Top-10 ελληνικής δισκογραφίας, 2000-2009

Η απέχθεια προς τους λογής καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς και αγώνες συνδέεται με το δύσκολο έως αδύνατο της σύγκρισης και αποτίμησης έργων με συγγενή αισθητικά φορτία. Εντάξει, μπορείς να αντιληφθείς χωρίς μεγάλη δυσκολία ότι το "Κάντο Χενεράλ" είναι σημαντικότερο έργο από το "Οδηγώ και σε σκέφτομαι" του συμπαθούς Αντύπα. Πώς όμως στοιχειοθετείς τη διαφορά ανάμεσα στο "Κάντο Χενεράλ" και το "Άξιον Εστί" ή τον "Μεγάλο Ερωτικό"; Και πώς τα κατατάσσεις τα έργα στη σειρά, σαν βαθμολογία της Super League;

Με αυτές τις σκέψεις, προσέγγισα την ευγενική πρόσκληση του "Διφώνου" προς όλους τους συντάκτες του να καταγράψουν τους δέκα καλύτερους δίσκους της ελληνικής δισκογραφίας τη δεκαετία του 2000. Δυστυχώς, οι ανάγκες της εξαγωγής ενός τελικού αποτελέσματος επέβαλλαν να μπουν οι δίσκοι σε αξιολογική σειρά, από το "10" (χειρότερο) ως το "1" (καλύτερο).

"Ε, και...", θα πείτε, "τι μας νοιάζουν ρε φίλε οι προτιμήσεις σου και τις δημοσιεύεις εδώ, αφού ούτε οι βαθμολογίες σου αρέσουν;". Θα συμφωνήσω 100% μαζί σας. Όμως, επειδή το "Δίφωνο" έχει ξεκινήσει μια δημόσια ψηφοφορία για την ανάδειξη των δέκα καλύτερων δίσκων της δεκαετίας, μέσα από τους 50 καλύτερους δίσκους που ψήφισαν οι συντάκτες του, και επειδή εμμέσως ως συντάκτης του "Διφώνου" φέρω μέρος του βάρος της ανάδειξης αυτών των 50 δίσκων απ' τους οποίους εσείς θα διαλέξετε τους δέκα καλύτερους, ιδού οι δίσκοι που προτάθηκαν από εδώ ως οι δέκα καλύτεροι της δεκαετίας. Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν και τους καλούς φίλους. Προφανώς, όσοι δίσκοι λείπουν από τη λίστα του "Διφώνου" και βρίσκονται στην παρακάτω λίστα δεν προτάθηκαν από άλλους συντάκτες, και άρα έχασαν στα πέναλτυ. Ο Κορακάκης και οι Encardia και ο Λεοντής θα πρέπει να περιμένουν την επόμενη δεκαετία... Εννοείται ότι τα έργα που ακολουθούν θα μπορούσαν κάλλιστα να είναι βαλμένα σε άλλη σειρά, ή πλάι τους να στέκουν άλλα δέκα, είκοσι, εκατό. Ευτυχώς, το ελληνικό τραγούδι είναι ακόμα ζωντανό, και ό,τι εγκυμονείται μέσα του έχει αρχίσει να κλωτσάει.

Η ψηφοφορία του Διφώνου διεξάγεται ΕΔΩ. Καλό βόλι!

ηρ.οικ.

TOP-10 ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑΣ (2000 - 2009)

1) «Κρύπτη» - Βαγγέλης Κορακάκης (2002, ΔΙΚΤΥΟ)

Τι κι αν ο δίσκος δεν ακούστηκε σχεδόν καθόλου; Έτσι και αλλιώς, στις μέρες μας το ωραίο έχει πάρει διαζύγιο από τα photoshop εξώφυλλα και το έντεχνο μικροαστέξ. Ο Βάκης δίνει μαθήματα μιας ενορχήστρωσης που δεν ντρέπεται να παίζει και μπουζούκι, και ο Κορακάκης αποδεικνύει ότι είναι με διαφορά ο πιο ταλαντούχος λαϊκός συνθέτης της εποχής μας, ίσως και ο μόνος. Ο "Κρύος ήλιος" ...ό,τι σπαρακτικότερο ακούστηκε στο νέο αιώνα, γιατί δεν είναι όλα σ' αυτή τη ζωή καλαμπουράκια και στυλάκι και χαμόγελο κολγκέιτ. Είναι και απώλεια, είναι και μνήμη. Ως προς την ευρύτερη θέση του στο ελληνικό τραγούδι, ο δίσκος περιέχει χρήσιμες απαντήσεις για το ταυτόχρονο τέλος του "λαϊκού" και του "έντεχνου" που βιώνουμε σήμερα. Με άλλα λόγια, περικλείει όλη την αφήγηση του σημερινού αδιεξόδου, αλλά και την υποψία της λύσης του.

2) «Το παραμύθι της ταραντούλας» - Encardia (2007, ΜΕΛΩΔΙΚΟ ΚΑΡΑΒΙ)

Οι Encardia αντλούν από τους χυμούς μιας παράδοσης ξένης και συνάμα τόσο δικής μας, και ξεχύνονται στις γειτονιές χορεύοντας ταραντέλα. Όταν άλλοι πασχίζουν να κάνουν επιτυχία το κάθε μεταγλωτισμένο τραγούδι της Ιβηρικής, με μετακλήσεις διάσημων αστέρων της διεθνούς μουσικής και με ηχογραφήσεις στα πιο deluxe στούντιο της Ευρώπης, μια παρέα υπενθυμίζει την αξία της απλότητας και της αυθεντικότητας χωρίς σύνορα. Οι Encardia αφουγκράζονται τη μουσική των λαών, αλλά αρνούνται να μας σερβίρουν τη μεταμοντέρνα σαλάτα του εθνίκ.

3) «Στην ηχώ του έρωτα» - Νότης Μαυρουδής (2002, CORIFEO / EROS MUSIC)

Ο έρωτας, του έρωτα, τον έρωτα, ώ έρωτα. Ο Μαυρουδής μας μαθαίνει τη γραμματική του απολύτως αναγκαίου, με όχημα την αφρόκρεμα της ελληνικής γυναικείας ερμηνείας. Και όποιος βρει ένα μέτριο τραγούδι σ' αυτό το δίσκο, να σηκώσει το χέρι του.

4) «Βραχνός προφήτης» - Θανάσης Παπακωνσταντίνου (2000, LYRA)

Η δεκαετία ξεκινά με έναν επαναστατικό δίσκο. Ο "Βραχνός προφήτης" του Παπακωνσταντίνου συνδυάζει τις πιο κρυφές πηγές του ελληνικού τραγουδιού, ενώνει ρεύματα υπόγεια, και δείχνει προφητικά το δρόμο για το τι μπορεί να σημαίνει "έντεχνο" στον νέο αιώνα.

5) «Το πέρασμά σου» - Χειμερινοί Κολυμβητές (2007, LYRA)

Το πέρασμά τους, επιλεκτικό και πλημμυρισμένο με μια βαθιά μελαγχολία, συνεχίζει να γεννά γοητευτικά τραγούδια. Πιστοί στο πρόταγμα της τραγουδοποιίας των μεγάλων κλασικών, μελοποιούν τους ποιητές ακολουθώντας δρόμους λαϊκούς και έναν λυρισμό δυσεύρετο. Μα, φυσικά για τους Χειμερινούς Κολυμβητές ο λόγος, και την ιδιοφυία του Αργύρη Μπακιρτζή. Κι ας ξενίζει η τραχύτητά της φωνής του τα λεπτεπίλεπτα αυτάκια μας.

6) «Έρωτας αρχάγγελος» - Χρήστος Λεοντής, Δημήτρης Λέντζος (2007, ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ)

Ο Λεοντής δείχνει την αξία του να μιλάς μόνο όταν έχεις κάτι να πεις. Έτσι απλά. Με τη γοητεία του κλασικού, με την αμεσότητα του σύγχρονου, και χωρίς νεκραναστάσεις.

7) «Ο καθρέφτης» - Φοίβος Δεληβοριάς (2003, AKTH / SONY MUSIC)

Ο ωριμότερος Φοίβος τραγουδά την έμπνευση, με έμπνευση. Το "Δεν ξέρω τι είναι" συνιστά ένα από τα πιο μυστηριακά τραγούδια της δεκαετίας, νανούρισμα και προσευχή σε όσα δεν μας αφήνουν να κοιμηθούμε, σε όσα γεμίζουν με αδέσποτες λέξεις τα νυχτολόγιά μας. Γυμνός στον "Καθρέφτη", ο Δεληβοριάς μπαίνει στα νερά αλλά δεν βρέχεται.

