποιήματά του και τα έκανα μουσική, τότε που τα συναισθήματα δεν έβγαιναν με λέξεις. Είκοσι χρόνια μετά, το σπίτι έγινε το στούντιό μου. Ο θόρυβος από το δρόμο, την πολυκατοικία, το ρολόι — όλα είναι εδώ. Ίσως γι’ αυτό είναι αληθινά.

Μαρία Φιρλίγκου

***

Note for International Listeners

This album is based on the poetry of Kostas Karyotakis (1896–1928). His work is marked by a deep existential melancholy, irony, and lyrical intensity that resonate even a century later. All lyrics appear in their original Greek, as written by Karyotakis. No English translations are included, in order to preserve the original tone. Even if you don’t understand the language, we invite you to experience the poetry through the music — to feel the emotion, the mood and the atmosphere.

"Τα αγριόχορτα" (μουσική: Αρετή Κοκκίνου, στίχοι: Ειρήνη Παπαδοπούλου, ερμηνεία: Βασίλης Γισδάκης)

Για τα παιδιά των ναυαγίων, των πολέμων, των νοσοκομείων, των δρόμων, των καταυλισμών, της διπλανής πόρτας.

Από το βιβλίο cd "Tο Σ' Αγαπώ του Κόσμου" (Μετρονόμος, 2022).

Τύμπανα Σωκράτης Γανιάρης

Μπάσο: Βαγγέλης Ζωγράφος

Πιάνο: Ιωσήφ Χυδήρογλου

Κιθάρες : Αρετή Κοκκίνου

Μίξη-mastering: Ιωσήφ Χυδήρογλου, studio Dotwav

Video: Δημήτρης Συλβέστρος

«Όταν ο σπουδαίος Κώστας Φασουλάς με κάλεσε να συμμετέχω ως συνεργαζόμενη συνθέτης στο χειμερινό σεμινάριο στιχουργικής του το 2019 στο Μικρό Πολυτεχνείο ένιωσα μεγάλη χαρά και τιμή. Στην πορεία, απόλαυσα το ταξίδι της γέννησης και της επεξεργασίας του λόγου μέσα από το φίλτρο της τεχνικής αλλά και του συναισθήματος. Η εκφορά του στίχου, που συχνά αποτελεί και δημόσια συναισθηματική έκθεση του γράφοντα δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Η καθοδήγηση του Κώστα Φασουλά υπέροχη, η όλη εμπειρία ώρες ώρες μυσταγωγική.

Στο σεμινάριο εκείνης της σεζόν συμμετείχαν δεκαέξι ταλαντούχοι άνθρωποι που γνώριζα σιγά σιγά μέσα και από τους στίχους τους. Κάποιοι είχαν ήδη βγει στη δισκογραφία ή είχαν κυκλοφορήσει ποιητικές συλλογές, άλλοι ήταν τότε στα πρώτα τους βήματα. Μεσολάβησε η πανδημία και η απομόνωση, με αποτέλεσμα η δουλειά αυτή να αρχίσει να υλοποιείται στο στούντιο το καλοκαίρι του 2021. Το πέρασμα αυτού του χρονικού διαστήματος δεν έσβησε την όμορφη γεύση της εμπειρίας του σεμιναρίου. Κάθε ένας από αυτούς τους στίχους, κομμάτι των δημιουργών τους, με άγγιξε με ιδιαίτερο τρόπο και δημιούργησε μέσα μου ξεχωριστές εικόνες. Είμαι σίγουρη ότι αυτοί οι στιχουργοί έχουν πολλά ακόμα όμορφα πράγματα να μας δώσουν στο μέλλον. Τους ευχαριστώ γι' αυτό που μοιραστήκαμε και βέβαια ευχαριστώ ιδιαίτερα τον Κώστα Φασουλά που ήταν ο εμπνευστής της συνάντησης αυτής.

Οι δυο καταξιωμένοι ερμηνευτές της δουλειάς αυτής, ο Βασίλης Γισδάκης και η Αφεντούλα Ραζέλη με τις εξαίσιες, εύστοχες κι ευαίσθητες ερμηνείες τους, έδωσαν την πνοή στα τραγούδια. Άλλοτε τρυφερά κι άλλοτε δυναμικά, απέδωσαν με τον καλύτερο τρόπο το ύφος, τα συναισθήματα και τις εικόνες των τραγουδιών, προσαρμοζόμενοι στη διαφορετικότητα τους! Συγκινητική είναι και η συμμετοχή της Χρύσας Βλάμη στο νανούρισμα που είναι το φινάλε της δισκογραφικής δουλειάς. Τους ευχαριστώ που αγάπησαν αυτήν την ιδιαίτερη δουλειά!!!»

Αρετή Κοκκίνου

Σοφία Καμαγιάννη: Για "Το ερωτευμένο σύννεφο"

Η ιδιαίτερη πρόκληση στο συγκεκριμένο έργο, και έμπνευση για τη σύλληψή του, ήταν η δραματουργική επιλογή η (εξαιρετική) παιδική – νεανική χορωδία Rosarte, στην οποία είναι αφιερωμένο το έργο, να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο. Στη συνέχεια, μέσα από τη λιμπρετική επεξεργασία από την Ελένη Ζαφειρίου, η οποία έκανε μια εμπνευστική ποιητική μεταφορά του παραμυθιού, προέκυψε η τελική μορφή του ρόλου της χορωδίας ως συγγραφέας – αφηγητής – χορός. Αφηγείται την ιστορία, στέκεται στα νοήματά της, αλλά κατά τόπους συμμετέχει σε αυτά που λένε οι ρόλοι, συμπάσχοντας και ακολουθώντας τη ροή, καθορίζοντας πολύ και τον τρόπο μουσικής γραφής. Χωρίς ίχνος όμως παιδοκεντρικών «ευκολιών», μετά από συνεννόηση και συνεργασία μεταξύ μας.

Στο μουσικό ύφος, ο έντονος λυρισμός εναλλάσσεται με ρυθμικό δυναμισμό απορρέοντα από τη συνεχή δράση και τις συγκρούσεις και εξίσου σημαντικό δραματουργικά, γι’ αυτό και έδωσα μεγάλη έμφαση στους τρόπους έκφρασής του. Οι ηλεκτροακουστικοί ήχοι που παρεμβάλλονται –επεξεργασμένοι φυσικοί ήχοι– διευρύνουν τον φαντασιακό χώρο στη Χώρα της Φλογέρας ή προσδίδουν ιδιότητες στα λουλούδια (θρήνος) φτιάχνοντας ιδιότυπους ηχητικούς όγκους μαζί με τις ζωντανές φωνές. Ο συνδυασμός όλων των στοιχείων σε μια σύγχρονη μουσική γλώσσα είχε ως στόχο τη λειτουργία των συμβολισμών στα πιο βαθιά στρώματα των υψηλών δονήσεων – συναισθημάτων – σκέψεων και μηνυμάτων που περνά αυτό το έργο.

