Ο Γιώργος Κοντογιάννης για το συγκρότημα μπουζουκιών "Δρόμος"

ΜΙΑ ΥΓΙΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ 

Αποτελεί μια περίεργη αντίφαση το ότι στις μέρες μας, ενώ υπάρχουν οι περισσότεροι από κάθε άλλη εποχή σολίστες του μπουζουκιού, ο ρόλος του οργάνου αυτού υποβαθμίζεται, τόσο στη δισκογραφία όσο και στα μεγάλα νυχτερινά κέντρα.

Το γεγονός αυτό είναι βέβαιο ότι - αργά ή γρήγορα - θα οδηγούσε σε μια αντίδραση από την πλευρά των μπουζουξήδων, ιδίως εκείνων που διαθέτουν και μια μουσική μόρφωση, ευρύτερη καλλιέργεια και επαγγελματική αναγνώριση. Και προπαντός αγαπούν το μπουζούκι και το μοναδικό ήχο του, που κυριάρχησε στην ελληνική μουσική περισσότερα από 70 χρόνια.

Μια αναμενόμενη και φυσιολογική αντίδραση στην υποτίμηση του μπουζουκιού είναι η απόφαση των μελών του συγκροτήματος «Δρόμος» να συγκροτήσουν τη δική τους μουσική ομάδα και να παίζουν τα κομμάτια που αγαπούν, αρνούμενοι να σπαταλήσουν το ταλέντο τους εξυπηρετώντας τις ανάγκες της μουσικής βιομηχανίας και τις φιλοδοξίες των διάσημων τραγουδιστών.

Οι νέοι και εξαιρετικοί μουσικοί του «Δρόμου» στις ηχογραφήσεις του πρώτου τους δίσκους, δείχνουν όχι μόνο την αγάπη, τη γνώση και την απόφασή τους να συνδεθούν με την ουσιαστική μουσική μας παράδοση, αλλά και τη διάθεσή τους να συμβάλουν στην διεκδίκηση ζωτικού χώρου για το λαϊκό τραγούδι και την συνέχισή του.

Γιώργος Κοντογιάννης

Υ.Γ. Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι το μπουζούκι δεν είναι απλώς ένα από τα πολλά όργανα της λαϊκής ορχήστρας. Ο ρόλος του υπήρξε ηγεμονικός και καθοριστικός στην δημιουργία όλου του νεότερου ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Σχεδόν το σύνολο των συνθετών ήταν και σημαντικοί μπουζουξήδες. Με το μπουζούκι έγραψαν τα τραγούδια τους, έπαιξαν τα θαυμάσια ταξίμια και τις περίτεχνες εισαγωγές, με αποτέλεσμα να ταυτισθεί η έννοια του λαϊκού τραγουδιού με το συγκεκριμένο αυτό όργανο.

"Δρόμος"

(ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ, 2004)

Παρουσίαση των νέων ποιημάτων του Σωτήρη Κακίση

Την Τρίτη 1η Μαρτίου στις 20.00 στο ABOUT: (Μιαούλη 18, Ψυρρή) παρουσιάζονται τα νέα ποιήματα του Σωτήρη Κακίση, η διπλή συλλογή «Μισό Νησί» και «Δεν Βλέπω την Ώρα» (Εκδόσεις Ερατώ). Για τον Σωτήρη Κακίση θα μιλήσει ο Φώτης Μπατσίλας, ενώ ποιήματά του θα διαβάσει ο ίδιος και ο Φοίβος Δεληβοριάς.

Ο Σωτήρης Κακίσης γεννήθηκε το 1954 στην Αθήνα. Έχει εκδώσει δεκαοκτώ ποιητικές συλλογές. Επίσης μετέφρασε και εξέδωσε τα άπαντα της Σαπφώς, του Αλκαίου και του Ηρώνδα, καθώς και Προυστ, Θέρμπερ, Κολλόντι, Γκόρυ, Μπάουμ, Λιούις Κάρολ και τα άπαντα του Γούντυ Άλλεν. Δημοσίευσε διηγήματα, δοκίμια, κόμικ, αυτοβιογραφικά κείμενα. Από το 1979 δημοσιογραφεί, ειδικευόμενος στις συνεντεύξεις και στα αθλητικά. Στον κινηματογράφο έχει γράψει δύο σενάρια με τον Γιώργο Πανουσόπουλο, το "Μ'Αγαπάς? " (1989) και το "Μιά Μέρα τη Νύχτα" (1999), καθώς και με τη Βανέσσα Ζουγανέλη για τη μικρού μήκους ταινία «Τζίνα Ντοστογιέφσκι» (2007). Έχει γράψει σενάρια και για την τηλεόραση, όπου έχει παρουσιάσει κι ο ίδιος εκπομπές, όπως και στο ραδιόφωνο. Ως στιχουργός έχει γράψει τραγούδια για πολλούς δίσκους ("Τα Κόκκινα Πατίνια", "Σαπφώ", "Γλυκόξινο Κρασί", "Ανίσχυρα Ψεύδη", "Η Πίσω Πόρτα", “Para-phrases” κ.α.). Η διασκευή του της "Μήδειας" του Ευριπίδη παρουσιάστηκε στο Κρατικό Θέατρο της Νορβηγίας. Ποιήματα και διηγήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, στα αγγλικά και στα ιταλικά.