8) «Ο Άμλετ της Σελήνης» - Θάνος Μικρούτσικος (2002, MINOS / EMI)

Ο "Άμλετ της Σελήνης", ο ομώνυμος ύμνος του Μάνου Ελευθερίου, στοιχειώνει το δίσκο, ενώ ο Μικρούτσικος βρίσκει στον Χρήστο Θηβαίο έναν ιδανικό ερμηνευτή, ενταγμένο με άνεση στην ατμόσφαιρα των μελωδιών του. Αινιγματικός δίσκος, ακόμα και στα πιο "light" κομμάτια του παζλ.

9) «Homo logotypus» - Δανάη Παναγιωτοπούλου (2009, YAFKA RECORDS)

Από τις στάχτες του Δεκέμβρη ξεπρόβαλλε ένας αμειγώς πολιτικός δίσκος που παγιώνει το στίγμα της Δανάης Παναγιωτοπούλου στα μουσικά πράγματα. Και όλα αυτά αμέσως μετά τον "Οίκο Αντοχής", δίσκο που άφησε κοινό και κριτικούς με ανοιχτό το στόμα. Πιο ώριμη και ολοκληρωμένη κατάθεση, εξίσου όμως "αυθάδης" και ουσιαστική.

10) «Πολίτικη κουζίνα» - Ευανθία Ρεμπούτσικα (2003, CANTINI)

Η Ευανθία Ρεμπούτσικα δημιουργεί ένα συγκινητικό, βαθιά λυρικό σάουντρακ, πετυχαίνοντας τη γεφύρωση Ανατολής-Δύσης χωρίς κλισέ και μανιέρες. Σύμμαχος της μια αγνώριστη Νατάσα Θεοδωρίδου στο μοναδικό τραγούδι του δίσκου. Στο ταξίδι για την Πόλη, οι ταμπέλες δεν αποτελούν μέρος των αποσκευών. Ευτυχώς.

Η "Εποχή" τιμά τον Χάουαρντ Ζιν

Η εφημερίδα «Εποχή» διοργανώνει εκδήλωση για τον Χάουαρντ Ζιν, με προβολή της ταινίας «The people speak», την Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου, στις 8 μ.μ., στο αμφιθέατρο 1 της Νομικής σχολής Αθηνών. Η ταινία προβάλλεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με ελληνικούς υπότιτλους, και βασίζεται στο βιβλίο του Ζιν «Ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών». Έχει γυριστεί σε διάφορες πόλεις των ΗΠΑ, με τη συμμετοχή του ίδιου του Ζιν και γνωστών αμερικανών καλλιτεχνών, που διαβάζουν αποσπάσματα.

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν ο Σεραφείμ Σεφεριάδης και ο Θωμάς Τσαλαπάτης.

Στις 27 του Γενάρη, o Χάουαρντ Ζιν, ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς και ανθρώπους της αριστεράς, έφυγε από τη ζωή. Το έργο του θα συνεχίσει όμως να αντηχεί, σαν ηχώ που δεν σβήνει. Η διάδοση των ιδεών ήταν πάντα ένα βασικό θέμα στο έργο του Ζιν, το οποίο καθόρισε όχι μόνο την προσωπική του στάση αλλά και τον τρόπο γραφής του. Γραμμένα σε γλώσσα απλή, τα δύο βασικά έργα του, η «Ιστορία του λαού των Ηνωμένων πολιτειών» και οι «Φωνές από την ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών» γράφτηκαν κυρίως για να κάνουν γνωστή στον ευρύτερο κόσμο την αλήθεια του κομματιού εκείνου που περίσσευε από την επίσημη ιστορία, τη αλήθεια των ινδιάνων, τη αλήθεια των σκλάβων, την αλήθεια των κοινωνικών επαναστατών.

Η φιλοσοφία του ντοκιμαντέρ κινείται ακριβώς σε αυτά τα πλαίσια διάδοσης. «Έγινα ιστορικός για να αλλάξω τον κόσμο» είναι η φράση που συνοψίζει καλύτερα την κοσμοαντίληψη του Ζιν. Η ιστορία του, είναι η ιστορία που δεν διδάσκει απλώς γεγονότα, αλλά τις αιτίες των πραγμάτων, τη ρευστότητα της κατεστημένης πραγματικότητας, το σχετικό των θεσμών και τελικά την ανυπακοή στην αυθαιρεσία και το παράλογο των ισχυρών. Μια ιστορία που πρέπει να γίνει όσο το δυνατό πιο γνωστή ώστε να λειτουργήσει.

Το «The people speak» (Ο λαός μιλά) υπόσχεται ότι θα κάνει το έργο του μεγάλου ιστορικού να επικοινωνήσει με μεγαλύτερα ακροατήρια. Tο εγχείρημα έγινε με πρωτοβουλία του ηθοποιού Ματ Ντέιμον, ο οποίος ανέλαβε και την παραγωγή της ταινίας. Mια σειρά από τους πιο γνωστούς ηθοποιούς της Αμερικής, όπως ο Viggo Mortensen, ο Sean Penn, η Rosario Dawson, ο Don Cheadle και η Marisa Tomei, διαβάζουν γράμματα και κείμενα από αμερικάνους που ενεπλάκησαν στα ιστορικά γεγονότα, αναπαριστώντας την πραγματικότητα μέσα από καθημερινές φωνές, φωνές απλών πολιτών.

Στις διαλέξεις του στην Αθήνα πριν από μερικούς μήνες, ο Ζιν έλεγε: «Τίποτα δεν άλλαξε με μεμονωμένες πράξεις ηρώων αλλά με μικρές πράξεις απλών ανθρώπων που αθροίστηκαν». Είναι οι απλοί αυτοί άνθρωποι που έρχονται τώρα στο ιστορικό προσκήνιο και πρωταγωνιστούν ενσαρκωμένοι από τους ηθοποιούς. Στις δραματοποιημένες αναγνώσεις, προστίθενται και ζωντανές εκτελέσεις τραγουδιών σχετικά με τα γεγονότα, από τους Bob Dylan, Bruce Springsteen και Eddie Vedder.

Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης - Μαρία Παπαγεωργίου στον Πυρήνα

Ο Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης και η Μαρία Παπαγεωργίου, μετά τις επιτυχημένες παραστάσεις του Δεκέμβρη, επιστρέφουν στον Πυρήνα για μια έκτακτη εμφάνιση!

Απο το "Ποτάμι μαύρο", ως τους "Όμορφους και ηττημένους" και από τον Παναγιώτη Τούντα ως τους Portishead, σε μια ζωντανή έκθεση ιδεών και συναισθημάτων.

Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου ώρα 22:30

Είσοδος 10 ευρώ

"Πυρήνας", Μιχαλακοπούλου κ Διοχάρους 11

τηλ: 210.72.37150

Στο νέο Δίφωνο μια συνέντευξη που θα αλλάξει τη ζωή σας

Κυκλοφόρησε και το νέο τεύχος του "Διφώνου". Η ύλη υπακούει στα καθιερωμένα, υψηλά πρότυπα που το ίδιο το περιοδικό φαίνεται να έχει θέσει. Επιγραμματικά:

* η Λιάνα Μαλανδρενιώτη συνεχίζει το μεγάλο αφιέρωμα στους "δικούς μας Κλασσικούς", αυτή τη φορά με μία αναφορά στον Νίκο Σκαλκώτα.

* ο Αλέξης Βάκης αποκρυπτογραφεί τη μεγάλη επιτυχία του τραγουδιού "Πριγκιπέσσα" του Σωκράτη Μάλαμα.

* ο Σπύρος Αραβανής παρουσιάζει ένα περιεκτικό πανόραμα της στιχουργικής της Χαρούλας Αλεξίου.

* ο Χρήστος Μιχαήλ συγκεντρώνει τις δισκογραφικές προτιμήσεις πέντε γνωστών ονόματων της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας.

* ο Γιώργος Μητράκης αναρωτιέται με τη βοήθεια είκοσι διακεκριμένων, στο χώρο τους, προσώπων εάν ένα τραγούδι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο.

* και ο Θοδωρής Δημητρόπουλος ερευνά τη μορφολογική εξέλιξη του σύγχρονου κινηματογραφικού soundtrack.

Δε λείπουν, όπως πάντα, και οι συνεντεύξεις: Αργύρης Μπακιρτζής, Μαρίζα Κωχ, Χάρις Αλεξίου, Κώστας Κωτούλας, Κωστής Μαραβέγιας, και άλλες ακριβές παρουσίες.