Διαβάζοντας το σημείωμα αυτό δύο χρόνια μετά την απότομη παύση της πρώτης μας προγραμματισμένης παρουσίασης, η σκέψη μου ήταν να γράψω κάτι τελείως διαφορετικό υπό την επήρεια των συναισθηματικών κραδασμών και τεράστιων αλλαγών που έχει προκαλέσει η πανδημία. Το άφησα τελικά ως είχε, μόνο νιώθω να προσθέσω δύο λέξεις. Συγκίνηση και ευγνωμοσύνη.

Σοφία Καμαγιάννη

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

Παραστάσεις για παιδιά

ΤΟ ΕΡΩΤΕΥΜΕΝΟ ΣΥΝΝΕΦΟ

Σοφία Καμαγιάννη

Όπερα για παιδιά και νέους

08, 09, 13, 14, 15, 16 Ιαν 2022

Βασισμένο στο ομώνυμο παραμύθι του Ναζίμ Χικμέτ

Πρώτη παρουσίαση / Ανάθεση της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ

Βραδινές παραστάσεις • Ώρα έναρξης: 20.30 (Κυριακή 19.30)
8, 9, 13, 14, 15, 16 Ιανουαρίου 2022

Πρωινές παραστάσεις • Ώρα έναρξης: 11.00
8, 9, 15, 16 Ιανουαρίου 2022

Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

10 years of Horror & Romance: Music inspired by Stefanos Rokos’ exhibition

 

Pavlos Pavlidis - The Lost Engine / Παύλος Παυλίδης - Ο Χαμένος Κινητήρας

10 years of Horror & Romance: Music inspired by Stefanos Rokos’ exhibition

Released: December 11, 2020

Since the release date of the musical compilation Horror & Romance On Another Planet, which accompanied my art exhibition of the same name, my mind has been seeking ideas for future events celebrating its anniversary. It’s something that I often catch myself doing – making long-term plans before I even finish what I’ve been working on. Of course, back then I couldn’t imagine that 10 years would go by so quickly, or that in 2020 humanity would be overwhelmed by an uncontrollable pandemic called COVID-19. I’d have two children at the most, I thought. “And nothing has changed, Everything has changed” David Bowie sings on Sunday, who has passed in the last ten years that have taken place. 

Therefore, from early on I was thinking of choosing 3-4 songs from the compilation’s original 18, and asking the musicians to rework them to release an EP vinyl celebrating 10 years of Horror & Romance. I wanted to do the same with the cover art, in other words do my own kind of remix, aiming for a new approach to the same subject, by featuring a new heroine who comes head-to-head with a squid instead of an octopus. A change so simple, but by nature carrying a different tone.

The major difficulty of the project was deciding which songs to choose, given that all 18 of the previous release have a special meaning to me. I love them all regardless, and no matter how many times I listen to them they always touch me and honor both myself and my paintings.

The Fiery Furnaces rearrange their 8-minute psychedelic epic, this time with Eleanor Friedberger on the vocals. I also like how Another Romance on Planet Horror in 2010 was the last record released by the Friedberger Siblings as The Fiery Furnaces before their break, and that today’s adaptation of the song coincides with their official reunion.

Steven’s Dream by Manolis Aggelakis becomes Το όνειρο του Στέφανου (To oniro tοu Stefanοu), and gives the most personal touch to the compilation, with a piece that could be one of my visual works.

With the dance remix of Between Atoms, Krista Muir changes the tone of the original composition, which fittingly ended the compilation in 2010. A slow, sensitive, intensely emotionally charged song takes on a new stance.

A surprise on the release of “10 Years of Horror & Romance” is “The Lost Engine” by Pavlos Pavlidis, a song which Pavlos didn’t manage to produce in time when we were putting together the final material for the album’s mastering. It is therefore the missing track, the lost 19th unreleased song from the album and now is part of the project – altered and reworked.

I want to thank again all the artists and partners of the initial release, as well as everyone who supported this ambitious idea, the realization of which was for me one of the most important steps I’ve taken to best explore both my artistic vision and my love of music. 

Today, ten years later, I am happy that we are still here, creating and being moved in different ways, even under such difficult conditions. Eleanor, Matt, Pavlos, Krista, Manolis, Manolis, Manolis, Chrisanthos, Constantina, Anastasia, Chronis, Despina, Chryssa, Aris, Kormoranos, Maria, Harry, Panagiotis, Ypatios, Theodore, Iro, Kostas and all the United We Fly team, thank you from all my heart. Maybe someday we can do something again for 150 years of Horror & Romance.

Stefanos Rokos,

September 2020

The art exhibition Horror & Romance On Another Planet and the first presentation of the musical compilation of the same name took place in November of 2010 in the art gallery “Agathi”. The CD was released in 1.700 numbered copies and includes 18 original songs written by both Greek and international musicians, inspired by the aforementioned collection of works by Stefanos Rokos.

To Arleta and her Horoscope (1945-2017)

Manolis Aggelakis - Steven’s Dream / Μανώλης Αγγελάκης - Το όνειρο του Στέφανου

Βαγγέλης Κορακάκης: Άδολη σιωπή

 

ΠΡΩΙΝΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

Ἐκεῖνα τά πόδια μέ τίς φλέβες καί τούς κιρσούς, πού τά ζέσταινε ἕνα μαντίλι τυλιγμένο στό πρόσωπο τῆς ἀπόγνωσης, ἔσμιγαν τό χάραμα στή στάση τοῦ πρώτου λεωφορείου μέ τά παραμορφωμένα χέρια ἐκείνων πού εἶχαν σκάσει ἀπό τό κρύο καί τόν ἀσβέστη.

Ὅσοι περαστικοί γυρνοῦσαν ἀπό τή νυχτερινή κραιπάλη ἦταν γι’ αὐτούς ἀνύπαρκτοι, καθώς δέν τήν εἶχαν γνωρίσει ποτέ, καί τό χειρότερο, γιατί τό ἤξεραν ὅτι δέν πρόκειται ποτέ νά τή γνωρίσουν.