Ο Νίκος Μαμαγκάκης για τον Γιάννη Ρίτσο

Μελοποίησα πρώτα τα «11 Λαϊκά Τραγούδια», και ορισμένα τα προσάρμοσε ο ίδιος ο Ρίτσος για χατίρι μου, αλλάζοντας κάποιες λέξεις, όπου χρειαζόταν. Στο δίσκο αυτό, άγγιξα και την ποιητική συλλογή «Πλανόδιοι Μουσικοί», απ’ όπου έγραψα το «Άιντε και ντε». Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου μου έχει πει: «Εγώ έγινα συνθέτης με το ‘Άιντε και ντε’. Το έπαιρνα στα ακουστικά, πήγαινα στο κτήμα, το άκουγα με τις ώρες και το αντέγραφα». Ο Μητσάκης μου έλεγε για το «Άιντε και ντε»: «Πολύ τολμηρό αδερφέ μου Νίκο. Μου αρέσει, αλλά… αυτός ο μηχανοδηγός με το μικρό μουστάκι του». Του λέω: «Σαν το δικό σου το μουστάκι! Ξέρεις ποιος έχει γράψει τους στίχους; Ο Ρίτσος». Και μου απαντάει: «Ο Ρίτσος; Αμάν αδερφέ μου… συγνώμη!» Τέτοιο δέος προκαλούσε ο Ρίτσος!

Ύστερα έγραψα την «Εαρινή Συμφωνία», και την πήγα στον Ρίτσο είκοσι μέρες πριν πεθάνει. Με πήρε τηλέφωνο: «Νικάκι μου το άκουσα… έχω ζήσει πολύ τώρα πια, δεν θέλω άλλο». Στη συνέχεια άρχισα να κάνω τους «Πλανόδιους Μουσικούς» για να τους ολοκληρώσω. Τους έκανα, δεν τους δημοσίευσα ποτέ. Και μετά έπεσα στα «Ερωτικά». Όταν πρωτοπήρα το κείμενο, μελοποίησα απανωτά δύο, το «Ντύνεται, γδύνεται» και το «Πουκάμισο». Και αυτό γιατί πάντα με έτρωγε το κείμενο, αυτή η τρομακτική ερωτική ποίηση, ίσως η πιο ερωτική ποίηση που γράφτηκε ποτέ. Γιατί, για μένα, η «Εαρινή Συμφωνία» - που είναι και σουρεαλισμός, αλλά ένας ευγενής σουρεαλισμός - είναι από τα συγκλονιστικότερα ερωτικά ποιήματα των αιώνων. Πριν πέντε μήνες, ξανακοίταξα το βιβλίο και έκανα άλλα δεκαεφτά, συν τον «Σάρκινο Λόγο» που απήγγειλα. Αυτά τα τραγούδια τα δημοσιεύω σήμερα. Στον δίσκο τραγουδούν ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος, η Λιζέτα Καλημέρη, η Ναταλί Ρασούλη, και ο Αντρέας Καρακότας.

Με τον Ρίτσο υπήρξα φίλος. Υπήρχαν περιπτώσεις που πήγαινα και καθόμαστε μαζί πολλές, πάρα πολλές φορές, τρώγαμε, είχαμε και έναν κοινό φίλο, τον Σπήλιο Μεντή, συνθέτης κι αυτός, τον οποίο αγάπαγε πολύ. Η φιλία μου με τον Ρίτσο είναι για μένα ένα από τα μεγαλύτερα εναύσματα στη δημιουργία μου. Ένιωσα όμως και μια συγγένεια μαζί του. Δεν ανήκα σε κόμματα, ούτε ήμουν κομμουνιστής, αλλά ήμουν προσκείμενος στην Αριστερά. Ο αδερφός μου μπήκε στο Μακρονήσι και υπέφερε πολύ, κι εγώ υπέφερα εξαιτίας του αδερφού μου. Τον καιρό που ήρθα στην Αθήνα παιδί, με κυνηγάγανε η Ασφάλεια συνέχεια, με δείρανε, με προσβάλλανε. Έχω πολλές ιστορίες από αυτή την ταλαιπωρία, από τους φασίστες της εποχής εκείνης, μιας εποχής τρομακτικής. Η επιλογή, λοιπόν, του Ρίτσου συνδέεται και με τα δικά μου βιώματα: στο σπίτι μας γίνονταν θρήνοι από τη μάνα μου, η οποία μέρα-νύχτα έλεγε «Ωχ, παιδί μου»… Ο Ρίτσος, τέλος, πίστευε αφάνταστα στην επενέργεια της τέχνης. Στους «Πλανόδιους Μουσικούς» αυτό τονίζει. Λέει στο τέλος: «Κι εμείς απ’ έξω / ντράγκα ντρουγκα τα όργανα / εχ μια, εχ δυο / μη βιάζεσα, δαυλός εσύ, τραγούδι εμείς / έξω απ’ του περιβολιού τα κάγκελα / βοηθάει και το τραγούδι / θα το δεις». Αυτά είναι πολιτικά ποιήματα…

Νίκος Μαμαγκάκης

Για το περιοδικό "Λαϊκό Τραγούδι"

Με μεγάλη λύπη και προβληματισμό διάβασα στο blog του περιοδικού "Λαϊκό Τραγούδι" μία ανοιχτή επιστολή του εκδότη του, Γιώργου Κοντογιάννη, γύρω από το μέλλον του περιοδικού. Φαίνεται ότι ένα ιστορικό και εξαιρετικά χρήσιμο μέσο ενημέρωσης γύρω από το ελληνικό τραγούδι κλείνει, υπό το βάρος των χρεών. Ως ύστατος τρόπος στήριξης του περιοδικού, επιλέχθηκε η επανακυκλοφορία παλαιότερων τευχών, σε συσκευασία 2 τευχών με 2 cd και τιμή μόλις 5 Ευρώ. Όσοι πιστοί αναζητήστε την έκδοση στα περίπτερα. Αναδημοσιεύουμε την ανακοίνωση του Γ. Κοντογιάννη, εκφράζοντας ταυτόχρονα την ελπίδα ότι το περιοδικό θα συνεχίσει άμεσα και απρόσκοπτα την έκδοσή του. ηρ.οικ.

ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ" ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ

Το περιοδικό "Λαϊκό Τραγούδι" έσπασε, αυτή τη φορά, κάθε ρεκόρ καθυστέρησης στην έκδοσή του. Βρεθήκαμε μπροστά σε πολλά προβλήματα, το τελευταίο από τα οποία ήταν η τυχάρπαστη και άθλια έκδοση της περασμένης άνοιξης με τίτλο "Λαϊκό τραγούδι" και υπότιτλο (με μικρότερα, φυσικά, γράμματα) "Η αυθεντική ιστορία του". Το άθλιο αυτό εμπορικό κατασκεύασμα, που είχε πίσω του μια πολύ μεγάλη εταιρία, κατέκλυσε τα περίπτερα, με αποτέλεσμα να πηγαίνουν αναγνώστες μας και να ζητούν το δικό μας περιοδικό και να τους δίνουν το "άλλο". Δυστυχώς, ακόμα και δικοί μας άνθρωποι έπεσαν θύματα γιατί πίστεψαν οτι το εκδίδουμε εμείς.

Δεχτήκαμε, έτσι, μεγάλο χτύπημα, με αποτέλεσμα να κλονισθεί η, ούτως ή άλλως, επισφαλής οικονομική μας κατάσταση.

Ακολούθησε όμως και ένα ακόμη χτύπημα από τη νέα νομοθεσία που επιβάλει η "Τρόικα": Ο εκδότης του περιοδικού "Λαϊκό Τραγούδι", συνταξιούχος δημοσιογράφος των εφημερίδων, θα πρέπει πιά να αντιμετωπίσει δυσβάσταχτα βάρη για να μπορεί να εργάζεται (μεγάλη μείωση στην ήδη βάρβαρα πετσοκομένη σύνταξη και αύξηση ασφαλίστρων, που καταβάλει τα τελευταία 8 χρόνια, χωρίς καμμιά προσδοκία ανταποδοτικότητας, στο πρώην ΤΕΒΕ...).

Αυτή είναι - όσο πιό συνοπτικά γίνεται - η κατάσταση όπως διαμορφώθηκε τον τελευταίο καιρό για το περιοδικό.

Αυτή την εποχή είμαστε σε αναζήτηση λύσης για το μέλλον, που είναι πολύ πιθανόν να βρεθεί.

Το στόκ των παλαιών τευχών δόθηκε σε επιχειρηματία για να τα ξανακυκλοφορήσει, μήπως από τα έσοδα καλύψουμε έστω ένα μέρος από τα χρέη που έχει το περιοδικό - προσοχή: χρέη μόνο σε τράπεζες, που μας απομυζουν με τοκογλυφικά επιτόκια.

Η πρώτη σειρά επανακλοφορίας γίνεται στα περίπτερα αύριο Πέμπτη 3 Ιανουαρίου, σε τιμή πολύ χαμηλή: πακέτο με δύο τεύχη και δυο CD, με 5 ευρώ.

Φυσικά η επανακυκλοφορία αυτή δεν απευθύνεται στους τακτικούς αναγνώστες του περιοδικού, που έχουν όλα τα τεύχη, ή πάντως τα τεύχη εκείνα που τους ενδιαφέρουν. Απευθύνεται σ' ένα πιό πλατύ ακροατήριο, που μέσω της προσφοράς αυτής μπορεί να κάνει μια πιό σοβαρή σχέση με το λαϊκό τραγούδι. Κρίμα θα ήταν τα τεύχη και τα CD που με πολύ κόπο φτιάξαμε να σαπίζουν στα υπόγεια.

Με όλα αυτά, είναι φανερό ότι κλείνει ένας κύκλος για τη ζωή του περιοδικού "Λαϊκό Τραγούδι" και πιθανόν ν΄αρχίσει ένας καινούργιος.