Το περιοδικό συνοδεύουν δύο πρώτης τάξης cd:

Στο πρώτο cd ο Μιχάλης Γελασάκης επιλέγει 13 τραγούδια από την ερμηνευτική διαδρομή του Χρήστου Θηβαίου, με την υπογραφή γνωστών Ελλήνων (Βασίλης Δημητρίου, Σταύρος Ξαρχάκος) και ξένων (Nicola Piovani, George Brassens, Jeff Buckley) συνθετών/τραγουδοποιών, καθώς και τραγουδια εμπνευσμένα από τη μούσα της παράδοσης.

Ενώ στο δεύτερο cd ακούμε το Blue Train, ένα έργο που άλλαξε την ιστορία της μεταπολεμικής Δυτικής μουσικής αναδεικνύοντας έναν εκ των μεγαλύτερων εκφραστών της free jazz: τον ανεπανάληπτο John Coltrane. Σαν τώρα θυμάμαι το κασετοφωνάκι που ηχογραφούσε τις εκπομπές του jazz fm, ενός σταθμού (του πρόωρα χαμένου Κώστα Γιαννουλόπουλου) που βρισκόταν έτη φωτός μπροστά από την εποχή του. Κάθε φίλος της τζαζ δεν μπορεί παρά να νοιώσει ενθουσιασμό που δίσκοι-σταθμοί στην ιστορία της τζαζ συνοδεύουν πλέον μουσικά περιοδικά που δεν εξειδικεύονται στη τζαζ. Και φυσικά, υπάρχει πάντα και το περιοδικό "jazz και τζαζ" για τους πιστούς του είδους. Not bad, not bad.
-----





Όμως, το πιο σημαντικό που θα συναντήσετε στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού "Δίφωνο" είναι η συνέντευξη του Αργύρη Μπακιρτζή στον Γιάννη Πετρίδη. Μια συνέντευξη που, όπως λέει και ο τίτλος της ανάρτησης, θα αλλάξει τη ζωή όσων τη διαβάσουν, εάν αυτοί τυχαίνει να μη γνωρίζουν την τέχνη, την οπτική και το ήθος αυτού του μεγάλου καλλιτέχνη. Για το τι σημαίνει "Χειμερινοί Κολυμβητές", διαβάστε το άρθρο του Δημήτρη Κατσιάνου ΕΔΩ. (Επιτρέψτε μου να θεωρώ το συγκεκριμένο άρθρο ό,τι σημαντικότερο έχει βγάλει αυτό εδώ το μπλογκ). Για μια παλαιότερη, εξαιρετική συνέντευξη του Μπακιρτζή στον Σωτήρη Κακίση, δείτε ΕΔΩ. Και για μια υποψία του τι λαμβάνει χώρα στη συνέντευξη του Μπακιρτζή στο "Δίφωνο" αρ. 168, διαβάστε το παρακάτω απόσπασμα:



"Γ.Π.: (...)Τι έγινε με τους στόχους στη δική σου ζωή;
Α.Μ.: Είχα διαβάσει στο βιβλίο Ταξιδιώτης της Βροχής ότι στη ζωή υπάρχουν δυο ειδών άνθρωποι: αυτοί που έχουν στόχους και αυτοί που δεν έχουν. Εγώ ανήκω στους δεύτερους. Αυτοί που έχουν στόχους είναι δυστυχισμένοι, γιατί αισθάνονται την υποχρέωση να δίνουν εξηγήσεις σε αυτούς που δεν έχουν.


Γ.Π.: Δεν λέω ότι δεν είσαι ειλικρινής, αλλά δεν πιστεύω ότι δεν είχες ή δεν έχεις κάποιους μικρούς και μεγαλύτερους στόχους.
Α.Μ.: Έχω ένα μικρό στόχο σχετικό με τη δουλειά μου, στην αρχαιολογική υπηρεσία: να μπει σ' ένα πρόγραμμα το μεγάλο τζαμί του Διδυμοτείχου, ένα εκπληκτικό μνημείο που κινδυνεύει. Αν γίνει αυτό, θα αισθανθώ πολύ ωραία". (...)

Η συνέχεια στα περίπτερα. ηρ.οικ.

Η "Στροφή" στη μουσική - Τέχνη και απεξάρτηση

Η «ΣΤΡΟΦΗ» ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗ

Όταν κυκλοφόρησε το cd μου, οι συνάδελφοι μου στο ΚΕΘΕΑ, έχοντας δει το εξώφυλλο, με ρώτησαν αν είναι κάποιο από τα κτίρια της ΣΤΡΟΦΗΣ -του προγράμματος που εργάζομαι- γιατί υπάρχει μια σημαντική ομοιότητα. Την ιδέα όμως για το εξώφυλλο την είχα τουλάχιστον δύο χρόνια πριν έρθω σε επαφή με το πρόγραμμα. Αυτό μάλλον δείχνει ότι κάποιο δρόμοι είναι φυσιολογικό να συναντηθούν, ότι κάποιες σχέσεις είναι καρμικές. Αυτή βέβαια είναι η ρομαντική εκδοχή για το πως βρέθηκα στη ΣΤΡΟΦΗ καθώς η πεζή εκδοχή λεει ότι το 2008 έμαθα για μια θέση μουσικού από ένα φίλο και αποφάσισα να κάνω τα χαρτιά μου μιας και μου φάνηκε ενδιαφέρουσα δουλειά. Ενδιαφέρουσα γιατί έχει σχέση με διδασκαλία μουσικής σε έφηβους, κάτι με το οποίο ασχολούμαι χρόνια διδάσκοντας σε ωδεία και ιδιαίτερα μαθήματα αλλά και γιατί είναι πολύ όμορφο να βρίσκεσαι σε ένα χώρο που μπορείς να νιώθεις χρήσιμος.

Η πρώτη ερώτηση που συνήθως μου κάνουν όσοι μαθαίνουν για την ενασχόλησή μου με το πρόγραμμα είναι το «πως είναι τα παιδιά!». Λοιπόν, τα παιδιά είναι ... κανονικά παιδιά, σαν όλα τα παιδιά του κόσμου και οποιαδήποτε ακραία εικόνα μπορεί να έχει κάποιος για αυτά βασίζεται μάλλον στην άγνοια και το φόβο που αυτή προκαλεί. Καθένα έχει τη δική του προσωπικότητα, έχουν τα προτερήματά τους αλλά και τα ελαττώματα τους όπως έχουμε όλοι οι άνθρωποι. Η διαφορά σε σχέση με άλλα παιδιά είναι ότι λόγο διαφόρων συνθηκών (η οικογένεια, το φιλικό περιβάλλον, ακόμα και η τύχη) ήρθαν σε επαφή με τη χρήση ουσιών και τώρα κάνουν ένα δύσκολο και αξιοθαύμαστο αγώνα για να απεξαρτηθούν και να χτίσουν ένα μέλλον καθαρό από ουσίες και με ισχυρότερες βάσεις για τη ζωή τους. Και εδώ είναι που η τέχνη μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο.

Εκτός από τη μουσική, τη φωτογραφία αλλά και την ομάδα ραδιοφώνου –καθώς πλέον η ΣΤΡΟΦΗ διαθέτει και διαδυκτιακό ραδιόφωνο (www.kethea-strofi.gr) υπάρχουν στα διάφορα προγράμματα του ΚΕΘΕΑ και μαθήματα θεάτρου, εικαστικών κ.α. Η ύπαρξη αυτών των μαθημάτων έχει πολλαπλή χρησιμότητα. Τους δίνεται μια ευκαιρία να ασχοληθούν με ενδιαφέροντα μαθήματα, τα οποία μπορούν να τους δημιουργούν μια ευχάριστη διάθεση και να εκφορτίζουν την αρνητική ενέργεια καθώς και να παίρνουν ερεθίσματα, να διευρύνουν το γνωστικό τους πεδίο, κάτι πολύ χρήσιμο αν σκεφτείς ότι πολλά από τα μέλη της ΣΤΡΟΦΗΣ έχουν εγκαταλείψει το σχολείο.