Μέσα ἀπό τήν παγωμένη τους σιωπή ἀντάλλαζαν βλέμματα πού ἔμοιαζαν μέ ἀσύμβατες εὐθεῖες πού ζητοῦσαν ἀποκατάσταση τροχιᾶς, καί ὁ βουβός ἀναστεναγμός τους ἔκανε τή γῆ νά τρέμει ἀπό τήν κούραση καί τό ἄδικο πού τούς ἔπνιγε.

Βαγγέλης Κορακάκης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Βαγγέλης Κορακάκης

Άδολη σιωπή

ΒΙΒΛΙΟ - CD

ISBN: 978-618-5339-67-8, σελίδες: 72 μέγεθος: 14x21εκ.

Μετά από πέντε χρόνια αποχής από τη δισκογραφία αλλά συνεχούς δημιουργίας, ο Βαγγέλης Κορακάκης επιστρέφει με το βιβλίο – cd «Άδολη σιωπή» που κυκλοφορεί από τον Μετρονόμο.

Η «Άδολη σιωπή» είναι η αποτύπωση του ψυχισμού τοy Βαγγέλη Κορακάκη με μικρά αφηγήματα που φανερώνουν ποίηση κρυμμένων μυστικών και συνοδεύονται από δέκα τραγούδια με το γνώριμο και ιδιαίτερο λαϊκό του ύφος.

Ερμηνεύει ο ίδιος και σε δύο τραγούδια ο Βασίλης Κορακάκης. Στα φωνητικά συμμετέχουν η Ασπασία Στρατηγού και Ανατολή Μαριόλα.

Την έκδοση επιμελήθηκε ο Θανάσης Συλιβός ενώ το εξώφυλλο είναι ένα έργο του εικαστικού Κώστα Λαδόπουλου.

«Τα κείμενα της Άδολης Σιωπής είναι μια διαφορετική εκδοχή των τραγουδιών μου, για έναν κόσμο που πίστεψα και εγκλωβίστηκα στο όραμά του»

Βαγγέλης Κορακάκης

Θέμης Ανδρεάδης: "Ο Πρωταθλητής"

 

Ο Πρωταθλητής, 1975

Ηταν ο 3ος προσωπικός μου δίσκος και σηματοδοτούσε την αρχή της συνεργασίας μου με την δισκογραφική εταιρεία Minos.

Χωρίς τους Λογοθέτη - Κιουρκτσόγλου έκανα μιά συρραφή απο τραγούδια που επέλεξα και που μου πρότεινε ο παραγωγός μου Αχιλλέας Θεοφίλου.

Τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης μεγάλη αποδοχή είχαν τα ρεμπέτικα τραγούδια. Έτσι κι εγώ με την βοήθεια του ρεμπετολόγου Κώστα Χατζηδουλή επέλεξα πέντε ρεμπέτικα και σμυρνέικα τραγούδια που είχαν στοιχεία ''σατιρικά'' και ανήκαν στην προπολεμική εποχή.

Δεύτερες φωνές έκανε η αγαπημένη Χάρις Αλεξίου.

Η άλλη πλευρά του δίσκου αποτελείτο απο σύγχρονα τραγούδια όπως δύο επανεκτελέσεις-διασκευές τραγουδιών του Δ. Σαββόπουλου, δύο δικά μου τραγούδια σε στίχους Μάκη Φωτιάδη και Μάνου Ελευθερίου και τρία τραγούδια του Βασίλη Δημητρίου σε στίχους Κ. Μουρσελά και Μάνου Ελευθερίου.

Η ενορχήστρωση ήταν του Τάσου Καρακατσάνη και στα τραγούδια του, του Βασίλη Δημητρίου.

Τα σκίτσα του εξωφύλλου του Νίκου Μαρουλάκη. Οι φωτογραφίες του Άρη Χρυσάγη.

Η ηχοληψία έγινε στα studio της Columbia το 1975. Ηχολήπτες Ο Στέλιος Γιαννακόπουλος και ο Γιώργος Κωνσταντόπουλος.

Θέμης Ανδρεάδης

Ευγένιος Σπαθάρης - "Ο Καραγκιόζης και οι Βάτραχοι"

Κείμενα : Γιώργου Παυριανός

Μουσική : Δημήτρης Λέκκας

Παίζει: Ευγένιος Σπαθάρης

Τραγουδάει: Νίκος Δημητράτος

Όταν ο Καραγκιόζης αποφάσισε να παίξει τους "Βάτραχους" του Αριστοφάνη, πήρε και διάβασε το πρωτότυπο κείμενο. Εκεί, ο θεός Διόνυσος βάζει τους δύο μεγάλους τραγικούς, τον Αισχύλο και τον Ευρυπίδη, να διαγωνιστούν στην ποιητική τέχνη, για να πάρει το νικητή από τον Άδη στον Απάνω Κόσμο. Αλλά ο Καραγκιόζης που είναι πάντα παιχνιδιάρης και του αρέσει να κάνει το δικό του, άλλαξε το πρωτότυπο. Έτσι ο Διόνυσος έγινε υπουργός, ο Αισχύλος έγινε Αισχυλάκης και μερικούς πόντους ψηλότερος, κι ο Ευρυπίδης έγινε Ευρυπιδάκις και μερικά κιλά βαρύτερος. Μ' αυτόν τον τρόπο έφερε τα πράγματα στα μέτρα του ο πονηρός.

Ο μουσικός μπήκε γρήγορα στο νόημα κι έγραψε τραγούδια που να ταιριάζουν στους κανόνες αυτού του παιχνιδιού. Και ο τραγουδιστής, που τραγουδάει ο ίδιος και τα οχτώ τραγούδια, είχε ιδέες και δούλεψε σκληρά γι' αυτές. Όσο για τον ανεπανάληπτο Σπαθάρη, αυτός πια, γνωρίζοντας καλά τι θέλει ο Καραγκιόζης, έβαλε όλη τη μεγάλη τέχνη του κι έκανε θαύματα...Τώρα, τι έχει μείνει από τον Αριστοφάνη και τι έχει προσθέσει ο Καραγκιόζης, δεν είναι σε θέση να το πει ούτε ο ίδιος. Επειδή όμως άρχισε να ψιθυρίζεται ότι το δίσκο τον έκανε, μόνο και μόνο για να σατιρίσει δύο συνθέτες, με παρακάλεσε να διευκρινίσω πως κάθε ομοιότητα μ' αυτούς τους δύο συνθέτες είναι τυχαία και πως το έργο μόνο για το κέφι του το έκανε ο άνθρωπος και για να διασκεδάσει ο κόσμος. Όλα τα άλλα είναι εκ του πονηρού.