Θα ήθελα λοιπόν με την ευκαιρία, να ευχαριστήσω από καρδιάς μερικούς θαυμάσιους και αξιόλογους ανθρώπους, αρκετούς από τους οποίους γνώρισα αυτά τα χρόνια, παλεύοντας μαζί τους για την έκδοση του περιοδικού. Τον Κώστα Χρηστίδη, τον Βαγγέλη Αρναουτάκη, τον Γιάννη Κοντογιάννη, την Λίλυ Ριτσώνη, τον Γιώργο Αθητάκη, τον Σωτήρη Οικονόμου, τον Κώστα Χατζηδουλή, τον Θάνο Κουτσανδρέα, τον Μανώλη Δραγατάκη, τον Μάνο Γρυσμπολάκη,τον Τάκη Τζίφα, τον Δημήτρη Μανιάτη, τον Μανώλη Ρασούλη, τον Γιώργο Αντωνακόπουλο, τον Αντώνη Κόντο, τον Μένιο Καλυβιώτη, τον Θεόφιλο Αναστασίου, τον Δημήτρη Υφαντή, επίσης όλους τους κατά καιρούς συνεργάτες, αλλά και τους εκλεκτούς αναγνώστες του περιοδικού, που ήταν και η μεγάλη έκπληξη για μένα. Δεν πίστευα οτι υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι, με γνώσεις, με γνώση, με τρομερή αντίληψη και οξυδέρκεια (όταν λίγα γράφαμε και πολλά καταλάβαιναν). Αλλά και τους τρείς τέσσερις, που προσφέρθηκαν να μας βοηθήσουν ...με χρήματα! - τα οποία φυσικά τα αρνηθήκαμε με ευγένεια - όταν κατάλαβαν οτι το περιοδικό κινδύνευε για οικονομικούς λόγους.

Τους ευχαριστούμε όλους με αγάπη και ευγνωμοσύνη.

Γ.Ι.Κ.

http://laikotragoydi.blogspot.com/2011/02/blog-post.html

Παρουσίαση βιβλίου της Στέλλας Βλαχογιάννη

Την Πέμπτη 10 Φεβρουαρίου 2011, στις 19.00 στον Ιανό (Σταδίου 24) θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου της δημοσιογράφου και ραδιοφωνικής παραγωγού Στέλλας Βλαχογιάννη με τίτλο:

Με λένε θάνατο.

Θα μιλήσουν οι:

Αντώνης Μποσκοϊτης, κινηματογραφιστής-δημοσιογράφος

Δημήτρης Λέκκας, μουσικός-μαθηματικός, και

Νίκος – Αδάμ Βουδούρης, πεζογράφος

Ποιήματα θα διαβάσουν οι ηθοποιοί:

Σοφία Καραγιάννη, Θεοδώρα Σιάρκου, Ειρήνη Μουρελάτου και Υρώ Μιχαλακάκου

Μουσικά θέματα: Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης

Για το βιβλίο:

"...Η ποίηση της Βλαχογιάννη έλκει το συναίσθημά της και την ακροβασία μεταξύ μεταφυσικής και πραγματικότητας, παρελθόντος και παρόντος από ποιητές, όπως ο όψιμος Τάσος Λειβαδίτης, και εμφανίζεται εξίσου δυναμική, όπως ο αναγνωρίσιμος δημοσιογραφικός της λόγος. Μόνο που στην ποίησή της η δυναμική αυτή αφορά την εκμυστήρευση αδυναμιών, φόβων προσωπικών διαπιστώσεων. Και σε αυτή την εκμυστήρευση βαδίζει γυμνή, απέριττη, ειλικρινής. Οπως ο θάνατος".

Σπύρος Αραβανής, "Βιβλιοθήκη", Ελευθεροτυπία, Σάββατο 23 Οκτωβρίου 2010.

Πού πήγαν τα κακά κορίτσια;

Ευγενής λαϊκο-ποπ από το σωτήριον έτος 1996. Αλήθεια, που πήγαν τα "Κακά Κορίτσια"; Και τα κακά κορίτσια; Το βιολί αλά City - Am Fenster στο τέλος είναι όλα τα λεφτά. Όσο για το αιγαιοπελαγίτικο καρναβάλι του Καπετανίδη, πάντα ευπρόσδεκτο μέσα στο καταχείμωνο. Χίλιες φορές τέτοια τραγούδια θεούλη μου, παρά στυλάτο στήσιμο, μελαγχολία-καρπούζι με το κιλό, και φιλοσοφημένος αέρας κοπανιστός. Σήμερα κατέφτασε εκ Λονδίνου και ο επίτιμος πρόεδρος των Μ.Π., Δημήτρης Κ. Αφιερωμένο!
ηρ.οικ.

Έξι τραγούδια της Μόνικα στα ελληνικά

ΜΕΤΑΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΓΓΛΟΦΩΝΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ
Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΙΚΑ

Περιδιαβαίνοντας το διαδίκτυο, δύσκολα βρίσκεις στίχους της αγγλόφωνης σκηνής σε ελληνική μετάφραση. Θέλοντας να γνωρίσουμε λίγο καλύτερα τα βαθύτερα νοήματα και τους επικοινωνιακούς κώδικες ενός ολοένα και διογκούμενου καλλιτεχνικού ρεύματος, παραθέτουμε τη μετάφραση έξι γνωστών τραγουδιών της Μόνικα. Επειδή η μετάφραση έγινε «με το αυτί», είναι καλοδεχούμενη κάθε διόρθωση. Και επειδή δεν έχει εξασφαλιστεί άδεια για τη μετάφραση, εννοείται ότι αυτή έγινε αυστηρά και μόνο για ερευνητικούς σκοπούς, χωρίς καμία πρόθεση εμπορικής ή άλλης χρήσης. Τα συμπεράσματα της εργασίας - που θα συμπεριλάβει και άλλους αγγλόφωνους καλλιτέχνες - θα παρουσιαστούν σε μελλοντική δημοσίευση.

επιλογή-μετάφραση: Ηρακλής Οικονόμου

-----

Πέρα από το λόφο

(στίχοι-μουσική: Μόνικα)

Γιατί;

Πες μου, γιατί;

Δεν μου τηλεφωνείς πια

Δεν με θέλεις πια;

Μαύρα.