Στην ομάδα μουσικής της ΣΤΡΟΦΗΣ συγκεκριμένα που έχω αναλάβει εγώ, υπάρχουν πολλές δραστηριότητες με τις οποίες καταπιανόμαστε. Πρώτα από όλα μαθαίνουν να παίζουν το μουσικό όργανο που διαλέγουν (κιθάρα, πιάνο, μπουζούκι, drums), κάτι που τους δίνει μεγάλη χαρά, ιδιαίτερα μετά το πρώτο διάστημα ,όταν αρχίζουν να παίζουν τα πρώτα τραγούδια και να αποκτούν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Ακούμε μουσική ή βλέπουμε βίντεο με μουσικά θέματα, ώστε να έρθουμε κοντά σε διαφορετικές κουλτούρες και έτσι να γνωρίσουμε το κόσμο μέσα από τη μουσική αλλά και να αντιληφθούμε τους πολλούς -ανά είδος μουσικής- τρόπους που υπάρχουν ώστε κάποιος άνθρωπος να εκφράσει τα συναισθήματά του, τις σκέψεις του, τις ανάγκες του, τις αναζητήσεις του. Τέλος, αφιερώνουμε χρόνο για να παίξουμε και να τραγουδήσουμε τραγούδια που έχουν επιλέξει τα παιδιά (Ok! αρκεί να μην ζητήσουν σκυλάδικα, δεν αντέχει η κράση μου. Εκεί ασκώ βέτο). Με αυτές τις δραστηριότητες προσπαθούμε να συνδυάσουμε το τερπνόν μετά του ωφελίμου, δηλαδή τη γνώση αλλά και τη χαρά που μπορεί να προσφέρει η τέχνη.

Παράλληλα με τις θεραπευτικές διαδικασίες, η εκπαίδευση και ιδιαίτερα η επαφή με την τέχνη, μπορεί να προσφέρει σημαντική βοήθεια στα μέλη ενός προγράμματος απεξάρτησης και αυτό είναι κάτι που το ΚΕΘΕΑ αντιλαμβάνεται απόλυτα και σε αυτό επενδύει.

Είναι καλό για όποιον ενδιαφέρεται, να έρθει κοντά στα προγράμματα και να μάθει για αυτά αλλά και να μην διστάσει να έρθει σε επαφή στην περίπτωση που αντιληφθεί ότι κάποιος δικός του άνθρωπος αντιμετωπίζει πρόβλημα με χρήση ουσιών. Μπορεί να πάρει σημαντικές πληροφορίες και ουσιαστική γνώση για το πως μπορεί να αντιμετωπίσει το θέμα.

Όταν η τέχνη δεν είναι απλά ένας μηχανισμός προβολής ή μια διαδικασία κοινωνικής και οικονομικής καταξίωσης, τότε μπορεί να παίξει ένα σημαντικό ρόλο σε προσωπικό αλλά και κοινωνικό επίπεδο. Και όταν η συμμετοχή μας στο κοινωνικό σύνολο δεν γίνεται με ατομιστικά και χρησιμοθηρικά κριτήρια αλλά μέσα από την ανάγκη της συλλογικότητας για την λύση των κοινών προβλημάτων, τότε η τέχνη μπορεί να αρχίσει να γίνεται μέρος της κουλτούρας μας και πολύτιμο εργαλείο στα χέρια μας.

ΤΑΣΟΣ ΓΙΑΝΝΙΚΟΣ

blog Άκος Δασκαλόπουλος

ΑΚΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

Γιατί μια ιστοσελίδα για τον Άκο Δασκαλόπουλο;

Διότι είναι ο μόνος τρόπος να αποφύγουμε την λήθη που με υπομονή και σταθερότητα σκεπάζει το έργο μικρών και μεγάλων δημιουργών. Πόσες μεγάλες αξίες δεν χάθηκαν για πάντα, γιατί κάποιοι άλλοι έκρυψαν ή και κατέστρεψαν το έργο τους και πόσες ασημαντότητες δεν προβλήθηκαν υπέρμετρα γιατί «έπεσαν» σε καλά χέρια απογόνων ή ομοϊδεατών.

Ποιός είμαι εγώ που αναλαμβάνω αυτό το έργο;

Ένας παλιός γνώριμος του Άκου. Τον γνώριζα, ή καλύτερα με γνώριζε από την στιγμή που γεννήθηκα. Εγώ όμως από τότε που θυμάμαι τον κόσμο τον ήξερα. Αλλά καλύτερα ας θεωρήσουμε ότι είμαι ένας ανώνυμος. Ούτως ή άλλως το άτομό μου δεν ενδιαφέρει τους φίλους και θαυμαστές του Άκου. Αρκεί «να γίνεται σωστά η δουλειά», δηλαδή με σεβασμό στο έργο του με όσο γίνεται μεγαλύτερη ακρίβεια και αντικειμενικότητα. Ας πούμε ότι είμαι ένας μέρμηγκας, που είχε την υπομονή να συγκεντρώσει ένα μεγάλο όγκο δεδομένων, να τα ταξινομήσει και να τα παρουσιάσει κάνοντας χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας.

Ποιός ήταν ο Άκος Δασκαλόπουλος;

Ένας αυτοδημιούργητος ποιητής και στιχουργός, «επαγγελματίας» όμως της τέχνης του. Να εξηγήσουμε τους όρους:

Αυτοδημιούργητος με την απόλυτη έννοια. Πρώτα-πρώτα δεν είχε καμία οικογενειακή ή συντεχνιακή στήριξη. Χωρίς ανώτερη εκπαίδευση, κατάφερε διαβάζοντας αμέτρητα βιβλία κάθε είδους να αποκτήσει σημαντική καλλιέργεια.

Ποιητής αλλά περισσότερο στιχουργός, χειρίστηκε άνετα το μέτρο και την ρίμα, όταν χρειάστηκε τα λόγια να γίνουν τραγούδια. Το περιεχόμενο των στίχων του άλλοτε είχε βάθος και άλλοτε ήταν πιο ελαφρό, πάντα όμως ήταν λυρικό, ερωτικό.

Επαγγελματίας, γιατί δεν είχε άλλη επιλογή. Ο Ακος δεν είχε κανένα έσοδο εκτός από αυτά που κέρδιζε με την πένα του. Το γεγονός αυτό είχε σαν αποτέλεσμα για πάρα πολλά χρόνια να μην ζει «άνετη», ζωή (κάτι ίσως όχι αρνητικό για έναν ποιητή). Παρ’ όλα αυτά από την αρχή μέχρι το τέλος έκανε αυτό και μόνον αυτό.

Ο Άκος Δασκαλόπουλος έζησε σε μια περίοδο μάλλον «φτωχική» από οικονομικής άποψης για το ελληνικό τραγούδι, αλλά αγνή, αυθεντική και με προοπτικές. Ακριβώς το αντίθετο δηλαδή από την σημερινή.

Από το 1966, που ουσιαστικά αρχίζει η παρουσία του, και για 4 χρόνια συμπλέει στο Νέο Κύμα. Συνεργάστηκε πολύ με συνθέτες όπως ο Γ. Σπανός, ο Ν. Μαυρουδής, και ο Μ. Πλέσσας και σε σπανιότερες ευκαιρίες με την Ηλέκτρα Παπακώστα, τον Στέλιο Ζαφειρίου, Ν. Ιγνατιάδη, Β. Τενίδη, Γ. Γλέζο. Από την 10ετία του 70’ διαγράφεται μια πιο «ελαφρά-λαϊκή» πορεία λόγω της συνεργασίας με συνθέτες όπως ο Λ. Κόκοτος. Σ. Κουγιουμτζής, Γ. Κοντογιώργος, Μ. Τερζής, όλοι τους σημαντικοί και ταλαντούχοι. Μεγάλες επιτυχίες, που ελάχιστοι γνωρίζουν ότι γράφτηκαν από τον Άκο Δασκαλόπουλο, γεννήθηκαν τότε. Ο ρόλος του στιχουργού είναι συνήθως στο σκοτάδι, αν δεχτούμε σαν δεδομένο ότι του τραγουδιστή είναι στο φως και του συνθέτη στο ημίφως. Από το 1975 παρατηρείται μια διττή δραστηριότητα. Από τη μια συνεργάστηκε με «βαρύτερα λαϊκούς» συνθέτες, όπως ο Κ. Καπλάνης και ο Θ Πολυκανδριώτης και από την άλλη συμμετείχε σε ιδιαίτερες παραγωγές, όπως «Τα αρχαία λυρικά» του Μ. Τερζή και «Ζωγραφιές από τον Θεόφιλο» του Ν. Μαυρουδή, με τους οποίους διατηρούσε διαχρονική συνεργασία. Τότε είχε και τις σπάνιες αλλά σημαντικές συνεργασίες με τον πολύ φίλο του Μ. Λοίζο και Μ. Χατζιδάκι. Την 10ετία του 90’ την τελευταία της ζωής του, εμφανίζονται οι νεώτεροι συνθέτες, Λ. Μαχαιρίτσας, Δ. Τσακνής, αλλά κυρίως ο Μίνως Μάτσας (σε 3 δίσκους) και ο Παντελής Θαλασσινός (η απαρίθμηση δεν μπορεί να είναι πλήρης, ιδίως από τον γράφοντα, που βρίσκεται εκτός του καλλιτεχνικού χώρου και έτσι επιδέχεται κριτικής).