Γιώργος Παυριανός

Χριστίνα Μαγιάκη: Για το τραγούδι "Στο Καρά Τεπέ"

Στο Καρά Τεπέ

Στίχοι: Χριστίνα Μαγιάκη

Μουσική: Βασίλης Προδρόμου

Τραγούδι, κιθάρα: Βασίλης Προδρόμου

Μπουζούκι: Μανόλης Πάππος

Ακορντεόν: Dasho Kurti

Κοντραμπάσο: Δημήτρης Σίντος

Ποίηση, αφήγηση: Wael Habbal

Στο τέλος του 2020, οι φωτογραφίες απο το Καρά Τεπέ με τις λευκές σκηνές στοιχισμένες αυστηρά, τα ξυπόλητα πόδια των παιδιών βουτηγμένα στη λάσπη και η απελπισία που κραύγαζε απο την κάθε εικόνα δεν μπορούσαν να μας αφήσουν αδιάφορους. Το προσφυγικό είναι ένα ζήτημα που έχει απασχολήσει την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια κι εμείς ήρθαμε κοντά σε αυτό μέσα απο ανθρώπους που γνωρίσαμε και ιστορίες που ακούσαμε.

Αποφασίσαμε να γράψουμε αυτό το τραγούδι και ζητήσαμε απο τον Wael να συμμετέχει με την αφήγηση του ποιήματος του προκειμένου να δημιουργήσουμε ένα συλλογικό έργο που θα αγγίξει τις καρδιές όσων αναζητούν την ελευθερία και παλεύουν γι αυτήν. Η γνωριμία με τους μουσικούς - Μανώλη Πάππο, Dasho Kurti, Δημήτρη Σίντο - αλλά και με τον συνθέτη-ερμηνευτή Βασίλη Προδρόμου έγινε στην μπουάτ “Απανεμιά” μια Κυριακή του χειμώνα το 2018. Η συγκίνηση που προκαλεί το μπουζούκι σε συνδιασμό με την μελωδικότητα του ακορντεόν, την αγκαλιά του κοντραμπάσου και την ζεστασιά της φωνής δημιουργούν ένα ζεϊμπέκικο, γνώριμο και ταυτόχρονα μοναδικό, σαν να ταξίδεψε απο κάποια παλιότερη εποχή.

Κάθε φορά που κάποιος θα σιγοτραγουδήσει τους στίχους μας θα έχουμε πετύχει μια μικρή νίκη, να ενισχύσουμε την ενσυναίσθηση του, να τον ενθαρρύνουμε να μπει στη θέση των πεινασμένων παιδιών και των φοβισμένων ανθρώπων που ζουν κάτω απο τέτοιες σκληρές συνθήκες.

Η ανθρωπιά που τραγουδάμε ξεκινάει απο την ψυχή του απλού λαού και καταλήγει σε αυτόν.

Χριστίνα Μαγιάκη

Θέλω να τα πω

 

Πριν από ένα ή και μισό αιώνα το τραγούδι ήταν στιχάκια του δημοτικού της λογοτεχνίας με μουσική ανάλογη «πάρε με Αντριάνα μου να σε βοηθώ στην πλύση και να σου κουβαλώ νερό απ’ το βατραχονήσι». Κουβέντες χωρίς «βάθος» αλλά και «τεχνική» αντιπαραγωγική. Ασφυκτικά μέτρα με ομοιοκαταληξίες που σπάγανε το κεφάλι τους να «σκαρώσουν» οι ποιητές, όπως σπάγανε το κεφάλι τους οι αρχιτέκτονες να σκαρώσουν «αρμονικά» διακοσμητικά να στολίσουν τα κτίρια μέσα κι έξω. Φταίνε βέβαια και οι «γλωσσονόμοι» που γράφανε στα λεξικά και εξακολουθούνε να το γράφουνε πως «ποίηση είναι η λογοτεχνική δημιουργία σε στίχους».

Έπειτα ήρθε η «προοδευτική» εξέλιξη κι έβαλε τα πράγματα στη θέση τους. Η μουσική «τέχνη» χωρίστηκε σε «άτεχνη» και «έντεχνη». Μουσική μαθηματική, εξευγενισμένη, γραμμένη επιστημονικά με φθόγγους «ειδικούς». Ντυμένο μ’ αυτή τη «νέα» μουσική «πέρασε» κι έγινε προσιτό το μεγαλειώδικο έργο των πολλών μεγάλων.

«άξιον εστί το κάμα που κλωσάει

στο γιοφύρι από κάτω τα ωραία κοτρόνια

τα σκατά των παιδιών με την πράσινη μύγα»

«τούτη η κολώνα έχει μια τρύπα

βλέπεις την Περσεφόνη;»

- Δεν είναι τραγικό αν σε καταλάβουν και δεν σε δεχτούν, τραγικό είναι να σε δέχονται χωρίς να σε καταλαβαίνουν - Τούτο το τελευταίο δεν είναι «ποίηση» είναι ένα απ’ τα πιστεύω μου.

Τα τραγούδια που υπάρχουν σ’ αυτό το δίσκο είναι «απλοϊκά τραγουδάκια» με «άτεχνη» μουσική και στίχους με θέματα που καίνε εμένα κι όσους δεν τη «βρίσκουν» καθόλου - ποτέ - και με τίποτα.

Φοβάμαι πως θα «σοκάρουν» όσους τη «βρίσκουν» με την τρύπα της κολώνας, την Περσεφόνη, την πράσινη μύγα και τα σκατά των παιδιών.

 

Άκης Πάνου

ΘΕΛΩ ΝΑ ΤΑ ΠΩ, 1982

Αλέξανδρος Καψοκαβάδης: Νυχτέρι

 

Το Νυχτέρι είναι ένα μπουκέτο με λουλούδια· μικρά ή μεγάλα, πολύχρωμα μα ταπεινά. Και είναι ολόφρεσκο –παρότι καμωμένο από παλιά υλικά– αφού το φρόντισαν με κόπο και με αγάπη... Το Νυχτέρι είναι ένα μυστικό ησυχαστήριο που μέσα του μπορεί κανείς να ακούσει τη φωνη της καρδιάς του· ένα κρυφό καταφύγιο μέσα στο οποίο, ίσως, κάποιος θα βρει τον εαυτό του... Το Νυχτέρι είναι ένα δημιούργημα της νύχτας, το οποίο προσπαθεί να ανακαλύψει το διάφανο πεδίο που ανοίγεται πίσω από το βαθύ μαύρο. Ψάχνει το πέρασμα που οδηγεί στο φως, απ' το σκοτάδι...