Είναι όλα μαύρα.

Είναι το χρώμα της καρδιάς μου

Είναι το χρώμα των ματιών μου

Αλλά είμαι εδώ

Ναι είμαι εδώ

Όλοι φαίνονται να σημαίνουν τόσα πολλά

Όλοι φαίνονται να νομίζουν ότι είμαι καλά.

Αργά

Είναι πολύ αργά

Τιμωρώ τον εαυτό μου

Παραδεχόμενη ότι είναι πολύ αργά

Γέλα

Μπορείς να γελάσεις

Μπορείς να γελάς με μένα για μέρες

Μπορείς να με φτύσεις αν θες

Αλλά εγώ είμαι εδώ

Είμαι ακόμα εδώ

Όλοι φαίνονται να σημαίνουν τόσα πολλά

Όλοι φαίνονται να νομίζουν ότι είμαι καλά.

Κοίτα με

Υπήρχαν περισσότερα να δεις

Υπήρχαν περισσότερα για τα οποία μπορούσες να είσαι υπερήφανος

-----

Μωρό

(στίχοι-μουσική: Μόνικα)

Μωρό, μην ανησυχείς, μωρό

Ξέρεις ότι μπορώ να σ’ αγαπήσω περισσότερο απ’ αυτό

Όχι, ω σε παρακαλώ μη φύγεις,

Αυτός ο κόσμος ζητάει ένα χαρούμενο ζευγάρι παντρεμένο

Παντρεμένο και μετά βαριεστημένο.

Δεν με έχεις αγαπήσει ποτέ όπως σε αγάπησα

Ήταν καλοκαίρι, περισσότερο από την οποιαδήποτε αλήθεια

Δεν με έχεις πάρει ποτέ τηλέφωνο για να ακούσεις τη φωνή μου

Αιμοβορία και αριθμοί να καίγονται στο μυαλό μου

Είναι καλοκαίρι, μετάτρεψέ με σε πάγο

Σε παρακαλώ μην με κοιτάς, μην με κοιτάς στα μάτια

Ω, σε παρακαλώ, μην με κοιτάς

Μωρό μου, το αγαπημένο σου μωρό έφυγε

Κολύμπα μακριά μου, δεν έχω χρόνο να σου τηλεφωνήσω

Μωρό, είμαι ακριβώς εδώ, μωρό

Ξέρεις ότι δεν μπορώ να σε μισήσω περισσότερο από αυτό

Ω, όχι, μην φύγεις σε παρακαλώ

Αυτός ο κόσμος ζητά ένα χαρούμενο ζευγάρι παντρεμένο

Παντρεμένο και μετά βαριεστημένο.

Ηλιόλουστο μωρό, άσε το θέμα να λήξει, τελείωσε.

-----

Ποτέ

(στίχοι-μουσική: Μόνικα)

Όταν είμαι μόνη μου

Μπορώ να δω άλλη μια φορά

Όταν πρόκειται να προχωρήσω, μόλις που μπορώ να αναπνεύσω

Αλυσίδες στην καρδιά

και αυτές οι άυπνες νυχτερινές αιμορραγίες

είναι εύκολο να σε αφήσω πίσω μου

αλλά αυτό δεν είναι σαν και μένα.

Ω, πες μου

Πες μου ότι είναι εντάξει

Ω, πες μου,

Πες μου ότι είσαι δικός μου

Φοβάμαι;

Τι άπιστη έκρηξη σκέψεων

Δεν θέλω να παραδοθώ, πάνε χρόνια  που μου λένε

Άρα ας μείνουμε με τους εαυτούς μας

Ναι, ας συνεχίσουμε να αγναντεύουμε το παρελθόν

Όταν τελικά σταμάτησα να είμαι ερωτευμένη, δεν θυμάμαι

Ω, πες μου

Πες μου ότι είναι εντάξει

Ω, πες μου,

Πες μου ότι είσαι δικός μου

Αλλά είμαι μόνη μου πάλι

Είμαι μια μοναχική κρύπτη

Καθώς ψιθυρίζουμε αντίο, δεν μπορεί να είναι για πάντα

Έχω μια αλήθεια να πω

Είσαι ο τολμηρός άντρας μου

Καθώς αγναντεύουμε το τέλος δεν μπορεί να είναι για πάντα.

Πάντα, ποτέ, ποτέ.

Αλλά είμαι μόνη μου πάλι

Είμαι μια μοναχική κρύπτη

Καθώς ψιθυρίζουμε αντίο, δεν μπορεί να είναι για πάντα

Αλλά είμαι χαζή ξανά

Ω, όχι, είμαι μια χαζή κρύπτη

Καθώς αγναντεύουμε το τέλος δεν μπορεί να είναι για πάντα

Πάντα, ποτέ, ποτέ, ποτέ.

Αλλά είμαι μόνη μου πάλι

Είμαι μια μόνη ελπίδα

Καθώς αγναντεύουμε το τέλος, δεν μπορεί να είναι για πάντα

Πάντα, ποτέ, ποτέ.