Ο Άκος Δασκαλόπουλος είχε για μερικούς μια εικόνα δύστροπου και λίγο γκρινιάρη στην καθημερινότητά του. Τι είναι όμως αυτά μπροστά στη χαρά του ποιητικού λόγου; Αγαπούσε την ποίηση, θαύμαζε τα Δημοτικά τραγούδια, ενθουσιαζόταν από κάθε μορφή Υπερρεαλισμού στην τέχνη. Η εμμονή του για την φυσική ζωή κοντά στην θάλασσα και τους ανθρώπους της είναι γνωστή. Η Ψαριανή, το καΐκι του, ήταν το δεύτερο σπίτι του. Το μικροσκοπικό σπιτάκι του στην Σκόπελο, ήταν επίσης ένα μικρό καταφύγιο. Για όσους τον ξέρουμε, κρατάμε σαν ανάμνηση έναν άνθρωπο που αγαπούσε την παρέα και την καλοπέραση, την θάλασσα και τον έρωτα, την μουσική και την λογοτεχνία.

Στην ιστοσελίδα (http://akosdaskalopoulos.blogspot.com) όταν θα έχει ολοκληρωθεί (γύρω στον Σεπτέμβρη του 2010) θα παρουσιάζονται περίπου 280 τραγούδια, 4 ποιητικές συλλογές, μερικά χειρόγραφα, 50 φωτογραφίες, μια ντουζίνα ηχητικά ντοκουμέντα, και καμιά 20αριά ταινιούλες. Όλα τα δεδομένα είναι στη διάθεση των παλιών και, ελπίζω, νέων φίλων του Άκου.

Οδυσσεάς Ξένος

Παρουσίαση του νέου βιβλίου του Λάμπρου Λιάβα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Παρουσίαση της νέας έκδοσης της Εμπορικής Τράπεζας της Ελλάδας

Το ελληνικό τραγούδι

από το 1821 έως τη δεκαετία του 1950

του Λάμπρου Λιάβα

Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου 2010, ώρα 19:30

Μουσείο Μπενάκη

(Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου)

Ομιλητές:

Άγγελος Δεληβορριάς

Γιάννης Ξανθούλης

Λευτέρης Παπαδόπουλος

Θεοδόσης Πελεγρίνης

Διονύσης Σαββόπουλος

Όχι άλλο Νταλάρα, Πάριο κι Αλεξίου

Όχι άλλο Νταλάρα, Πάριο κι Αλεξίου.

Θέμα πρώτον: καινούργιος δίσκος του Γιώργου Νταλάρα ("Γι' αυτό υπάρχουνε οι φίλοι"). Θέμα δεύτερον: καινούργιος δίσκος του Γιάννη Πάριου ("Συμπέρασμα ένα"). Θέμα τρίτον: καινούργιος δίσκος της Χάρις Αλεξίου ("Η αγάπη θα σε βρει όπου και να 'σαι").

«Ποιο είναι το ζήτημα; Γιατί να μη βγάλουν ο Νταλάρας κι η Αλεξίου δίσκο;» θα ρωτήσετε. Το ζήτημα είναι ότι εδώ και σαράντα χρόνια, τα ίδια και τα ίδια άτομα επιμένουν να απασχολούν το σύνολο της καλλιτεχνικής επικαιρότητας και να διεκδικούν το σύνολο της δόξας και της πίτας του ελληνικού τραγουδιού. Και έχουν παγιωθεί σε τέτοιο βαθμό οι της παλαιάς φρουράς ώστε έχουν γίνει πλέον μέτρο σύγκρισης των πάντων, ορίζοντας ασφυκτικά τους όρους και τα κριτήρια του παιχνιδιού. Και του τραγουδιού, κάθε τραγουδιού. Πολιτικό τραγούδι, λέει, γράφει η Αλεξίου. Και επιστρατεύονται κοινές συνεντεύξεις με τους διευθυντές της ΕΡΑ2 και του Μελωδία για να πειστούμε. Μεγαλύτερος, λέει, ερμηνευτής του ρεμπέτικου τραγουδιού ο Νταλάρας. Και επιστρατεύεται το Μέγαρο κάθε χρόνο, για να πειστούμε. Αν δύο τόσο μεγάλοι πυλώνες όπως το πολιτικό τραγούδι και το ρεμπέτικο τραγούδι έχουν καταληφθεί «και με τη βούλα», τότε σίγουρα το ζήτημα της «παλιάς φρουράς» δεν είναι απλά θέμα φιλολογικής σημασίας.

Διάβασα οργισμένα άρθρα κατά της απάντησης της Μόνικας στη Δήμητρα Γαλάνη, όταν η τελευταία την αναζήτησε για να της προτείνει να συνεργαστούν. «Ναι, ειδικά αυτή έχει φρικάρει! Παίρνει συνέχεια τηλέφωνο και της λένε πως δεν είμαι διαθέσιμη και τσαντίζεται» φέρεται να είπε η νεαρά τραγουδοποιός αναφερόμενη στη Γαλάνη. Χίλια δίκια της δίνω της Μόνικας, κι ας μη συμφωνώ με την ορολογία της. Αντί να την κατακεραυνώνουμε, ας αναρωτηθούμε μέχρι πότε θα επιτρέπουμε στα κατεστημένα ονόματα να βρίσκουν σωσίβιο πλάι στα ανερχόμενα αστέρια. Φτάνει! Όχι άλλες φιλικές συμμετοχές, όχι άλλες κηδεμονίες.

Οι τρόποι της παλιάς φρουράς είναι ενδεικτικοί του πανικού της. Η Τάνια Τσανακλίδου αποκάλεσε τον καλό συνάδελφο Αντώνη Μποσκοΐτη «κομπλεξικό», «συμπλεγματικό» και «κάτι σαν το Χίτλερ» σε κουβέντα της με τη Μαργαρίτα Μυτιληναίου, επειδή τόλμησε αυτός να γράψει μια όχι και τόσο υμνητική κριτική για τον τελευταίο της δίσκο. Αξιότερη λόγου ήταν όμως η προσπάθεια της ραδιοφωνικής παραγωγού να κατακεραυνώσει τον συνάδελφό της! Το λάβαμε το μήνυμα: δεν επιτρέπεται καμία παρέκκλιση, καμία φυγή απ’ το κοπάδι, κανένα σπάσιμο της συναίνεσης. Ολόκληρες μουσικές ιστοσελίδες και περιοδικά επιστρατεύονται υπέρ βωμών και εστιών, δηλαδή υπέρ της παρουσίασης του νέου δίσκου του Νταλάρα από το στάδιο της σύλληψης του πρώτου τραγουδιού μέχρι το στάδιο πώλησης του νιοστού αντιτύπου. Ταυτόχρονα, η κριτική δεν τολμά να γράψει το αυτονόητο, ότι δηλαδή ο τελευταίος δίσκος του Νταλάρα είναι μέτριος, και εστιάζει σε εντελώς εξω-μουσικά κριτήρια που σχετίζονται με την τελειομανία και τον επαγγελματισμό του καλού μας τραγουδιστή. Αναμφισβήτητες αυτές οι αρετές του Νταλάρα. Δυστυχώς όμως, η τελειομανία και ο επαγγελματισμός του ερμηνευτή ποτέ δεν μπόρεσαν να υποκαταστήσουν την έλλειψη έμπνευσης των δημιουργών.