Το Νυχτέρι αφιερώνεται σε όλες τις μουσικές και τα τραγούδια που ζήσαν ζωή καθηλωμένη σ’ ένα φέρετρο. Γιατί είναι σαν νεκρά τα παιδιά της έμπνευσης που μένουν κλειδωμένα στο συρτάρι...

Αλέξανδρος Καψοκαβάδης

Ο Αλέξανδρος Καψοκαβάδης παρουσιάζει την τρίτη προσωπική δισκογραφική δουλειά του, με τίτλο «Νυχτέρι», για την οποία έχουμε πάρει ήδη μια γεύση με την κυκλοφορία της ομώνυμης ορχηστρικής σύνθεσης, λίγους μήνες πριν. Το άλμπουμ περιέχει οχτώ τραγούδια και δύο οργανικά κομμάτια · όλα σε μουσικές του τραγουδοποιού.

Συνδετικό στοιχείο των συνθέσεων είναι το γεγονός ότι αυτές δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες παλαιών προγραμμάτων και συνεργασιών οι οποίες δεν ολοκληρώθηκαν, με συνέπεια να μην κυκλοφορήσουν ποτέ.

Τους στίχους των τραγουδιών υπογράφουν οι Μαρίνος Καρβελάς, Δημήτρης Παπαχαραλάμπους, Βασίλης Κομύτης, Σταύρος Δάλκος, Κώστας Μπακούρης και Αλέξανδρος Τσώτσης και ερμηνεύουν ορισμένοι από τους καλύτερους τραγουδιστές της νέας γενιάς: Ασπασία Στρατηγού, Μαρία Αναματερού, Ζαχαρίας Καρούνης, Πέτρος Κουλουμής, Θοδωρής Μέρμηγκας, Βασίλης Προδρόμου, Μάνος Σύριος.

Ο Μικρούτσικος για τη νέα ηχογράφηση της "Καντάτας για τη Μακρόνησο"

 

«Το ΚΚΕ, στο πλαίσιο του εορτασμού των 100 χρόνων από την ίδρυσή του, με κάλεσε να δώσω τρεις συναυλίες με αυτά τα έργα και αυτό ήταν μέγιστη τιμή για μένα. Ήταν όμως ταυτόχρονα και μία μεγάλη πρόκληση.

Ειδικά η ‘Καντάτα’ είναι οριακό έργο στη δημιουργία μου, σε ό,τι αφορά και το περιεχόμενο αλλά και τη φόρμα. Παίχτηκε όμως λίγες φορές από το 1976 έως το 1983 στην Αθήνα, στο Βερολίνο, στη Βιέννη και στην Όπερα της Γλασκόβης και μετά... κοιμήθηκε.

Δουλεύοντας την ‘Καντάτα’ και τη ‘Σπουδή’, αρχικά για τις συναυλίες, ενορχήστρωσα εκ νέου πολλά μέρη τους, διατηρώντας απολύτως τη φόρμα της αρχικής εκδοχής. Πρόσθεσα όμως στοιχεία, πρόσθεσα και αφαίρεσα ταυτοχρόνως όργανα, κάνοντας ακόμα πιο στέρεη τη φόρμα, που στηρίζεται σε εναλλαγές του ατονικού τρόπου με το τονικό σύστημα. Η παλιά ενορχήστρωση και μορφή είναι ‘εδώ’ αλλά ταυτοχρόνως είναι ‘άλλη’. Πρόκειται δηλαδή για μια επαναδημιουργία, με όλο το προηγούμενο υλικό να είναι παρόν.

Η ‘Καντάτα για τη Μακρόνησο’ είναι ένα έργο που δεν ανήκει μόνο στους δημιουργούς του. Ανήκει σε όσους αγωνίστηκαν και πάλεψαν μέσα από τις γραμμές του Κόμματος αλλά και δίπλα σ' αυτό, σε χρόνους ζοφερούς. Σε όσους εκτελέστηκαν, βασανίστηκαν, φυλακίστηκαν και αντιστάθηκαν. Σε όσους πάλεψαν για μια δίκαιη κοινωνία. Όπως και η ‘Σπουδή σε ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκη’, του ποιητή που εξέφρασε με τη μεγάλη τέχνη του την πιο δημιουργική και απελευθερωτική δεκαετία που γνώρισε ποτέ ο κόσμος. Τη δεκαετία του '20 στην ΕΣΣΔ. Ποιήματα μεταφρασμένα έξοχα από τον Γιάννη Ρίτσο.

Τα έργα αυτά παίχτηκαν στον φυσικό τους χώρο και οι 22.000 θεατές που τα παρακολούθησαν δημιούργησαν την πιο κατανυκτική ατμόσφαιρα που έχω ζήσει ποτέ. Τους ευγνωμονώ. Όπως και τον Δημήτρη Κουτσούμπα για το απίστευτα συγκινητικό αλλά και καίριο κείμενό του γι' αυτά τα έργα και γενικότερα για τη συνολική εργασία μου.

Μπήκαμε στο στούντιο ενθουσιασμένοι και ηχογραφήσαμε εκ νέου τα δύο αυτά οριακά μου έργα. Το αποτέλεσμα έξοχο χάρη στους μουσικούς, στους τεχνικούς, στο στούντιο και τους δύο σπάνιους συνεργάτες μου που τραγούδησαν εκπληκτικά. Την Ρίτα Αντωνοπούλου και τον Κώστα Θωμαΐδη. Τους ευχαριστώ όλους από την καρδιά μου για την ψυχική ανάταση που μου χάρισαν».