-----

Μακριά από τη γη μου

(στίχοι-μουσική: Μόνικα)

Θα σε πυροβολήσω, πυροβολήσω

Με ένα μπαλόνι που υψώνεται

Με τη σκιά του στην καρδιά μου

Με ένα ρολόι στην πόρτα μου

Μακριά, μακριά από τη γη μου

Μακριά, μακριά από τη βάρκα μου

Θα μου βρεις ένα πέρασμα;

Θα φανείς τόσο αθώος;

Όταν τα σαρκώδη χείλη σου δηλώσουν:

«Θα είμαι, θα είμαι, θα είμαι, θα είμαι ανήθικος»

-----

Όχι αρκετό

(στίχοι-μουσική: Μόνικα)

Αυτό δεν είναι μία χίμαιρα

Αυτό δεν είναι ένας πειρασμός

Οι άνθρωποι πάντα προσπαθούν, πάντα προσπαθούν

να νοιώσουν κάτι διαφορετικό

Εισπνέοντας τις καλές εποχές

Εκπνέοντας τις κακές εποχές

Καθετί είναι ζωντανό

Καθετί εμπνέει την ανθρώπινη ποίηση

Δεν είναι αρκετό…

Εσύ είσαι φτιαγμένος από διακινδύνευση

Εσύ είσαι φτιαγμένος από εναγκαλισμό

Αλλά εγώ είμαι μόνο μία τρύπα

Είμαι μόνο μία τρύπα, ισχυρίζεσαι,

Όπως και οι άλλες.

Καμία ελπίδα δεν μπορεί να κρατάει πολύ

Καμία ανάγκη να γίνουμε θνητοί

Γυρίζοντας στα αριστερά μου

Γυρίζοντας στα δεξιά μου

Βλέπω δάκρυα στο πρόσωπό σου.

Δεν είναι αρκετό…

-----

Το αγαπημένο σου

(στίχοι-μουσική: Μόνικα)

Κατηγόρησε όλες τις ακτίνες

Θα το διαβάσω εκείνο, μωρό,

Γι’ αυτό μη βιάζεσαι, γιατί τουλάχιστον γνωρίζεις το όνομά μου

Έλα στη ζωή μου μέρα ή νύχτα

Θα περιμένω καρδιά μου

Αλλά πάρε με σπίτι λίγο πριν ξυπνήσω

Λίγο πριν ξεψυχήσει αυτός ο αναπτήρας

Λίγο πριν σπάσει η μουσική μου

Κοίτα, εκεί πάνω στο σκοπό

Νοιώθω την καρδιά σου να σπαταλιέται

Και νοιώθω τόσο κουρασμένη καθώς αυτές οι λέξεις γίνονται η προσευχή μου

Θα προσπαθήσω να κρυφτώ

Νοιώθω ότι το μυαλό σου σπαταλιέται με αυτά τα όμορφα μέσα

Με αυτές τις όμορφες αυτοκρατορίες

Με αυτούς τους όμορφους παλιούς καιρούς

Χωρίς ανατολή

Χωρίς ανατολή…

Συνέντευξη του Φοίβου Δεληβοριά στον Μιχάλη Τσαντίλα

Στη γνωστή ιστοσελίδα E-Orfeas (www.e-orfeas.gr) και στον Μιχάλη Τσαντίλα (www.arockaria.blogspot.com), ο Φοίβος Δεληβοριάς παραχώρησε πρόσφατα μία από τις καλύτερες συνεντεύξεις του. Για όποιον δεν έχει έρθει σε επαφή με τον πυκνό, σύνθετο λόγο του Δεληβοριά, αυτή η κουβέντα συνιστά πραγματικό μπούσουλα της σκέψης του αλλά και της εργογραφίας του. Και επειδή πρόσφατα εδώ στα Μ.Π. δημοσιεύσαμε ένα αμφιλεγόμενο σχόλιο πάνω σε ένα άρθρο του Δεληβοριά στο περιοδικό Last Tapes, αναδημοσιεύουμε ένα μικρό απόσπασμα από την εν λόγω συνέντευξη, στο οποίο ο Δεληβοριάς ξεκαθαρίζει μια και καλή τα πράγματα σχετικά με την άποψή του για το ελληνικό τραγούδι και την ορολογία του. Ολόκληρη η συνέντευξη του Φοίβου Δεληβοριά στον Μιχάλη Τσαντίλα δημοσιεύεται ΕΔΩ

Μιχάλης Τσαντίλας: Έγραψες ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο για το Last Tapes(http://www.lasttapes.gr/) σχετικά με το ελληνικό τραγούδι και την ορολογία που χρησιμοποιούμε (ρεμπέτικο, ελαφρό, έντεχνο). Πάντως, το πρόβλημα με την ορολογία υπάρχει και στο εξωτερικό. Χρησιμοποιούν π.χ. όρους όπως «πανκ» ή «αρτ ροκ».