Με δεδομένη αυτή την έλλειψη, γιατί δεν διαβάζουμε για την Αναστασία Μουτσάτσου; Για την Καλλιόπη Βέττα; Για τη Σοφία Παπάζογλου; Για τη Λιζέττα Καλημέρη; Για τη Γιώτα Νέγκα; Για φωνές που βρίσκονται στην ακμή της καριέρας τους; Τα ονόματα είναι ενδεικτικά, προσθέστε εσείς τα δικά σας. Γιατί κάνουν όλοι κριτική στη Μελίνα Ασλανίδου για κάποιες ατυχείς επιλογές της, και δεν μιλά κανείς για τις ατυχείς επιλογές της Αλεξίου που κρατάνε δυο δεκαετίες; Γιατί κάποιοι παραπονιούνται που μιλάμε, δήθεν, πολύ για τη Νατάσα Μποφίλιου; Είναι μήπως αμαρτία να υποδέχεσαι μια μεγάλη φωνή που τολμά να είναι ηλικίας κάτω των τριάντα; Γιατί η Αρετή Κετιμέ έπρεπε να έχει μπάρμπα στην Κορώνη για να βγάλει - επιτέλους!!! - προσωπικό δίσκο; Ως πότε θα κάνει ο Γεράσιμος Ανδρεάτος δεύτερη φωνή στον Νταλάρα στο Μέγαρο; Και σε ποια ηλικία θα πρέπει να φτάσει ο Ανδρεάτος για να ανοίξει το Μέγαρο μόνο γι’ αυτόν; Γιατί ξεχάσαμε την παθιασμένη ερμηνεία του Παντελή Θεοχαρίδη στη «Μικρή Πατρίδα» και γιατί χρειάστηκε ο Νταλάρας για να κάνει γνωστό το τραγούδι; Γιατί δεν ακούω λέξη για τον Κώστα Μάντζιο την ώρα που ο Νταλάρας διασκευάζει το «Απόψε γίνε», τραγούδι που ο Μάντζιος έκανε γνωστό; Και ενώ οι παλαιοί μένουν στο απυρόβλητο, οι νεότεροι λαμβάνουν τα βέλη της κριτικής. Γιατί τόση δυσαρέσκεια επειδή η φωνή του Χαρούλη μοιάζει με του Ξυλούρη; Μας περισσεύει δηλαδή;

Τελικά, ο Πάριος, αν και ως προς τα προσωπικά μουσικά μου ακούσματα βρίσκεται μακρύτερα από τους υπόλοιπους της μαγικής τριάδας του Πανούση, αν και ο ίδιος αδίκησε βάναυσα με το ρεπερτόριό του τη φωνή του, μου είναι ο πιο συμπαθής και με την πιο αξιοπρεπή στάση. Δεν τον ακούσαμε σε κοινές συνεντεύξεις της ελληνικής ραδιοφωνίας, δεν βγήκε σε εξώφυλλα του χώρου, δεν μας σερβιρίστηκε με κουταλάκι του γλυκού επιχρυσωμένο και έντεχνο. Σε σχέση με τους άλλους δύο, είναι αυτός που αδίκησε τον εαυτό του και την καριέρα του κάνοντας λάθος επιλογές, ούτε συζήτηση. Αλλά ξέρει που ανήκει και δεν διεκδικεί χώρο μεγαλύτερο από αυτόν που αρμόζει στην τωρινή καλλιτεχνική του δράση. Και ας τρελαίνονται κάποιοι που έβγαλε το νέο cd του από μια εφημερίδα. Γιατί; Πιο πολύ τρελαίνομαι που βρέθηκαν 200.000 να την αγοράσουν…

Είναι υποχρέωση κάθε προβληματισμού να προτείνει και λύσεις. Ιδού μία: άμεση απόσυρση της παλιάς φρουράς μέσω ανοιγμάτων. Τονίζω, μέσω ανοιγμάτων, όχι μέσω διαταγμάτων. Ανοίξτε τα παράθυρα (δηλαδή τις σελίδες των περιοδικών, τα στούντιο, τις ραδιοφωνικές εκπομπές) στο νέο αίμα, σε νέους ερμηνευτές. Δεν γίνεται να ακούμε τα ίδια ονόματα εδώ και σαράντα χρόνια. Ακόμα και οι Beatles δεν μεσουράνησαν για πάνω από μια δεκαετία. Ακόμα και ο Καζαντζίδης, η φωνή των φωνών, τραγούδησε ουσιαστικά για 15-20 χρόνια και μετά τέλος. Προστατέψτε τις μεγάλες μας αγάπες από τη φθορά της έκθεσης και από τον φασισμό του «φρέσκου» και «νέου» ήχου. Η ιστορία κρίνει κάθε μεγάλη προσωπικότητα από το τέλος της, και επιτέλους πρέπει όλοι αυτοί που κόπτονται για τον Νταλάρα και την Αλεξίου να τους δείξουν τον αξιοπρεπέστερο δρόμο για τη δύση της καλλιτεχνικής τους καριέρας, όσο σκληρό κι αν ακούγεται αυτό. Δεν είναι έκφραση αγάπης το να συντηρείς εγωπάθειες και ανασφάλειες μέσω της κολακείας. Θεωρώ μεγαλύτερη έκφραση αγάπης το παρόν - κακογραμμένο και βιαστικό ίσως - σημείωμα, παρά τις φασόν υμνολογίες που διαβάζω για τους νέους δίσκους της "Χαρούλας" και του "Γιώργου".

Και όχι, η μπάλα δεν πρέπει να πάρει μόνο τους ερμηνευτές αλλά και τους δημιουργούς. Ας συμβιβαστούμε επιτέλους με την ιδέα ότι ο Σαββόπουλος ίσως και να τελείωσε δημιουργικά, όπως και ο Ξαρχάκος, όπως και ο Μαρκόπουλος. Δεν γίνεται η μουσική ανασκόπηση του 2009 να ξεκινάει με όρους περίπου ως εξής: «άσχημο το 2009, και πώς να μην είναι εφόσον δεν έβγαλε ακόμα δίσκο ο Μούτσης». Αν είναι δυνατόν, να περιμένουμε από τον - τεράστιο, ούτε συζήτηση - Μούτση να σώσει το ελληνικό τραγούδι.

Πίσω στο θέμα μας. Δεν γίνεται να βρίσκεις τις προθήκες του Metropolis στρωμένες με δεκάδες αντίτυπα του νέου δίσκου της Αλεξίου, και να μη βρίσκεις πρώτο τραπέζι πίστα το «Φαγιούμ» του Νεοκλή Νεοφυτίδη ή τον Homo Logotypus της Δανάης Παναγιωτοπούλου. Δεν γίνεται να αγκομαχούν ο Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης με τη Μαρία Παπαγεωργίου για να εκδώσουν δίσκο και άλλοι να βγάζουν δίσκους-εργολαβία κάθε χρόνο. Δεν γίνεται, τέλος, να δηλώνει ο Μητσιάς σε συνεντεύξεις και δελτία τύπου ότι εξέδωσε δίσκο για να βοηθήσει τους νέους δημιουργούς, και να μην επισημαίνει κανένας πώς οι νέοι δημιουργοί βοηθάνε αυτόν! Χάρη τους κάνει, δηλαδή; Πηγαίνοντας πέρα από το «χάσμα των γενεών» και μιλώντας και για τους παλαιότερους, δεν είναι δυνατόν να βγάζει η Μαρίζα Κωχ δίσκο - και τι δίσκο, δισκάρα! - και να περνάει στα ψιλά, απλά και μόνο επειδή δεν έχουμε άλλες σελίδες, άλλες εκπομπές, άλλες προθήκες διαθέσιμες. Τόσο απλά! Και πώς να έχουμε; Στατιστικά δείτε το: ο χρόνος έχει δώδεκα μήνες. Αν τον ένα μήνα ασχολούμαστε με τον νέο δίσκο του Νταλάρα, τον άλλο μήνα με τον νέο δίσκο του Πάριου, τον άλλο μήνα με τον νέο δίσκο της Αλεξίου, τον άλλο μήνα με τον νέο δίσκο της Τσανακλίδου, τον άλλο μήνα με τον νέο δίσκο της Γαλάνη, τον άλλο μήνα με τον νέο δίσκο του Μητροπάνου - δεν χρειάζεται να υπενθυμίσουμε σε ανθρώπινο επίπεδο πόσο πολύ χαιρόμαστε που ο μεγάλος μας τραγουδιστής είναι πλέον καλά στην υγεία του - τον άλλο μήνα με τον νέο δίσκο της Πρωτοψάλτη, τον άλλον μήνα με τον νέο δίσκο του Μητσιά, τότε πολύ απλά …κλείσαμε για όλη τη χρονιά.