Θάνος Μικρούτσικος

Ο Θάνος Μικρούτσικος για το "Ευριπίδης IV"

 

Η δουλειά μου εκτείνεται από τον χώρο του απλού τραγουδιού μέχρι και την ηλεκτρονική μουσική. Γράφω τραγούδια απλά, μερικές φορές μάλιστα κατάλληλα για να τραγουδηθούν από πολύ κόσμο. Περνώ μέσα από τη θεατρική μουσική, ασχολούμαι με χώρους συνθετότερης μουσικής με βάση το τραγούδι, με μουσική δωματίου, μέχρι και ηλεκτρονική μουσική. Υπάρχει δηλαδή εδώ - και αυτό δεν είναι άξιο λογικό πού λέω, αλλά οπωσδήποτε είναι ένα αντικειμενικό στοιχείο - ένα ευρύ φάσμα μουσικής δραστηριότητας. Ορισμένοι από τούς δίσκους μου είναι τραγούδια ή κύκλοι τραγουδιών. Χωρίς να υποτιμώ καθόλου αυτή μου τη δουλειά (είναι γνωστό πια, ότι δεν συμφωνώ και το έχω πει επανειλημμένα, με τον διαχωρισμό σοβαρός και ελαφριάς μουσικής), πιστεύω ότι στην καλύτερη περίπτωση θα έχουμε να κάνουμε με μια σειρά από καλά τραγούδια. Τίποτα λιγότερο, τίποτα περισσότερο. Εκείνο πού έχει σημασία για μένα και τη δουλειά μου είναι εργασίες πού πρόθεσή τους (για το αποτέλεσμα είμαι ό πλέον αναρμόδιος να μιλήσω) είναι ένα βήμα παραπέρα. Ο στόχος τους είναι κάτι το καινούργιο. Και φυσικά πιστεύω πώς οι στόχοι τού «Ευριπίδη IV» εκ προθέσεως είναι τέτοιοι. Ο «Ευριπίδης IV» αποτελεί μια συνέχεια, ένα τέλος και μια καινούργια αρχή για τη μουσική μου.

 

Πριν συνεχίσω για τον «Ευριπίδη IV» θα κάνω μια παρένθεση. Συνηθίζουν κριτικοί πού γράφουν - ειδικά σε μερικά νεολαιίστικα περιοδικά πού ασχολούνται με τη μουσική - να ταυτίζουν την εξέλιξη τού συνθέτη με την δισκογραφική του πορεία. Και αυτό μπορεί να είναι σωστό όσον αφορά π.χ. συνθέτες ή γκρουπ πού εκδίδουν όλα τα έργα τους ή για συνθέτες πού γράφουν μόνο τραγούδια. Για μουσικούς όμως πού κινούνται σε ένα μεγαλύτερο φάσμα μουσικής η ταύτιση αυτή είναι λαθεμένη.

 

Για να πάρω μόνο τον εαυτό μου σαν παράδειγμα θα σάς πω ότι έχω γράψει 42 έργα ποικίλης μουσικής και έχουν εκδοθεί 8 δίσκοι. Και βέβαια, σε μια αγορά μικρή όπως είναι η ελληνική θα ήταν αστείο να είχα εκδώσει 30 δίσκους μου μέχρι τώρα. Έτσι, μια και γράφω όπως σάς είπα, σε αρκετά είδη μουσικής, η όποια μου εξέλιξη δεν μπορεί να φανεί μόνο από τη δισκογραφική μου παρουσία αλλά και από έργα μου πού παίζονται ή πού ακούγονται από το ραδιόφωνο ή από θεατρικές μου δουλειές.

 

Το λέω αυτό γιατί όταν π.χ. γράφω απλά τραγούδια, το ζητούμενο είναι για παράδειγμα η στρογγυλή μελωδία. Όταν γράφω ένα συνθετότερο έργο μπορεί το ζητούμενο να είναι το σπάσιμο της μελωδίας. Και βέβαια, η εξέλιξη μου σαν συνθέτη προσδιορίζεται απ’ όλη μου την εργασία, αλλά οπωσδήποτε τη νέα φόρμα την κυνηγώ και την αναζητώ σε συνθετότερες δουλειές. Με αυτή την έννοια, ό «Ευριπίδης IV» αποτελεί μια συνέχεια της μουσικής μου, αποτελεί το κλείσιμο μιας πρώτης περιόδου και την αρχή, πιστεύω, για μια νέα εξέλιξη μου.

 

Για μένα ό «Ευριπίδης IV» είναι μια καμπή στη μουσική αλλά και δισκογραφική μου παρουσία.

 

Τί είναι με λίγα λόγια, ό «Ευριπίδης IV». Κατ’ αρχήν είναι η τέταρτη εργασία μου σε κείμενα Ευριπίδη. Η πρώτη ήταν η μουσική για τις «Τρωαδίτισσες» του Γ. Μιχαηλίδη με το Ανοιχτό Θέατρο στο Λυκαβηττό το 1977.

 

Η δεύτερη ήταν η μουσική για τον «Ίωνα» πού ανέβασε το Εθνικό στην Επίδαυρο πέρσι και η τρίτη μουσική μου για τον «Ορέστη», παράσταση τού Λ.Π.Θ. στον Λυκαβηττό και στο Βουκουρέστι πέρσι.

 

Στον «Ευριπίδη IV» χρησιμοποίησα στοιχεία της μουσικής μου από τον «Ίωνα» και τον «Ορέστη» αλλά σε μια νέα επεξεργασία. Στο έργο αυτό δεν επιχειρώ μια μελοποίηση τού Ευριπίδειου λόγου. Χρησιμοποιώ αποσπάσματα από τις δύο τραγωδίες, αλλά σπάζοντας τον οποιονδήποτε μύθο. Πολλές φορές μπλέκονται στίχοι από τις δύο τελευταίες τραγωδίες, άλλοτε τεμαχίζονται για να απομείνει στο τέλος μία πρόταση, φράση ή και λέξη που επαναλαμβάνεται επίμονα.

 

Το βασικό πού μ' ενδιαφέρει εδώ δεν είναι μια όπερα πάνω σε κείμενα τού Ευριπίδη. Προσπαθώ να κάνω μια μουσική ανάγνωση της τραγικής δομής Μύησις - πάθος - κάθαρση μέσα από μια σύγχρονη οπτική. Ακόμα και στο λόγο που παρεμβάλλεται δύο φορές μέσω τού αφηγητή, υπάρχει μια χρονική ασυνέχεια. Προσπαθώ πολύ σύντομα να τοποθετήσω την ίδια χρονική στιγμή την αφήγηση της καταγωγής της Ηλέκτρας, την διαπίστωση της τραγικής στιγμής και την πρόταση για λύση-κάθαρση και με μια αφηγήτρια πού δεν περιορίζεται στο ν’ αφηγηθεί αλλά να παίξει τον ρόλο της Ηλέκτρας. Ένα ρόλο που δεν τον βλέπω απαλλαγμένο από ψυχοπαθητικές προεκτάσεις, αρκετά λεπτής ισορροπίας όμως. Από ’δω και η διαφοροποίηση της αφήγησης.