Φοίβος Δεληβοριάς: Έχεις δίκιο. Κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουμε ότι και το έντεχνο και το ελαφρό έχουν πολύ ωραία πράγματα και βέβαια το ρεμπέτικο έχει αριστουργήματα. Εγώ δεν έγραψα το κείμενο για να απαξιώσω αυτά τα είδη. Κάποιοι, φίλοι και μη, μου είπαν «γιατί επιτίθεσαι στο έντεχνο, στο ρεμπέτικο...» Αντιθέτως, εγώ δεν είχα σκοπό αυτό. Απλά είπα ότι όταν τα μορφώματα και οι ηθικοί χαρακτηρισμοί είναι αυτοί που χαρακτηρίζουν τη μουσική, έχουμε μεγαλύτερο πρόβλημα στο να δημιουργήσουμε. Και το πιστεύω πάρα πολύ αυτό. Πράγματι, τα δύο είδη που μου ανέφερες είναι εμπνεύσεις της δισκογραφίας. Δηλαδή το πανκ, όπως και οι Sex Pistols οι ίδιοι, είναι ένα δισκογραφικό κατασκεύασμα, με έναν τρόπο. Άλλο αν είχε λαϊκότητα και έφτιαξε σπουδαία πράγματα μετά, δεν το συζητάω αυτό. Αλλά όταν ο Iggy Pop έκανε το Raw Power με τους Stooges, ή οι Monks έκαναν στη δεκαετία του ’60 τα δικά τους, δεν ξέρανε αν είναι πανκ αυτό το πράγμα, λίγο πιο ωμό ροκ εν ρολ έλαγαν ότι παίζουν. Και το ροκ εν ρολ σημαίνει κάτι μουσικά, σημαίνει δωδεκάμετρα, σημαίνει συγκεκριμένες μουσικές κατευθύνσεις.

Πιο πολύ έγραψα αυτό το κείμενο για να δείξω ότι ο όρος «έντεχνο» έχει το κόμπλεξ ενός κόσμου τον οποίο δεν το έπαιρναν στα σοβαρά μέχρι τότε. Και αυτό το κόμπλεξ δεν το χρειαζόμαστε σήμερα. Πιστεύω ότι μετά από το έργο του Χατζιδάκι, του Θεοδωράκη, του Ξαρχάκου, του Σαββόπουλου, της Πλάτωνος, του Θανάση Παπακωνσταντίνου, του Ξυδάκη, ενός σωρού ανθρώπων που κάνανε αληθινά ευρηματική και ενδιαφέρουσα σύγχρονη ελληνική μουσική, ο όρος «έντεχνο ελληνικό τραγούδι», ο οποίος βγήκε από τον Θεοδωράκη για να πει ότι εκείνος έκανε «έντεχνο λαϊκό», δεν μεταφράζεται ωραία στο σήμερα, αντιθέτως μεταφράζεται λίγο αντιπαθητικά σε αυτούς που δεν θέλουν να επικοινωνήσουν με αυτό. Δηλαδή, σκέφτομαι ένα παιδί το οποίο ακούει λαϊκό τραγούδι. Νομίζω θα του είναι απεχθές να ακούει την έννοια «έντεχνο». Ε, αυτό δεν το θεωρώ σωστό γιατί δημιουργεί ένα είδος ρατσισμού που δεν είναι ποτέ καλός. Και αυτό υπερασπιζόμουν με το κείμενο, λέω ότι τώρα βλέπουμε ξαφνικά όλο το παιχνίδι να μετατοπίζεται στην έννοια του «εναλλακτικού» και βλέπουμε πάρα πολλά παιδιά να κοιτάνε με απέχθεια οτιδήποτε δημιουργήθηκε στην Ελλάδα. Φταίνε μόνο αυτά τα παιδιά; Ή φταίνε οι ξένες δυνάμεις που κάνουν παιδομαζώματα, όπως λένε πολλοί; Εγώ δεν το πιστεύω αυτό. Πιστεύω ότι φταίει και η μη παραδοχή μας ότι η ελληνική δημιουργία έχει ορισμένα προβλήματα, και ορολογίας και δημιουργικής τοποθέτησης. Αν τα παραδεχόμασταν αυτά, μπορεί να απελευθερωνόταν δύναμη, και από τον λεγόμενο «εναλλακτικό» χώρο. Αυτό πιστεύω.

Παρέλαση στον Καθρέφτη - 30 σπουδές στον Φοίβο Δεληβοριά (9)

"Παρέλαση στον Καθρέφτη" - Τριάντα σπουδές στον Φοίβο Δεληβοριά

Συναυλία στο Κηποθέατρο Παπάγου, 16 Σεπτεμβρίου 2009

Φωτογραφίες: Charlotte Luyckx

Η υπόλοιπη "παρέλαση στον καθρέφτη του Φοίβου Δεληβοριά" βρίσκεται ΕΔΩ:

Για το "Αυτά που ρωτάς" του Θανάση Γκαϊφύλλια

ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΚΑΪΦΥΛΛΙΑΣ

ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΡΩΤΑΣ - ΖΩΝΤΑΝΑ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (2 CD)

LYRA

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΟΙ: ΕΛΕΝΗ & ΣΟΥΖΑΝΑ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΗ, ΛΗΔΑ ΧΑΛΚΙΑΔΑΚΗ

Η περίπτωση Θανάση Γκαϊφύλλια αντανακλά την περίπτωση «ελληνικό τραγούδι» συνολικά: ήπιε από τους χυμούς του ’60, άκμασε το ’70, μεγαλούργησε «στα κρυφά» το ’80, συνέχισε με τη δύναμη της αδράνειας το ’90, και τα τελευταία χρόνια παρεμβαίνει επιλεκτικά και σιωπά με αξιοπρέπεια. Το Νοέμβριο του 2009, ο Γκαϊφύλλιας άφησε για λίγο την αγαπημένη του Κομοτηνή και επέστρεψε στο «Κύτταρο» της οδού Ηπείρου. Αυτό το live - αναδρομή αποτυπώνεται στο διπλό δίσκο ακτίνας «Αυτά που ρωτάς».