«Δηλαδή», θα ρωτήσετε, «για όλα τα κακά φταίνε οι μεγάλοι τραγουδιστές του ελληνικού πενταγράμμου;». Όχι, δεν φταίνε για όλα. Φταίνε όμως για αρκετά. Φταίνε που έβαλαν τη σφραγίδα τους στη μανία των ζωντανών ηχογραφήσεων, η οποία μανία κατακρεούργησε μια και καλή το μουσικό έργο ως αδιαίρετη καλλιτεχνική αξία. Πόσες φορές θα εμφανιστεί στο Ηρώδειο ο Μητσιάς; Πόσες ζωντανές ηχογραφήσεις με τα ίδια τραγούδια θα βγάλει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου; Πόσοι Κεραμικοί, πόσα Μετρό και πόσοι Ζυγοί θα κληθούν «από καρδιάς» για να μπαλώσουν τις τρύπες της έλλειψης δημιουργίας; Φταίνε επίσης που, μέσα στην αγωνία τους να μείνουν στην επιφάνεια, προσέδωσαν κύρος σε περιπτώσεις όπως αυτή του καθ’ όλα συμπαθούς Μιχάλη Χατζηγιάννη και των αισθητικά συνοδοιπόρων του. Μας δίνει τραγούδια ο Μιχάλης; Τον υμνούμε και το ρίχνουμε στον «φρέσκο ήχο». Δεν μας δίνει; Τότε στρεφόμαστε στο «ποιοτικό». Συνήθως κάνουμε και τα δύο, μια εδώ και μια εκεί. Στην προσπάθεια να βρεθεί ένα τραγούδι της προκοπής, επιστρατεύονται μέχρι και επανεκτελέσεις τραγουδιών ηλικίας τριών δεκαετιών και βάλε, μέχρι και ανέκδοτα τραγούδια από τα συρτάρια μεγάλων ποιητών. Ο τελευταίος δίσκος του Νταλάρα περιέχει ένα τραγούδι που είχε μείνει απ’ έξω από το «Ρεμπέτικο» του Ξαρχάκου. Αποσιωπώ τις εύλογες απορίες μου, π.χ. γιατί να βγει ένα τραγούδι που οι συντελεστές του είχαν παλαιότερα «κόψει», όπως επίσης γιατί να κληρονομεί και το «Ρεμπέτικο» ο Νταλάρας, όταν υπάρχουν ακόμα η Σωτηρία Λεονάρδου και ο Νίκος Δημητράτος - να 'ναι πάντα καλά και οι δυο τους. Το κρίσιμο ερώτημα είναι άλλο: Για πόσο καιρό ακόμα θα τρώμε από τα έτοιμα;

Τέλος, δεν γίνεται τη σεζόν 2009-2010 να καταλαμβάνεται ο μεγαλύτερος συναυλιακός χώρος της Αθήνας - ναι, στο Παλλάς αναφέρομαι - από τον Σαββόπουλο και την Αλεξίου, και κάποιοι άλλοι να παίζουν σε σκηνές των 100 ατόμων. Πώς θα βγει το καινούργιο όταν έχουμε μάθει όλοι μας σε μια λογική ρετρό και αναπόλησης; Θα μου πεις, μπορεί να γεμίσει ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου το Παλλάς; Μπορεί να το γεμίσει η Μποφίλιου; Ξέρω ’γω; Δοκίμασε εσύ, και βλέπουμε. Μήπως ήξερε κανείς από πριν αν ο Νταλάρας θα γινόταν Νταλάρας; Κι όμως, από την πρώτη στιγμή του δόθηκε η δυνατότητα να κάνει προσωπικό δίσκο, του δόθηκε ενθάρρυνση, του δόθηκε αυτονομία, του δόθηκε γήπεδο.

Φυσικά κανείς δεν μπορεί - και δεν πρέπει - να απαγορεύσει στην παλιά φρουρά να βιοπορίζεται από την τέχνη της. Υπήρξαν οι καλύτεροι, ούτε συζήτηση. Και αγαπήθηκαν παλλαϊκά, ούτε συζήτηση επίσης. Έφτασαν εκεί που έφτασαν με την αξία τους, με το μεγαλείο της φωνής τους, με τη φλόγα της τέχνης τους. Τροφοδότησαν τα όνειρα και τα πάθη ενός λαού για τέσσερις δεκαετίες. Όμως, είναι πια καιρός να καταλάβουν ότι δεν μπορεί να διεκδικούν, ούτε να απολαμβάνουν a priori τη σημερινή τους παντοκρατορία. Ας πάρουμε το αγγλοσαξονικό παράδειγμα. Κανένας δεν είπε να μη βγάλει δίσκο η Joan Baez. Όμως ένα υγιές μουσικό σύστημα δεν κάνει αυτή την κίνηση σημαία όλης της χρονιάς παρά της δίνει τη σημασία που αναλογεί σε μια μεγάλη καλλιτέχνιδα, η οποία βρίσκεται στη δύση της καριέρας της. Το ίδιο και ο Bob Dylan, θα βγάλει τον δίσκο του αλλά δεν θα δείτε μια χώρα ολόκληρη να τρέχει από πίσω του. Δεν θα τον δείτε, με άλλα λόγια, να βγαίνει εξώφυλλο στο ίδιο αγγλοσαξονικό περιοδικό λαϊκής μουσικής τρεις φορές το χρόνο, όπως ο Νταλάρας στην Ελλάδα.

Αν ένας εξωγήινος που επισκέφθηκε την Ελλάδα το 1975, ξαναέκανε μια βόλτα σήμερα, θα έτριβε τα μάτια του: Νταλάρας, Πάριος, Αλεξίου, σαν να μην πέρασε μια μέρα. Είμαι σίγουρος ότι θα προβληματιζόταν, και δεν θα χρειαζόταν να ξέρει τον - ομώνυμο με τον τίτλο του άρθρου - στίχο του Τζίμη Πανούση για να το κάνει αυτό. Τώρα, γιατί θα προβληματιζόταν ο εξωγήινος και δεν προβληματιζόμαστε εμείς, αυτό είναι ένα ζήτημα που ανάγεται στο χώρο της πολιτικής οικονομίας, της κοινωνιολογίας της τέχνης, και της κοινωνικής ψυχολογίας. Ίσως και της αστρονομίας, δηλαδή, αν μιλάμε για φιλότεχνο εξωγήινο.

ηρ.οικ.

Για το "Λέει η ζωή" του Γιώργου Αλτή

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΤΗΣ

ΛΕΕΙ Η ΖΩΗ

ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ

Το κύριο χαρακτηριστικό της ελληνικής μουσικής παραγωγής σήμερα, σε σχέση με τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες του 20^ου αιώνα, είναι η εκκωφαντική απουσία του λαϊκού τραγουδιού. Οι ρίζες αυτής της απουσίας πρέπει να αναζητηθούν στα μέσα της δεκαετίας του ’80 και στην άνοδο ενός ευτελούς συρφετού τραγουδιού που λανθασμένα ονομάστηκε σκυλάδικο - δεν φταίνε σε τίποτα οι συμπαθείς τετράποδοι φίλοι μας. Η συγκεκριμένη εξέλιξη οδήγησε τις πιο υγιείς δυνάμεις του τραγουδιού στο να διαχωρίσουν τη θέση τους από την πλημμυρίδα του κιτς και της παρακμής που εισχωρούσε στις λαϊκές πίστες, οικοδομώντας και προσχωρώντας στο ρεύμα που ονομάστηκε «έντεχνο». Χωρίς να αμφισβητεί κανένας τα επιτεύγματα του «έντεχνου» τις δύο τελευταίες δεκαετίες, είναι γεγονός ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη ώθησε τον λαϊκό ήχο στο περιθώριο. Ακόμα χειρότερα, αυτή η περιθωριοποίηση του «λαϊκού» γύρισε ως μπούμερανγκ στην πηγή του, έτσι ώστε σήμερα να καθίσταται εμφανές το τέλος του έντεχνου τραγουδιού, με τη στροφή των μεγάλων «εθνικών» τραγουδιστών στον Μιχάλη Χατζηγιάννη και τη σχολή του λαϊκο-ποπ.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η προσπάθεια επιστροφής στο καλαίσθητο, άμεσο και φωτεινό λαϊκό τραγούδι είναι ένα κρίσιμο στοίχημα για το ποια ακριβώς μουσική θα ακούγεται σ’ αυτήν εδώ τη γωνιά της γης τα επόμενα 10, 20 ή 30 χρόνια. Ο Γιώργος Αλτής φαίνεται ότι διαθέτει και τη λαϊκή φλέβα, και τις γνώσεις, και το μεράκι, για να συνεισφέρει σε μια τέτοια προσπάθεια. Έτσι εξάλλου δείχνει και ο νέος δίσκος του, «Λέει η ζωή», που κυκλοφορεί από τον ολοένα και πιο δραστήριο «Μετρονόμο», την εταιρεία που εκδίδει και το ομώνυμο, σημαντικό περιοδικό ελληνικής μουσικής. Δέκα τραγούδια και δύο οργανικά συνιστούν μιαν ολοκληρωμένη πρόταση μουσικής δημιουργίας, η οποία σέβεται και ακολουθεί τους λαϊκούς δρόμους χωρίς όμως να μιμείται παλιές δόξες, ούτε να βγαίνει εκτός «θέματος» και εκτός εποχής. Τα τραγούδια, σε στίχους του Σπύρου Πετρέλλη (5) και του ίδιου του συνθέτη (4), ερμηνεύουν τέσσερις εξαιρετικές γυναικείες φωνές, η Φωτεινή Βελετσιώτου, η Άννα Καραγεωργιάδου, η Μαρία Κώτη και η Μαριλένα, ενώ δύο τραγούδια κρατάει ο Αλτής για τη δίχως εξάρσεις φωνή του.