 

Έτσι λοιπόν συμπερασματικά η εργασία μου στον Ευριπίδη δεν είναι η μελοποίηση με την παραδοσιακή ερμηνεία της λέξης. Ενδιαφέρομαι για μία μουσική ανάγνωση της τραγικής δομής. Δεν μ’ ενδιαφέρει ό μύθος. Δεν υπάρχει τίποτα τέτοιο. Περισσότερο ενδιαφέρομαι για τα ηχητικά συμβάντα και λιγότερο για τις έννοιες των λέξεων και των φράσεων.

 ...

Θάνος Μικρούτσικος

Πηγή: Ποπ-Ροκ, τεύχος 34, Δεκέμβριος 1980

"Δεν θα πρέπει λοιπόν να φανταστούμε τον στίχο ως έκφραση της ιδεολογίας και τη μουσική φόρμα ως όχημα της ιδεολογίας..."

Μελοποιώντας ένα κείμενο

...

Το λάθος που κάνουν οι περισσότεροι, -ακόμα και οι υποτιθέμενοι ειδικοί- είναι να θεωρούν ότι σ' ένα μελοποιημένο κείμενο το ιδεολογικό μήνυμα προκύπτει από τον στίχο και η μουσική -ως μεταφορέας!- το μεταδίδει μ' έντονο τρόπο, όσο καλύτερη είναι και όσο πιο ταλαντούχος είναι ο συνθέτης. Παραφράζοντας τον Σεφέρη θα βροντοφωνάξω. Λάθος (άνω τελεία!) πρέπει να αλλάξουμε άποψη.

Το τραγούδι, η μελοποιημένη ποίηση, όπως και οποιαδήποτε άλλη καλλιτεχνική δημιουργία, δεν αποτελεί ένα απλό μέσο, ένα όχημα, το οποίο μεταφέρει την ιδεολογία. Το ιδεολογικό μήνυμα που απορρέει από ένα έργο τέχνης δεν υπάρχει πριν από τη δημιουργία του έργου τέχνης, δηλαδή σε ένα τραγούδι υπάρχει όταν το κείμενο μελοποιηθεί. Το τραγούδι, η μελοποιημένη ποίηση είναι ταυτοχρόνως αισθητικό και ιδεολογικό εγχείρημα, αποτελεί πρακτική που καθορίζεται από το αισθητικό και το ιδεολογικό στοιχείο, τα οποία είναι μεταξύ τους αδιαχώριστα. Σε αντιστοιχία λοιπόν με μια διατύπωση των Πιέρ Μασερέ και Ετιέν Μπαλιμπάρ για τη λογοτεχνία, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το μελοποιημένο κείμενο δεν αποτελεί διατύπωση ή έκφραση μιας ιδεολογίας, αλλά μουσική και στιχουργική -ταυτοχρόνως- σκηνοθεσία της.

Δεν θα πρέπει λοιπόν να φανταστούμε τον στίχο ως έκφραση της ιδεολογίας και τη μουσική φόρμα ως όχημα της ιδεολογίας. Η συναρμογή στίχου και μουσικής στο τραγούδι είναι που παράγει το ενιαίο αισθητικό και ιδεολογικό αποτέλεσμα.

Πρόκειται λοιπόν για μια νέα ανάγνωση του ποιήματος που εγκαθιδρύεται μετά τη μελοποίηση. Η ανάγνωση αυτή άλλοτε συμπληρώνει, άλλοτε καταργεί τις αναγνώσεις του ποιήματος πριν από τη μελοποίησή του, αποκαλύπτοντας τις κρυμμένες πλευρές, το αθέατο, τα μυστικά που ένα σπουδαίο κείμενο κρύβει εντός του. Γι' αυτό, το ποίημα απαιτεί και επιβάλλει στον συνθέτη τον τρόπο με τον οποίο θα μελοποιηθεί. Το αντίστροφο, δηλαδή ο συνθέτης να φέρει το ποίημα στα μέτρα του, τις περισσότερες φορές είναι καταστροφικό, ακόμα και αν ο συνθέτης είναι σπουδαίος. Αποκαλύπτοντας τις κρυμμένες πλευρές του ποιήματος, αποκαλύπτεται ο εσωτερικός ρυθμός του, διαφορετικός από τον εξωτερικό. Και πρέπει να τονίσω ότι η ύπαρξη εσωτερικού ρυθμού σε ποιήματα της νέας ποίησης -της ποίησης δηλαδή χωρίς ομοιοκαταληξία- αποτελεί σοβαρό κριτήριο για την αξία του. Από τον εσωτερικό ρυθμό εξαρτάται αν θα γράψεις μια μελωδία "τονάλ ή ατονάλ", τι ρυθμούς θα προτιμήσεις, ποιες αρμονίες. Αυτό μπορεί να σημαίνει ένα νέο τρόπο αφήγησης, με σπασμένες φράσεις, σπασμένες λέξεις και συλλαβές, σημαίνει προσπάθεια να αρθρώσεις τον λόγο αποκαλύπτοντας τη μουσική που κρύβουν τα σύμφωνα και τα φωνήεντα. Μπορεί να σημαίνει επίσης ανατροπή της τάξης του ποιήματος, με μια εκ νέου αναδιάταξη των λέξεων.

Η ένταση παράγεται με τον ρυθμό παράγεται με τη σιωπή παράγεται με τη σεισμική ακολουθία των συλλαβών. Σήμερα που το οικοδόμημα καταρρέει, η μόνη σταθερά είναι οι συλλαβές.

...

Θάνος Μικρούτσικος

Πηγή: https://mikri-arktos.gr/product/dromos-yia-tis-vrixeles/

Ο Νίκος Κυπουργός για τα "Νανουρίσματα"

 

Νανουρίσματα

 

Η ιδέα για μια συλλογή από νανουρίσματα γεννήθηκε μαζί με την κόρη μου στις αρχές αυτού του χρόνου. Κάποιες επιφυλάξεις που είχα στην αρχή σχετικά με τη μονοτονία των στίχων και της μουσικής διαλύθηκαν με τα πρώτα κιόλας τραγούδια που μάζεψα. Γρήγορα μάλιστα κατάλαβα πως το νανούρισμα, ξεχασμένο πια σήμερα σχεδόν από όλους, μπορεί να συγκινήσει εξίσου και τους μεγάλους.