Δεν πρόκειται για ένα “best of” του δημιουργού. Εάν ήταν, θα έπρεπε να περιλαμβάνει και το Ωτοστόπ απ’ το ’71, και τις Κιθάρες των νερών απ’ το ’75, και τις Ματιές απ’ το ’91, αλλά και το Περνούν οι μέρες στο σκοτάδι, αυτήν την τρυφερή μπαλάντα από το «Φύλλο Πορείας» του ’85. Εάν ήταν, θα έπρεπε να μην περιλαμβάνει τη μάλλον αδιάφορη διασκευή του Blowin’ in the Wind, ούτε την Ωδή στον Διονύση, μία δασκαλίστικη και τετριμμένη κριτική εναντίον των μεταμορφώσεων του Σαββόπουλου από το «Τοπίο Μυστικό» του Νότη Μαυρουδή. Αυτή η κριτική γίνεται ακόμα πιο παράδοξη κοιτώντας την πολιτική διαδρομή του ίδιου του Μαυρουδή, ή του Γρηγόρη Ψαριανού που υπογράφει το κείμενο στο ένθετο. Τουλάχιστον, ο Σαββόπουλος απεκδύθηκε με ειλικρίνεια τον μανδύα της αριστεροσύνης που άλλοι επιμένουν να φέρουν. Προς τιμήν του, ο Γκαϊφύλλιας διατήρησε την αξιοπρέπεια και την ακεραιότητά του σε καιρούς δύσκολους, σε καιρούς πτώσης, κερδίζοντας έτσι το δικό του δικαίωμα να μιλά σήμερα και τη δική μας υποχρέωση να τον ακούσουμε.

Μακριά από τη λογική του best of, το «Αυτά που ρωτάς» παραμένει ένας εξαιρετικός δίσκος. Ο Γκαιφύλλιας κομίζει εδώ όλα όσα τον ανέδειξαν σε κορυφαίο εκπρόσωπο της πρώτης γενιάς ελλήνων τραγουδοποιών: την τραχιά όσο και αειθαλή φωνή του, το ήθος του που εκδηλώνεται και σ’ όσα λέει στις πολυάριθμες πρόζες, την εμπλοκή του με τον εκλεπτυσμένο στίχο και την υψηλή ποίηση, την καταιγιστική αίσθηση του ρυθμού, και την ευχέρεια παραγωγής διακριτών και πηγαίων μελωδιών. Μεγάλα τραγούδια όπως τα Εκδρομή, Πρέβεζα, Κομοτηνή, Stavento, Για τον Καββαδία και η μέγιστη Γνωριμία ακούγονται εδώ ζωντανά, με καλό ήχο, σε λιτές ενορχηστρώσεις με το πιάνο της Άλκηστης Ραυτοπούλου, το μπάσο του Φώτη Μυλωνά, τις κιθάρες του Γιάννη Ζερβού και τα κρουστά του Σωκράτη Γανιάρη. Το στοίχημα που κερδίζει η ενορχήστρωση είναι η μετάγγιση της ξέφρενης ρυθμικότητας του Γκαϊφύλλια, μιας αίσθησης του ρυθμού που τον κατέταξε μια για πάντα στο εικονοστάσι της εγχώριας ροκ σκηνής. Ακούστε τη Γνωριμία και το πώς ένα πιάνο και μία κιθάρα μεταφέρουν τη βασανιστική επαναληπτικότητα, τον υπόγειο ρυθμό των αναχωρήσεων και των επιστροφών. Σημειώστε επίσης την οριακή συνάντηση του Γκαϊφύλλια με την ποίηση του Μιχάλη Κατσαρού - κάποτε θα τον ανακαλύψουμε κι αυτόν - στα Αντισταθείτε και Υστερόγραφο.

Οι διφωνίες της Ελένης και της Σουζάνας Βουγιουκλή εισάγουν ένα ξεχωριστό σύμπαν με τρία τραγούδια των λαών· η ερμηνεία τους στο Are mou rindineddha από την Κάτω Ιταλία συνταράσσει. Τιμώντας τη μνήμη του Γιάννη Ρίτσου, ο Γκαϊφύλλιας παρέα με τη Λήδα Χαλκιαδάκη κρατάνε για το τέλος δύο τραγούδια του ποιητή σε μουσική Μάριου Τόκα και Χρήστου Λεοντή. Το πρώτο (Δεν κλαίω) μιλάει για την απώλεια και τη μνήμη. Το δεύτερο (Και να αδερφέ μου) μιλάει για τη συντροφικότητα και την επανάσταση. Δεν επιλέχτηκαν τυχαία αυτά τα τραγούδια για το κλείσιμο. Στο σταυροδρόμι αυτών των δύο συγκοινωνούντων κόσμων, της μοναξιάς και της επανάστασης, βρέθηκε και δημιούργησε ο Γκαϊφύλλιας. Και σε μια εποχή ποτισμένη με μοναξιά και άνυδρη από επανάσταση, το έργο του ιδιοφυούς αυτού δημιουργού παραμένει επίκαιρο, διαχρονικό. Η ζωντανή ηχογράφηση από το Κύτταρο το επιβεβαιώνει.

Ηρακλής Οικονόμου

(Απόσπασμα δημοσιεύτηκε στις "Νέες κυκλοφορίες" - Περιοδικό ΔΙΦΩΝΟ)

Για περισσότερες παρουσιάσεις του δίσκου, επισκεφθείτε το blog του Θεοδόση Βαφειάδη:
http://theovaf.blogspot.com/2011/01/blog-post_20.html