Στην ορχήστρα κυριαρχούν τα δύο μπουζούκια του Αλτή και του Νίκου Κατσίκη. Οι δυο τους είναι παλιοί γνώριμοι από το κουαρτέτο μπουζουκιών Ραστ, που ίδρυσαν πριν από μια δεκαετία μαζί με τον Θανάση Βασιλά και τον Παντελή Κωνσταντινίδη. Είναι εμφανές ότι ο συνθέτης δούλεψε το κάθε τραγούδι μαζί με τους μουσικούς, ξεχωριστά, συλλογικά. Γιατί η ίδια η μουσική παραγωγή είναι μια συλλογική διαδικασία, όσο κι αν θέλουν να μας πείσουν για το αντίθετο οι μύστες των νέων τεχνολογιών και των κομπιούτερ-συνθετών. «Λέει η ζωή», λοιπόν, λέει και ο δίσκος του Αλτή, που έρχεται τέσσερα χρόνια μετά από την πρώτη του δουλειά με τίτλο «Ασ’ την αγάπη να σε σκοτώσει». Ο πολυπράγμων μουσικός έχει εκδώσει και το βιβλίο «Οκτώ Λαϊκά Πορτραίτα» από τις εκδόσεις «Λαϊκό Τραγούδι», όπου αφηγείται τις ζωές οχτώ μεγάλων σολίστ του μπουζουκιού. Τέλος, καλωσορίζουμε το εικαστικό εξώφυλλο του δίσκου και τις όμορφες ζωγραφιές του ένθετου, φιλοτεχνημένες από τον Τάκη Σιδέρη. Είναι κι αυτή μια ένδειξη επιστροφής σε μια άλλη αισθητική, που μπορεί και τη λαϊκή μούσα να εκφράζει, αλλά και το ωραίο να υπηρετεί.

Ηρακλής Οικονόμου

(Εφημερίδα Η ΕΠΟΧΗ)

Η Νέα Τάξη Πραγμάτων ξεκινά από την Ερμούπολη

Η Ειρήνη Φ., η καλή φίλη και ανταποκρίτρια των Μ.Π. στη Σύρο, στέλνει αυτό το όμορφο βίντεο-κλιπ. Την "Απουσία" έγραψαν και ερμηνεύουν οι "Νέα Τάξη Πραγμάτων", το χιπ-χοπ συγκρότημα που απαρτίζουν ο Ιωσήφ Πρίντεζης και ο Λάγνης (Χρήστος Πανοηλίας). Οι ΝΤΠ στήθηκαν το 1998 και έκαναν τα πρώτα τους βήματα στην Ερμούπολη. Δεν χρειάζεται να υπενθυμίσουμε τα τεράστια στεγανά ενός Αθηναϊκοκεντρικού συστήματος που έχει πνίξει κάθε γόνιμη φωνή της επαρχίας. Σε αυτά τα στεγανά, οι ΝΤΠ αντέταξαν τις μελωδίες και την ποίησή τους, και φαίνεται ότι κερδίζουν το στοίχημα. Το 2004 κυκλοφόρησαν τον πρώτο τους δίσκο με τίτλο "Ήρθε η στιγμή να επιβληθεί", ενώ πρόσφατα εκδόθηκε ο δίσκος "Δυστυχώς Επτωχεύσαμεν", από όπου και η νέα εκδοχή της "Απουσίας" που ακούγεται στο βίντεο.

Το συγκεκριμένο τραγούδι είναι ένα εκπληκτικό δείγμα ενός χιπ-χοπ χωρίς στήσιμο και φιγούρα, χωρίς στυλάκι. Με όπλα έναν πηγαίο λυρισμό και μια ποιητικότητα χωρίς μελό, οι ΝΤΠ έγραψαν ένα δυνατό κομμάτι που προκρίνει το ρυθμό χωρίς όμως να θυσιάζει τη μελωδικότητα. Πόσο μακριά ταξιδεουν το μαντολίνο και η απαγγελία της γνωστής ηθοποιού Στεφανίας Γουλιώτη... Θα επανέλθουμε σύντομα με αναφορά σ' ολόκληρο το δίσκο και με μια πιο άμεση γνωριμία με το συγκρότημα. Μέχρι τότε, "το όνειρο που ζήσαμε / και τώρα δεν αγγίζω" συνεχίζει να είναι εδώ και να αγγίζει.
ηρ.οικ.

ΑΠΟΥΣΙΑ

(Νέα Τάξη Πραγμάτων)

Κάποτε είχα μια αγάπη που λαβώθηκε νωρίς
μα την κράτησα γιατί ένιωθα ανασφαλής
Κάποτε είχα μια αγάπη που άργησα να την πληγώσω
και όταν με πρόδωσε έπρεπε να τη σκοτώσω
θυμάμαι πριν να σε γνωρίσω έκλαιγε όλη η πλάση
και όλοι ψάχναν μια ελπίδα, την ελπίδα που είχα χάσει
όταν πλέον σε είδα είπα πως βρήκα την ελπίδα
αλλά μάλλον είχα βρει μια ακόμη παλλακίδα
Μόνη ασπίδα η λογική που κατέρρευσε και αυτή
όταν έδωσα και ένιωσες το πρώτο μας φιλί
μόνιμη θλίψη η χαρά και η νικοτίνη στα κρυφά
μα τότε είχα μέσα μου μια τζούρα μοναξιά
μα τώρα εξέπνευσα, εξέπνευσα της σχέσης τον καπνό
δώθηκα και προδώθηκα ψάχνοντας για το θεό
μέσα από την ένωση 2 σωμάτων μέσα από την αγάπη
αλλά δάκρυ μετά το δάκρυ δεν αντίκρυσα την άκρη
μονάχα έφτασα στα άκρα σε έδιωξα από κοντά μου
προτιμώντας να κρατήσω το κενό μες την καρδιά μου
προτιμώντας τη μοναξιά μου να γίνει η μνηστή μου
αφού ο δρόμος μου για λύτρωση ήταν η καταστροφή μου

Όταν η απουσία γίνει τρόπος ζωής
όταν ο πόνος γίνει δρόμος διαφυγής
όταν στα πρόσωπα του κόσμου βλέπω το προσωπό σου
όταν το δάκρυ μου στο χάρισα και έγινε δικό σου
όταν το εγώ μου είναι μισό και το αστέρι μου θολό
όταν ξέρω πως υπάρχω μα δεν γίνεται να ζω
όταν μέσα μου κοιτώ βλέπω ένα απύθμενο κενό
γιατί δεν έπαψα στιγμή να σ'αγαπώ

Θυμάμαι τα ξανθά μαλλιά σου ν'ανεμίζουν
και τα πράσινα σου μάτια το άπειρο να ατενίζουν
θυμάμαι το χαμόγελό σου, τα 2 σου χείλη
όμως τώρα δεν είμαστε ούτε φίλοι
να'ταν η απόσταση γυαλί και ο χρόνος ψεύτης
να είμασταν πάντα μαζί και όταν στα χέρια μου πέφτεις
να σε σηκώνω και σαν κλέφτης να σου κλέβω τα αισθήματα
τα θρύμματα απ'τα ποιήματα αιώνια καταλλύματα
να'ταν ανέγγικτη στιγμή που τώρα έχει χαρακτεί
να μην ένιωθα ποτέ την ανάγκη για φυγή
ένας σταυρός είναι όλη η γη και πάνω εγώ να ατενίζω
το όνειρο που ζήσαμε και τώρα δεν αγγίζω
γυαλίζω τα όσα χώρισα μπροστα μου σε συγχώρησα
πιστή συνοδοιπόρισσα το ξέρω ολιγόρησα
και την ψυχή μου αφόρησα να γίνει κομμάτια
βιώνοντας την υδονή σε βρώμικα κρεβάτια
σημαδια αγνόησα προχώρησα με βλέμμα θολωμένο
κάθε βράδυ ξυπνώ και κάθε μέρα πεθαίνω
δεν ξέρω τι περιμένω πάντως όχι να φανείς
αφού η απουσία σου έγινε τρόπος ζωής
Όταν η απουσία γίνει τρόπος ζωής
όταν ο πόνος γίνει δρόμος διαφυγής
όταν στα πρόσωπα του κόσμου βλέπω το προσωπό σου
όταν το δάκρυ μου στο χάρισα και έγινε δικό σου
όταν το εγώ μου είναι μισό και το αστέρι μου θολό
όταν ξέρω πως υπάρχω μα δεν γίνεται να ζω
όταν μέσα μου κοιτώ βλέπω ένα απύθμενο κενό
γιατί δεν έπαψα στιγμή να σ'αγαπώ.