 

Τα περισσότερα από τα παραδοσιακά τραγούδια που συγκέντρωσα ήταν καταγραμμένα σε νότες, έλειπε δηλαδή το ηχογραφημένο υλικό, κι αυτό ήταν ένα άλλοθι για μεγαλύτερες επεμβάσεις. Πλούσιο υλικό βρήκα στις συλλογές της Ακαδημίας, των Bourgault - Ducoudray, του Baud-Bovy, του Pernot και του αρχείο Merlier, χάρη στη βοήθεια του Μάρκου Δραγούμη. Όσο για τα υπόλοιπα, ο Πέτρος Περράκης έψαξε και μου έστειλε το κρητικό νανούρισμα, της Πελοποννήσου μου το τραγούδησε ο Γιάννης Τσιαμούλης, της Κάτω Ιταλίας τον βρήκα στο δίσκο «Η ελληνική μουσική παράδοση της Κάτω Ιταλίας», και το «Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά» σ’ έναν παλιό μικρό δίσκο της Ρόζας Εσκενάζη. Σκέφτηκα ακόμα ότι στη συλλογή αυτή μπορούν άνετα να συμπεριληφθούν και τα τέσσερα νεότερα, «έντεχνα» νανουρίσματα των Χατζιδάκι - Θεοδωράκη - Κουρουπού. Η διασκευή και η ενορχήστρωση όλων των τραγουδιών θέλησα να είναι λιτή αλλά πολύχρωμη, με τη χρήση διαφορετικών οργάνων. Παρά τις κάποιες τολμηρές επεμβάσεις ελπίζω το πνεύμα να μην προδόθηκε.

 

Στο δίσκο αυτό, είχα την τύχη να συνεργαστώ με τρεις θαυμάσιος μουσικούς. Και λέω τύχη, γιατί δεν θα συναντούσα ίσως τον Χρήστο Τσιαμούλη, αν οι κόρες μας δεν τύχαινε να γεννηθούν μαζί, ένα μήνα πριν την ηχογράφηση. Κι ούτε θα γνώριζα τον Γιάννη Καϊμάκη, αν περαστικός από την Αθήνα εκείνες τις μέρες, δεν είχε έρθει στη ΛΥΡΑ με μια βαλίτσα γεμάτη παράξενα όργανα, σαν πλανόδιος οργανοπαίκτης άλλης εποχής. Με τον Δημήτρη Ζουμπούλη που τον γνώρισα κι αυτόν τις παραμονές της ηχογράφησης, συμπληρώθηκε ένα μικρό σύνολο που στο στούντιο αποδείχτηκε κάθε άλλο παρά τυχαίο.

 

Η Σαβίνα Γιαννάτου τραγούδησε τα περισσότερα τραγούδια μαζί με τους μουσικούς - κάτι που επιδίωξα συνειδητά και που δυστυχώς δεν γίνεται πια στο στα στούντιο. Η ερμηνεία της ήταν μια διαρκής έκπληξη για μένα καθώς αποκάλυπτε σε κάθε τραγούδι τη δική του ξεχωριστή φωνή. Να λοιπόν που Ανατολή και Δύση μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά, χωρίς άχρηστες διαμάχες κι αφορισμούς.

 

Νίκος Κυπουργός

10 Years of Horror & Romance, by Stefanos Rokos

 

Pavlos Pavlidis - The Lost Engine / Παύλος Παυλίδης - Ο Χαμένος Κινητήρας

Μανώλης Αγγελάκης - Το όνειρο του Στέφανου / Manolis Aggelakis - Steven’s Dream

Krista Muir - Between Atoms (Quantum Mix)

The Fiery Furnaces - Another Romance on Planet Horror (Remix)

Since the release date of the musical compilation Horror & Romance On Another Planet, which accompanied my art exhibition of the same name, my mind has been seeking ideas for future events celebrating its anniversary. It’s something that I often catch myself doing – making long-term plans before I even finish what I’ve been working on. Of course, back then I couldn’t imagine that 10 years would go by so quickly, or that in 2020 humanity would be overwhelmed by an uncontrollable pandemic called COVID-19. I’d have two children at the most, I thought. “And nothing has changed, Everything has changed” David Bowie sings on Sunday, who has passed in the last ten years that have taken place.

 

Therefore, from early on I was thinking of choosing 3-4 songs from the compilation’s original 18, and asking the musicians to rework them to release an EP vinyl celebrating 10 years of Horror & Romance. I wanted to do the same with the cover art, in other words do my own kind of remix, aiming for a new approach to the same subject, by featuring a new heroine who comes head-to-head with a squid instead of an octopus.

 

A change so simple, but by nature carrying a different tone.

 

The major difficulty of the project was deciding which songs to choose, given that all 18 of the previous release have a special meaning to me. I love them all regardless, and no matter how many times I listen to them they always touch me and honor both myself and my paintings.

 

The Fiery Furnaces rearrange their 8-minute psychedelic epic, this time with Eleanor Friedberger on the vocals. I also like how Another Romance on Planet Horror in 2010 was the last record released by the Friedberger Siblings as The Fiery Furnaces before their break, and that today’s adaptation of the song coincides with their official reunion.

 

Steven’s Dream by Manolis Aggelakis becomes Το όνειρο του Στέφανου (To oniro tοu Stefanοu), and gives the most personal touch to the compilation, with a piece that could be one of my visual works.

 

With the dance remix of Between Atoms, Krista Muir changes the tone of the original composition, which fittingly ended the compilation in 2010. A slow, sensitive, intensely emotionally charged song takes on a new stance.

 

A surprise on the release of “10 Years of Horror & Romance” is “The Lost Engine” by Pavlos Pavlidis, a song which Pavlos didn’t manage to produce in time when we were putting together the final material for the album’s mastering. It is therefore the missing track, the lost 19th unreleased song from the album and now is part of the project – altered and reworked.

 

I want to thank again all the artists and partners of the initial release, as well as everyone who supported this ambitious idea, the realization of which was for me one of the most important steps I’ve taken to best explore both my artistic vision and my love of music.

 

Today, ten years later, I am happy that we are still here, creating and being moved in different ways, even under such difficult conditions. Eleanor, Matt, Pavlos, Krista, Manolis, Manolis, Manolis, Chrisanthos, Constantina, Anastasia, Chronis, Despina, Chryssa, Aris, Kormoranos, Maria, Harry, Panagiotis, Ypatios, Theodore, Iro, Kostas and all the United We Fly team, thank you from all my heart. Maybe someday we can do something again for 150 years of Horror & Romance.

Stefanos Rokos

September 2020